اثر کرم‌های مصرفی برای سوختگی پرتودرمانی بر عوارض پوستی

بیماران آن را سوختگی پرتودرمانی می‌نامند؛ درماتیت پرتوییعارضه جانبی شایع ناشی از پرتودرمانی است و اغلب با کرم‌های موضعی (مالیدنی روی پوست) درمان می‌شود. بااین‌حال، به بیماران معمولاً توصیه می‌شود چند ساعت پیش از پرتودرمانی از کرم استفاده نکنند، چون نگران‌اند دوز پرتودرمانی پوست و در نتیجه عارضه آن افزایش یابد. اما به‌ویژه برای پرتودرمانی‌های مدرن که تابش هدفمند انجام می‌دهند، لزوم چنین احتیاطی محل بحث است. برای این منظور، نتایج مطالعه‌ای برای ارزیابی اینکه آیا مصرف کرم‌های فلزی یا غیرفلزی پیش از پرتودرمانی، دوز پوستی را تغییر می‌دهد، در 18 اکتبر 2018 در JAMA Oncologyمنتشر شد.

در مطالعه باومن و همکاران، هم میزان رواج این باور سنجیده شد و هم آزمایش شد آیا کرم‌ها واقعاً چنین اثری دارند. گزارش شد % 91 پزشکان شرکت‌کننده در نظرسنجی توصیه می‌کردند برای کاهش عوارض پوستی پرتودرمانی، کرم‌ها پیش از درمان استفاده نشوند و % 83 بیماران چنین توصیه‌ای از پزشک گرفته بودند. بااین‌حال، براساس آزمون پیش‌بالینی، مصرف یا عدم مصرف کرم تغییری در دوز پوستی پرتودرمانی ایجاد نمی‌کند.

پرتودرمانی در بسیاری از بیماران درمان‌شده، درماتیت پرتویی به‌شکل قرمزی یا سوختگی پوست ایجاد خواهد شد. کرم‌های نسخه‌ای و بدون نسخه برای آسایش بیماران به‌طور گسترده مصرف می‌شوند؛ برخی مانند کرم سولفادیازین نقره دارای فلزات سنگین‌اند. بااین‌حال، اغلب ممکن است توصیه شود در ساعت‌های پیش از پرتودرمانی از این درمان‌ها پرهیز کنند تا مقدار پرتو جذب‌شده در پوست افزایش نیابد.

«گرچه در نیمه اول قرن 20. که پرتودرمانی برای سرطان آغاز شد چنین توصیه‌ای منطقی به نظر می‌رسید، فرض کردیم با استفاده از درمان‌های پرتویی مدرن که می‌توانند دوز پوست را کاهش دهند، این توصیه شاید دیگر مناسب نباشد.» نویسندگان مطالعه چنین می‌گویند.

مرحله نظرسنجی

برای بخش نخست پژوهش، پژوهشگران از خدمت آنلاین سرطان توسعه‌یافته برای آموزش بیمار و مراقب استفاده کردند؛ این خدمت OncoLinkبود.

مشخص شد از 105 پزشک و پرستاری که اغلب بیماران دارای عارضه درماتیت پرتویی را می‌دیدند، 96 نفر (% 91) کرم پوستی را در ساعات پیش از پرتودرمانی توصیه نمی‌کردند. از سوی بیماران، از 133 شرکت‌کننده، 111 نفر (% 83) اعلام کردند متخصص انکولوژی‌شان چنین توصیه‌ای کرده است.

آزمون اندازه‌گیری دوزهای پرتو رسیده به پوست

پژوهشگران برای بررسی اینکه آیا این عوامل موضعی (کرم‌ها) واقعاً دوز پرتو پوست را افزایش می‌دهند، از دوزیمترهای لومینسانس تحریک‌شونده نوری استفاده کردند. این دستگاه‌ها می‌توانند مقدار پرتو سطحی جذب‌شده توسط پوست را اندازه بگیرند.

اندازه‌گیری‌های دوزیمتری نشان داد حتی با تجویز دوزهای متفاوت پرتودرمانی، استفاده از کرم تا ضخامت 2 میلی‌متر هیچ تفاوتی در دوز پوست ایجاد نمی‌کند. اما کرم با ضخامت 3 میلی‌متر یا بیشتر، دوز پرتودرمانی پوست را افزایش می‌داد.

نتیجه

براساس نتایج این مطالعه، می‌توان استفاده از کرم درست پیش از پرتودرمانی را به‌صورت ایمن آزاد گذاشت و این کار ممکن است کیفیت زندگی بیماران تحت پرتودرمانی را افزایش دهد؛ اما باید از لایه ضخیم کرم درست پیش از پرتودرمانی پرهیز کرد. در نتیجه، پیش از پرتودرمانی می‌توان لایه نازکی کرم مالید یا همانند توصیه‌های قدیمی، مصرف کرم را تا 2 ساعت پس از پرتودرمانی به تعویق انداخت.