Ağıllı saatlarla siqareti tərgitmək mümkündürmü? Yeni tədqiqat ümid verir

Siqareti tərgitmək niyə bu qədər çətindir?

Siqareti tərgitmə prosesi həm fiziki, həm də psixoloji asılılıq səbəbindən olduqca çətindir. Xüsusən siqareti tərgitdikdən sonra "yenidən başlama anları" siqaretə tam qayıtma riskinin ən yüksək olduğu kritik dövrdür. Bu kritik anlarda insanlara dəstək verə biləcək yenilikçi bir üsul var: ağıllı saat tətbiqləri.

Bir çox insan ağıllı saatlardan yalnız fiziki hazırlığı və sağlamlığı izləmək üçün istifadə etsə də, yeni bir tədqiqat bu cihazların siqaretdən uzaq qalmağa kömək potensialını üzə çıxarıb. İngiltərənin Bristol Universitetindən bir qrup xüsusi hərəkət sensoru proqramı hazırlayaraq siqaret istifadəsini aşkar edə bilən tətbiq yaradıb. Bəs bu tətbiq necə işləyir və siqareti tərgitmək istəyənlərə necə kömək edir?

Ağıllı saatlarla "tam vaxtında" müdaxilə

Tədqiqatda siqaret çəkmə hərəkətlərini aşkar edə bilən xüsusi proqram hazırlanıb. Proqram insanın siqaret çəkdiyini müəyyən etdikdə işə düşür və ağıllı saatın ekranında xəbərdarlıq görünməsini təmin edir. Bundan əlavə, saat siqaret asılılığını azaltmağa yönəlmiş həvəsləndirici mesaj göndərir. Bu mesajlarda siqaret çəkməməyin faydalarını xatırladan məlumatlar və ya həmin gün çəkilən siqaretlərin sayı və siqaretdən ümumi tüstü çəkmə sayı kimi fərdiləşdirilmiş məlumatlar olur.

Məsələn: “Siqareti tərgitmək daha rahat nəfəs almağına kömək edir … Tərgitmək yaxşıdır” və ya “Bu gün 10 siqaret çəkmisiniz, ümumilikdə 100 dəfə tüstü çəkmisiniz” kimi mesajlar insanların fərqindəliyini artırmağı hədəfləyir.

Tədqiqatın təfərrüatları

Bu yenilikçi tətbiq 11 noyabr 2024-cü ildə JMIR Formative Research jurnalında dərc olunmuş tədqiqatla təqdim edilib. Tədqiqatda gündə 10-dan çox siqaret çəkən və sağ əllərindən istifadə edən 18 nəfər iştirak edib. İştirakçılar iki həftə ərzində TicWatch adlı ağıllı saat izləmə tətbiqini sınaqdan keçiriblər. Sınağın sonunda 27 suallıq anket dolduraraq rəylərini bildiriblər.

Nəticələr və iştirakçı rəyləri:

• İştirakçıların 66%-i hərəkət sensoru proqramından istifadənin asan olduğunu bildirib.

• 61%-i mesajların məzmununu özləri üçün mənalı hesab edib.

• Müsbət rəylərdə tətbiqin siqaret vərdişi barədə fərqindəliyi artırdığı, siqaret çəkməni azaltdığı və insanları həvəsləndirdiyi vurğulanıb.

• Mənfi rəylərdə isə bəzi mesajların gecikdiyi, kifayət qədər müxtəliflik olmadığı və bəzi mesajların həddindən artıq ümumi olduğu bildirilib.

Ekspert rəyi: Ağıllı saatlar siqareti tərgitməkdə necə rol oynaya bilər?

Bristol Universitetindən Dr. Chris Stone bu tətbiqin siqaretə yenidən başlama anlarında verdiyi dəstəklə tərgitmə uğurunu artıra biləcəyinə inanır. “İstifadəçilər mesajı elə siqaret çəkdikləri anda almaq fikrini bəyəniblər. Buna görə yenidən başlama anını müəyyənləşdirib tam vaxtında müdaxilə edə bilsək, siqareti tərgitmə cəhdinin uğur ehtimalını artırmaq şansımız olar” deyir.

“Bu tədqiqat ağıllı saatların siqareti tərgitməyə kömək edən üsul ola biləcəyini göstərir, lakin bu cihazların nə dərəcədə effektiv olduğunu anlamaq üçün daha çox araşdırmaya ehtiyacımız var. Həmçinin insanların öz ölkələrində mövcud olan siqareti tərgitmə xidmətlərindən dəstək almaları onların tərgitmə şansını artıracaq.

Növbəti addımlar

Tədqiqatçılar tətbiqin uzunmüddətli effektivliyini sınamağı və mesajların məzmununu müxtəlifləşdirməyi planlaşdırırlar. Daha çox fərdiləşdirilmiş mesaj və dərhal reaksiya verən proqram tətbiqin effektivliyini artıra bilər.

Nəticə

Bu yenilikçi texnologiya siqaret asılılığının müalicəsində ümidverici bir addım ola bilər. Ağıllı saatlar siqareti tərgitmə prosesində insanların həm fərqindəliyini artıra, həm də kritik anlarda lazımi dəstəyi verə bilər. Lakin belə tətbiqlərin effektivliyi daha böyük iştirakçı qruplarında sınanmalı və fərdi ehtiyaclara uyğun inkişaf etdirilməlidir. Ağıllı saatlarla daha sağlam həyat artıq xəyal olmaqdan çıxır.