آیا سرطان زودرس یک همه‌گیری جهانی است؟

سرطان‌های زودرس بزرگسالان، که معمولاً سرطان‌های تشخیص‌داده‌شده در افراد زیر 50 سال تعریف می‌شوند، به‌تدریج به یک همه‌گیری جهانی تبدیل می‌شوند؛ این موضوع در مقاله منتشرشده در 6 اکتبر 2022 در Nature Reviews Clinical Oncology توجه‌ها را جلب کرد.

این مسئله نخست در سرطان کولورکتال، یعنی روده بزرگ، جلب توجه کرد. سرطان کولورکتال زودرس با افزایش فراوانی مستندی همراه است، اما ظاهراً این روند بسیار فراتر از سرطان کولورکتال می‌رود. پژوهشگران طی 30 سال گذشته الگوهای تشخیص سرطان زودرس را در 14 نوع سرطان مختلف، از جمله پستان، پروستات و تیروئید، دنبال کردند و افزایش آن‌ها را در کشورهای بسیاری مشاهده کردند.

نویسندگان گزارش کردند از 14 سرطان بررسی‌شده، 8 مورد با دستگاه گوارش ارتباط داشتند. از این رو با تأکید بر نقش احتمالی تغذیه، بیان کردند دهان و روده، از نظر میکروبیوم خود، می‌توانند در خطر سرطان نقش داشته باشند. بیشتر عوامل مؤثر بر خطر سرطان نیز قابل تغییرند، مانند تغذیه، چاقی، ورزش، خواب و واکسیناسیون علیه HPV و دیگر میکروارگانیسم‌های سرطان‌زا.

Tomotaka Ugai و Shuji Ogino از دانشکده سلامت عمومی Harvard T.H. Chan در بوستون ماساچوست می‌گویند: «اهداف فوری (ما) باید افزایش آگاهی از همه‌گیری سرطان زودرس و کاهش مواجهه با (این) عوامل خطر باشد.»

در این مقاله تازه گزارش شد افزایش غربالگری سرطان به شناسایی زودتر سرطان‌ها کمک می‌کند و در فراوانی برخی سرطان‌های زودرس، افزایش واقعی نیز دیده می‌شود.

Ugai، Ogino و همکاران با مرور منابع، روند فراوانی 14 سرطان در بزرگسالان 20 تا 49 ساله را بین 2002 – 2012 در 44 کشور ترسیم کردند.

پژوهشگران دریافتند از دهه 1990، فراوانی سرطان زودرس در پستان، کولورکتوم، اندومتر یا رحم، مری، مجرای صفراوی خارج‌کبدی، کیسه صفرا، سر و گردن، کلیه، کبد، خون، پانکراس، پروستات، معده و تیروئید در سراسر جهان افزایش یافته است.

برای نمونه، در ایالات متحده طی 2002-2012، میانگین درصد تغییر سالانه سرطان کلیه در زنان 3,6% و مردان 4,1% بود؛ برای میلوم متعدد، این رقم در زنان 2% و مردان 3% بود.

هرچند پژوهشگران می‌پذیرند «اثرات اختصاصی مواجهه‌های فردی تا حد زیادی ناشناخته‌اند» ، این روند کلی می‌تواند بازتاب افزایش مواجهه با عوامل خطر در آغاز زندگی و جوانی باشد.

از میانه قرن 20، تغذیه، خواب، سیگار، چاقی، دیابت نوع 2 و مواجهه با عوامل محیطی تغییرات مهمی کرده‌اند. پژوهشگران می‌گویند همه این‌ها می‌توانند با اثر بر میکروبیوم روده یا تعامل با ژن‌ها، فراوانی سرطان زودرس را بالا ببرند. برای نمونه، چاقی، سیگار و الکل عوامل خطر تثبیت‌شده سرطان پانکراس‌اند و با خطر بیماری زودرس نیز ارتباط دارند.

نتیجه‌گیری سرطان بیماری چندعاملی است و از اهمیت ژنتیک به‌عنوان عامل خطر و غربالگری برای تشخیص زودهنگام آگاهیم؛ اما این مقاله اهمیت عادت‌های قابل اصلاح سبک زندگی را روشن می‌کند که می‌توانند افزایش سرطان زودرس را به‌طور قابل توجهی کند کنند. عوامل قابل تغییر مانند تغذیه و ورزش ممکن است بار این سرطان‌ها را کاهش دهند، هرچند اجرای این تغییرات معمولاً دشوار است. برای درک نقش عواملی مانند الکل، چاقی، فعالیت بدنی و فرزندآوری دیرهنگام در خطر سرطان، پژوهش بیشتری لازم است؛ با این حال، اکنون هم دلایل کافی برای پرداختن به این عوامل در راستای منافع فردی و سلامت عمومی وجود دارد.