آیا بیماران سرطان پستان باید در دوران COVID-19 مصرف تاموکسیفن را قطع کنند؟

همهگیری COVID-19 سلامت انسان را از جنبههای فراوان تهدید میکند. واکسنهایی که کارآزماییهای فاز 3 را کامل کردهاند امروزه استفاده میشوند، اما پیشبینی میشود خطر عفونت برای مدتی دیگر ادامه یابد. در این دوره، افراد بسیاری همچنان از COVID-19 شدید رنج خواهند برد و متأسفانه برخی از آنها خواهند مرد. شایعترین علت شناختهشدهٔ مرگ در عفونت COVID-19، سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS) است. سن بالا، چاقی و بیماریهای مزمنی مانند دیابت و پرفشاری خون، میزان مرگ ناشی از COVID-19 را افزایش میدهند. همچنین شواهدی وجود دارد که عفونت COVID-19 در بیماران مبتلا به سرطان، مرگهای بیشتری ایجاد میکند.
افزایش خطر ترومبوز با برخی عفونتهای ویروسی
در همهگیری H1N1 (آنفلوانزای خوکی 2009)، افزایش خطر ترومبوآمبولی وریدی (VTE، مشکل لخته درون ورید) را در عفونتهای ویروسی تجربه کردیم (% 5,9). بااینحال، در عفونت COVID-19، در مقایسه با H1N1، VTE بسیار شایعتر بود (% 15-45). سازوکار دقیق افزایش خطر VTE در COVID-19 روشن نیست، اما تصور میشود التهاب سیستمیک بیشتر و آسیب اندوتلیوم در آن نقش مهمی دارند.
خطر VTE نهفقط در بیماران بستری، بلکه در موارد سرپایی COVID-19 نیز افزایش مییابد. یک فراتحلیل نشان داد که میان بیماران COVID-19، خطر مرگ در افراد دارای VTE نسبت به افراد بدون آن بهطور معناداری بیشتر است (1.74 برابر). اگر منع مصرفی وجود نداشته باشد، چند گروه برای هر بیمار COVID هپارین با وزن مولکولی پایین (DMAH، رقیقکنندهٔ خون) را پیشنهاد میکنند، اما دربارهٔ این موضوع توافق روشنی وجود ندارد.
درمان اندوکرین (مهار هورمونی) در نوع هورمونمثبتِ سرطان پستان، سنگ بنای درمان ادجوانت (محافظتی) است. داروی تعدیلکنندهٔ انتخابی گیرندهٔ استروژن (SERM)، یعنی تاموکسیفن، در مراکز بسیاری در جهان، بهویژه در بیماران سرطان پستان پیش از یائسگی، بهعنوان درمان اندوکرین ادجوانت استفاده میشود. ترومبوآمبولی وریدی یکی از عوارض مهم تاموکسیفن است.
تاموکسیفن از چه راهی خطر لختهشدن را افزایش میدهد؟
تحریک لختهشدن با تاموکسیفن نشان میدهد که میان فعالسازی پلاکت با منشأ استروژنی و فعالسازی ناشی از ماهیت سیتوتوکسیک (سلولکش) تاموکسیفن، تعاملی وجود دارد. سازوکار دقیق افزایش لختهشدن با تاموکسیفن هنوز روشن نشده است؛ بااینحال، مطالعات مطرح میکنند که فراوانی بالای گیرندهٔ استروژن آلفا (ERa) روی سطح پلاکتها، سلولهای مسئول لختهشدن، خطر VTE را افزایش میدهد.
با وجود بروز VTE در % 4-5 مصرفکنندگان تاموکسیفن، نشان داده شده است که با مصرف بیش از 5 سال، این میزان بهطور معناداری افزایش مییابد. در افراد دارای عوامل خطر اضافی مانند چاقی، ترومبوفیلی (افزایش خطر ترومبوز)، سیگار و جراحی بزرگ، خطر VTE بیشتر است. توصیههایی برای وقفهٔ 2-3 هفتهای در درمان تاموکسیفن در بیمارِ در آستانهٔ جراحی بزرگ وجود دارد.
