آیا پمبرولیزومب به استاندارد جدید درمان سرطان سر و گردن موضعی پیشرفته تبدیل می‌شود؟

سرطان‌های سلول سنگفرشی سر و گردن (YH-BBK) می‌توانند به‌سرعت پیشرفت کنند و کیفیت زندگی را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهند. این بیماری در بافت‌های اطراف دهان، حلق، حنجره و بینی ایجاد می‌شود.

در حدود 60-70% از بیماران مبتلا به سرطان سر و گردن، بیماری در مرحله موضعی پیشرفته تشخیص داده می‌شود.

مرحله موضعی پیشرفته یعنی سرطان در محل خود رشد کرده و به بافت‌ها یا گره‌های لنفاوی مجاور گسترش یافته، اما هنوز به اندام‌های دوردست نرسیده است (متاستاز نداده است).

برای کنترل بیماری در این مرحله، لازم است روش‌هایی مانند جراحی، پرتودرمانی و/یا درمان دارویی، به‌عنوان روش‌های درمانی متعدد هم‌زمان و در کنار یکدیگر به کار گرفته شوند.

با این حال، با وجود درمان‌های استاندارد کنونی، خطر عود یا پیشرفت بیماری در بیمارانی که در مرحله موضعی پیشرفته تشخیص داده می‌شوند، بسیار بالا است.

بنابراین برای افزایش موفقیت درمان و بهبود بقای بلندمدت، راهبردهای درمانی جدید لازم است.

در اینجا، درمان‌هایی که سیستم ایمنی را علیه سرطان به حرکت درمی‌آورند، یعنی ایمونوتراپی‌ها، به‌ویژه داروهایی مانند پمبرولیزومب، مهارکننده PD-1 ، به‌عنوان منبع مهم امید مطرح می‌شوند.

برای پاسخ به این نیاز، مطالعه فاز 3 KEYNOTE-689 با هدف بهبود بقای بدون رویداد (EFS، event free survival) با استفاده از پمبرولیزومب در دوره پیرامون عمل (پیش و پس از جراحی) انجام شد. داده‌های ارائه‌شده در نشست سالانه AACR 2025 نشان دادند پمبرولیزومب در این گروه بیماران فواید بالینی مهمی دارد.

طراحی مطالعه و یافته‌های اصلی

ویژگی‌ها و تعداد شرکت‌کنندگان

در مجموع 714 بیمار وارد مطالعه شدند.

شرکت‌کنندگان بیماران تازه‌تشخیص‌داده‌شده مبتلا به کارسینوم سلول سنگفرشی سر و گردن موضعی پیشرفته در مرحله III یا IVA بودند که بیماری آنها با جراحی قابل‌برداشت بود.

تومورها متاستاتیک نبودند؛ یعنی گسترش به اندام‌های دوردست (M0) وجود نداشت.

بازوهای درمان و برنامه تجویز

1. بازوی آزمایشی (پمبرولیزومب + درمان استاندارد)

دوره نئوادجوانت:

• پمبرولیزومب 200 mg هر سه هفته یک بار، در مجموع دو دوره تجویز شد.

جراحی:

• همه بیماران تحت برداشت جراحی قرار گرفتند.

دوره درمان کمکی (بر اساس طبقه‌بندی خطر):

• بیماران پرخطر:

  • پمبرولیزومب 200 mg هر سه هفته یک بار، 15 دوره

  • پرتودرمانی + سیس‌پلاتین

• بیماران کم‌خطر:

  • پمبرولیزومب 200 mg هر سه هفته یک بار، 15 دوره

  • فقط پرتودرمانی

2. بازوی کنترل (فقط درمان استاندارد)

درمان نئوادجوانت انجام نشد.

درمان کمکی پس از جراحی:

• بیماران پرخطر: پرتودرمانی + سیس‌پلاتین

• بیماران کم‌خطر: فقط پرتودرمانی

نقاط پایانی اصلی

1. بقای بدون رویداد (EFS): مدت زمان تا رویدادهایی مانند پیشرفت رادیولوژیک یا بالینی بیماری، عود یا مرگ به هر علت.

2. پاسخ پاتولوژیک عمده (mPY): کمتر از 10% بودن سهم سلول‌های توموری زنده در تومور اولیه و گره‌های لنفاوی ناحیه‌ای برداشته‌شده با جراحی.

یافته‌های برجسته

• بهبود EFS (در کل گروه بیماران):

  • پمبرولیزومب + درمان استاندارد: 51.8 ماه

  • فقط درمان استاندارد: 30.4 ماه

  • کاهش خطر: 27% (HR = 0.73؛ p = 0.0041)

• EFS در زیرگروه PD-L1 CPS ≥10:

  • پمبرولیزومب + درمان استاندارد: 59.7 ماه

  • در گروه درمان استاندارد 26.9 ماه

  • تفاوت میزان mPY: 13.7% (p < 0.00001)

• بقای کلی (OS):

  • اگرچه در حال حاضر به معناداری آماری نرسیده است، در بیماران CPS ≥10 گرایشی به نفع OS مشاهده شد (HR = 0.72).

نمایه ایمنی

• عوارض ناخواسته جدی مرتبط با درمان (≥ درجه 3):

  • بازوی پمبرولیزومب + SOC: 44.6%

  • بازوی فقط SOC: 42.9%

• شایع‌ترین عارضه: کم‌کاری تیروئید (24.7%)

• مرگ‌های مرتبط با درمان: در گروه پمبرولیزومب 1.1% و در گروه کنترل 0.3%

اهمیت بالینی و علمی

این مطالعه نشان داد که در درمان سرطان سر و گردن، علاوه بر ترکیب‌های جراحی و پرتودرمانی، ایمونوتراپی‌های پیرامون عمل نیز ممکن است نقش مهمی داشته باشند.

یافته‌های به‌دست‌آمده:

• ضرورت رویکرد چندتخصصی را بار دیگر برجسته کردند.

• لزوم انجام مطالعات بیشتر درباره زمان‌بندی پمبرولیزومب (نئوادجوانت در برابر ادجوانت) را نشان دادند.

فرایند FDA و انتظار برای تأیید

در فوریه 2025 ، Merck بر اساس این یافته‌ها برای پمبرولیزومب به سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) درخواست تکمیلی مجوز فرآورده زیستی (sBLA) ارائه کرد.

• FDA این درخواست را تحت بررسی اولویت‌دار قرار داد.

• تاریخ تصمیم‌گیری درباره درخواست، 23 ژوئن 2025 تعیین شده است.

اگر FDA تأیید کند، پمبرولیزومب ممکن است برای مصرف پیرامون عمل در سرطان سر و گردن موضعی پیشرفته قابل‌برداشت، به گزینه‌های استاندارد درمان اضافه شود.

نتیجه: آیا دوره‌ای جدید در درمان سرطان سر و گردن آغاز می‌شود؟

مطالعه KEYNOTE-689 نشان می‌دهد ایمونوتراپی پیرامون عمل ممکن است جایگاهی پایدار در مدیریت سرطان سر و گردن پیدا کند.

به‌ویژه در بیماران دارای امتیاز CPS بالا، مزیت بقا با پمبرولیزومب آشکارتر می‌شود.

این پیشرفت با  افزایش معنادار بقای بدون رویداد می‌تواند به تغییرات مهمی در عملکرد بالینی و طراحی مطالعات مراحل بعدی منجر شود.