آیا ترک سیگار با ساعت هوشمند ممکن است؟ پژوهشی تازه امیدبخش است

چرا ترک سیگار تا این اندازه دشوار است؟

فرایند ترک سیگار به دلیل وابستگی جسمی و روانی بسیار دشوار است. به‌ویژه پس از ترک، «لحظه‌های بازگشت به مصرف» دوره‌ای حساس‌اند که در آن خطر بازگشت کامل به سیگار بیشتر است. یک روش نوآورانه برای حمایت از افراد در این لحظه‌ها، برنامه‌های ساعت هوشمند است.

بسیاری از افراد ساعت هوشمند را فقط برای آمادگی جسمانی و پایش سلامت به کار می‌برند، اما پژوهشی تازه ظرفیت آن را برای دوری از سیگار نشان داده است. تیمی از دانشگاه بریستول انگلستان با توسعهٔ نرم‌افزار ویژهٔ حسگر حرکت ، برنامه‌ای طراحی کرد که مصرف سیگار را شناسایی می‌کند. این برنامه چگونه کار می‌کند و چه کمکی به کسانی می‌کند که می‌خواهند سیگار را ترک کنند؟

مداخلهٔ «درست در زمان مناسب» با ساعت هوشمند

در پژوهش، نرم‌افزاری ویژه برای تشخیص حرکت‌های سیگارکشیدن توسعه یافت. هنگامی که نرم‌افزار سیگارکشیدن فرد را تشخیص می‌دهد، فعال می‌شود و هشداری روی صفحهٔ ساعت ظاهر می‌کند. علاوه بر این، ساعت برای کاهش وابستگی به سیگار، پیامی انگیزشی می‌فرستد. پیام‌ها شامل یادآوری فواید سیگارنکشیدن یا داده‌های شخصی‌سازی‌شده مانند تعداد سیگارهای همان روز و مجموع پک‌ها هستند.

برای مثال: «ترک سیگار کمک می‌کند آسان‌تر نفس بکشی … ترک‌کردن خوب است» یا «امروز 10 سیگار کشیده‌اید و در مجموع 100 پک زده‌اید»؛ هدف این پیام‌ها افزایش آگاهی افراد است.

جزئیات پژوهش

این برنامهٔ نوآورانه با مطالعه‌ای که در 11 نوامبر 2024 در مجلهٔ JMIR Formative Research منتشر شد، معرفی شد. پژوهش شامل 18 فرد راست‌دست بود که روزانه بیش از 10 سیگار می‌کشیدند. شرکت‌کنندگان طی دوره‌ای دوهفته‌ای، TicWatch را به‌عنوان برنامهٔ پایش ساعت هوشمند آزمایش کردند. در پایان، با تکمیل پرسش‌نامه‌ای 27 سؤالی بازخورد دادند.

نتایج و نظرهای شرکت‌کنندگان:

• 66% از شرکت‌کنندگان گفتند استفاده از نرم‌افزار حسگر حرکت آسان است.

• 61% محتوای پیام‌ها را برای خود معنادار دانستند.

• در بازخوردهای مثبت، بر افزایش آگاهی از عادت سیگار، کاهش مصرف و ایجاد انگیزه تأکید شد.

• در بازخوردهای منفی گفته شد که بعضی پیام‌ها دیر می‌رسند، تنوع کافی ندارند و برخی بیش از حد کلی‌اند.

نظر متخصص: ساعت هوشمند چگونه می‌تواند در ترک سیگار نقش داشته باشد؟

دکتر Chris Stone از دانشگاه بریستول معتقد است حمایتی که برنامه هنگام بازگشت به مصرف فراهم می‌کند، می‌تواند موفقیت ترک را افزایش دهد. او می‌گوید: «کاربران از ایدهٔ دریافت پیام درست هنگام سیگارکشیدن استقبال کردند. بنابراین اگر بتوانیم لحظهٔ بازگشت به مصرف را شناسایی کنیم و مداخله‌ای به‌موقع ارائه دهیم، فرصت بهبود میزان موفقیت تلاش برای ترک سیگار را خواهیم داشت».

«این مطالعه نشان می‌دهد که ساعت هوشمند ممکن است روشی کمکی برای ترک سیگار باشد، اما برای فهم میزان اثربخشی آن به پژوهش بیشتری نیاز داریم. همچنین استفاده از حمایت خدمات ترک سیگار موجود در کشور هر فرد، شانس ترک او را افزایش خواهد داد.

گام‌های بعدی

پژوهشگران قصد دارند اثربخشی بلندمدت برنامه را آزمایش کنند و محتوای پیام‌ها را متنوع‌تر سازند. پیام‌های شخصی‌تر و نرم‌افزار دارای واکنش فوری ممکن است اثربخشی برنامه را افزایش دهند.

نتیجه‌گیری

این فناوری نوآورانه ممکن است گامی امیدبخش در درمان وابستگی به سیگار باشد. ساعت هوشمند می‌تواند هم آگاهی فرد را در فرایند ترک افزایش دهد و هم در لحظه‌های حساس حمایت لازم را فراهم کند. با این حال، اثربخشی چنین برنامه‌هایی باید در نمونه‌های بزرگ‌تر آزمایش شود و متناسب با نیازهای فردی توسعه یابد. زندگی سالم‌تر با ساعت هوشمند دیگر صرفاً یک رؤیا نیست.