عفونت COVID 19 و تاموکسیفن، عوامل خطر مستقل VTE هستند
آیا عفونت COVID-19 در بیمار مصرفکنندهٔ تاموکسیفن خطر VTE را افزایش میدهد، یا برعکس؟ از پژوهشها میدانیم که ترکیب عوامل خطر مستقل VTE، خطر را بسیار بیشتر افزایش میدهد. این موضوع مطرح میکند که ترکیب عفونت COVID-19 و تاموکسیفن ممکن است خطر VTE را بالا ببرد.
پس اگر بیمار سرطان پستان که تاموکسیفن ادجوانت مصرف میکند به عفونت COVID-19 مبتلا شود، چه باید کرد؟
- آیا باید تاموکسیفن را قطع کنیم؟
- اگر تاموکسیفن قطع شود، آیا مانند توصیهٔ پیرامون جراحی، باید برای 2-3 هفته کنار گذاشته شود؟
- یا باید تاموکسیفن را همراه داروی ضدانعقاد (رقیقکنندهٔ خون) ادامه دهیم؟
در یک گزارش موردی سرطان، در بیمار دارای COVID 19 که تاموکسیفن مصرف میکرد، با وجود درمان ضدانعقاد، ترومبوآمبولی فوقحاد چنداندامی مشاهده شد. قطع تاموکسیفن برای دستکم 2 هفته یا بیشتر، بهدلیل تجمع طولانیمدت آن در بافت چربی، ممکن است از پیامدهای جدی لختهشدن جلوگیری کند. Groupe d'intérêt en Hémostase Périopératoire (GIHP) و Groupe Français d'études sur l'Hémostase et la Thrombose (GFHT)، برای پیشگیری از ترومبوز در بیماران COVID-19 بستری و بیماران نیازمند پیشگیری دارویی از لخته، قطع تاموکسیفن را توصیه میکنند. بهنظر ما، قطع تاموکسیفن در بیماران سرپایی نیز برای پیشگیری از ترومبوز مهم خواهد بود. بااینحال، در بیماران سرطان پستان که COVID-19 ندارند، لازم نیست از ترس ابتلا به COVID-19 تاموکسیفن قطع شود.
یافتهای شگفتآور که باید بررسی شود
در برابر این اطلاعات، برخی پژوهشگران تصور میکنند تاموکسیفن ممکن است در بیماران COVID-19 سودمند باشد. در 2013، FDA استفاده از تعدیلکنندههای انتخابی گیرندهٔ استروژن (SERM) را در عفونت ویروس ابولا تأیید کرد. با این تصور که SERMها ممکن است در ویروسهای مختلف اثر مشابه داشته باشند، مطالعاتی انجام شد. پژوهشها نشان دادهاند که toremifene (یک SERM دیگر) ممکن است علیه MERS-CoV و SARS-CoV، از اعضای خانوادهٔ کروناویروس، اثر ضدویروسی داشته باشد. بااینحال، سازوکار کسب این ویژگی ضدویروسی روشن نیست. هرچند پرسش استفاده از SERMها علیه COVID-19 مطرح میشود، مطالعهای دربارهٔ این موضوع وجود ندارد.
نتیجهگیری
در نتیجه، هم عفونت COVID-19 و هم مصرف تاموکسیفن، عوامل خطر مستقل VTE هستند. ازاینرو، در بیمار مصرفکنندهٔ تاموکسیفن که به عفونت COVID-19 مبتلا شده، باید وقفهٔ 2-3 هفتهای در تاموکسیفن در نظر گرفته شود. همچنین اگر بیمار سرطان پستان مصرفکنندهٔ تاموکسیفن جراحی بزرگی در پیش دارد، باید در مصرف آن وقفه ایجاد شود. بااینحال، در بیماران سرطان پستان که COVID-19 ندارند، لازم نیست از ترس ابتلا به COVID-19، تاموکسیفن قطع شود.
موضوعات مرتبط
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.