ایمنی‌درمانی پنپولیماب برای سرطان نازوفارنکس تأیید FDA گرفت

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در 23 آوریل 2025، داروی ایمنی‌درمانی penpulimab-kcqx (Akeso Biopharma Co., Ltd.) را همراه سیس‌پلاتین یا کربوپلاتین و جمسیتابین، برای درمان خط اول بزرگسالان مبتلا به سرطان نازوفارنکس غیرکراتینیزهٔ عودکننده یا متاستاتیک تأیید کرد.

همچنین penpulimab-kcqx برای مصرف به‌عنوان تک‌دارو در بیماران مبتلا به سرطان نازوفارنکس غیرکراتینیزهٔ متاستاتیک تأیید شد که بیماری‌شان پس از شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتین پیشرفت کرده و دست‌کم یک خط درمان اضافی دریافت کرده‌اند.

سازوکار اثر و ویژگی‌های دارویی پنپولیماب

پنپولیماب یک آنتی‌بادی مونوکلونال انسانی‌شدهٔ IgG1 با مهندسی Fc است که در گروه مهارکننده‌های نقاط وارسی ایمنی قرار دارد. مولکول PD-1 (Programmed Cell Death Protein-1)، هدف پنپولیماب، یک نقطهٔ وارسی مهم است که مانع فعال بودن سلول‌های ایمنی در برابر سلول‌های توموری می‌شود. پنپولیماب با مسدود کردن تعامل PD-1 با PD-L1 و PD-L2، دستگاه ایمنی را دوباره علیه تومور فعال می‌کند.

پنپولیماب نخستین بار در اوت 2021 از ادارهٔ ملی محصولات پزشکی چین (NMPA)، برای درمان بیماران مبتلا به لنفوم هوچکین کلاسیک عودکرده یا مقاوم به درمان که دست‌کم دو خط شیمی‌درمانی دریافت کرده بودند، تأیید گرفت. این تأیید در چین، نخستین کشوری که پنپولیماب در آن به کاربرد بالینی رسید، صادر شد.

سپس در ژانویهٔ 2023 در چین، همراه شیمی‌درمانی به‌عنوان خط اول درمان سرطان ریهٔ غیرسلول‌کوچکِ غیرسنگفرشی (NSCLC) موضعی پیشرفته یا متاستاتیک تأیید شد. همچنین در مارس 2025 در چین، برای درمان خط اول سرطان نازوفارنکس عودکننده یا متاستاتیک تأیید گرفت.

اثربخشی اثبات‌شده در کارآزمایی‌های بالینی

اثربخشی پنپولیماب در دو کارآزمایی بالینی مهم تأیید شد:

مطالعهٔ AK105-304:

• در این پژوهش با 291 بیمار، میانهٔ بقای بدون پیشرفت (PFS) با ترکیب penpulimab-kcqx به 9.6 ماه رسید، درحالی‌که در گروه شاهد 7.0 ماه بود.

• در پایان پیگیری 12 ماهه، 31% بیماران گروه پنپولیماب زنده و بدون بیماری ماندند، درحالی‌که این میزان در گروه دارونما 11% بود.

• خطر پیشرفت بیماری 55% کاهش یافت.

مطالعهٔ AK105-202:

• در این مطالعه با حضور 125 بیمار قبلاً درمان‌شده، مصرف پنپولیماب به‌عنوان تک‌دارو میزان پاسخ عینی (ORR) 28% ایجاد کرد و میانهٔ مدت پاسخ آن‌قدر طولانی بود که قابل تعیین نبود.

نخستین مهارکنندهٔ نقطهٔ وارسی ایمنی که قبلاً FDA تأیید کرده بود: توریپالیماب

در ایمنی‌درمانی سرطان نازوفارنکس، نخستین تأیید FDA در 27 اکتبر 2023 برای داروی toripalimab-tpzi (Loqtorzi) صادر شده بود. توریپالیماب نیز به‌عنوان مهارکنندهٔ نقطهٔ وارسی ایمنی هدف‌گیرندهٔ PD-1، برای خط اول درمان همراه سیس‌پلاتین و جمسیتابین و نیز به‌عنوان تک‌دارو در بیماران مبتلا به سرطان نازوفارنکس با پیشرفت پس از درمان مبتنی بر پلاتین تأیید شده بود.

اثربخشی توریپالیماب نیز در دو کارآزمایی بالینی مهم نشان داده شده بود:

• در مطالعهٔ JUPITER-02، ترکیب توریپالیماب و شیمی‌درمانی، بقای بدون پیشرفت را به‌طور معناداری افزایش داد.

• در مطالعهٔ POLARIS-02، در بیماران قبلاً درمان‌شده، میزان پاسخ عینی 21% و میانهٔ مدت پاسخ 14.9 ماه گزارش شد.

عوارض جانبی و نمایهٔ ایمنی

از عوارض مهم پنپولیماب، واکنش‌های با واسطهٔ ایمنی هستند؛ از جمله پنومونیت، کولیت، هپاتیت، اختلالات غدد درون‌ریز، نفریت و واکنش‌های پوستی. در درمان‌های ترکیبی، عوارضی مانند تهوع، استفراغ، کم‌کاری تیروئید، کاهش وزن و ضعف دیده شد؛ در مصرف تک‌دارویی، کم‌کاری تیروئید و دردهای عضلانی‌اسکلتی شایع‌ترین موارد گزارش‌شده بودند.

نتیجه و اهمیت بالینی

تأیید penpulimab-kcqx و توریپالیماب توسط FDA، آغاز دوران ایمنی‌درمانی در درمان سرطان نازوفارنکس دانسته می‌شود. این پیشرفت‌ها با متنوع کردن گزینه‌های درمانی، امید زیادی به پزشکان و بیماران می‌دهند.