آزمایش بیماری باقی‌ماندهٔ مولکولی پس از جراحی سرطان ریهٔ جهش‌یافتهٔ EGFR

انقلاب اوسیمرتینیب در سرطان ریهٔ دارای جهش EGFR

برای بیمارانِ جراحی‌شدهٔ دارای جهش EGFR و مبتلا به سرطان ریهٔ غیرسلول‌کوچک (KHDAK)، رویکرد درمان ادجوانت (پس از جراحی) با مطالعهٔ ADAURA اساساً تغییر کرد. این کارآزمایی بزرگ نشان داد مهارکنندهٔ EGFR یعنی اوسیمرتینیب (tagrisso) در مقایسه با دارونما، بقای بدون بیماری را به‌طور معنی‌دار بهتر می‌کند. بنابراین مصرف تا 3 سال پس از جراحی، درمان ادجوانت استاندارد پیشنهادی در KHDAK دارای جهش EGFR است.

MRH و پیش‌بینی عود بیماری

اخیراً در مطالعه‌ای منتشرشده در Nature Medicine ، بیماران شرکت‌کننده در پژوهش ADAURA با روش‌های پیشرفته پیگیری شدند تا بررسی شود آیا شناسایی پس از جراحی بر پایهٔ DNA توموری در گردش خون (ctDNA)، یعنی تشخیص بیماری باقی‌ماندهٔ مولکولی (MRH) (Molecular Residual Disease, MRD)، می‌تواند عود سرطان را پیش‌بینی کند یا نه.

ADAURA منفعت اوسیمرتینیب را نشان داد، اما پرسش اصلی این بود: آیا بیماران واقعاً بهبود یافته‌اند یا سرطان بازمی‌گردد؟ تشخیص MRH رویکردی شخصی‌تر برای جهش EGFR فراهم می‌کند. به این ترتیب می‌فهمیم چه بیمارانی چه زمانی بهره می‌برند و چگونه درمان را دقیق‌تر هدف بگیریم.

بیماران MRH مثبت خطر بیشتری دارند

در این تحلیل پیشرفته، 220 بیمار ADAURA (112 اوسیمرتینیب و 108 دارونما) بررسی شدند. با وجود شمار کم MRH مثبت در زمان تصادفی‌سازی، مثبت‌بودن در هر دو گروه با پیامد بالینی بدتر همراه بود.

اگر تشخیص MRH برای کاربرد بالینی تأیید شود، ممکن است بیماران پرخطر را مشخص کند و راهبردهایی مانند تشدید یا شروع دوبارهٔ اوسیمرتینیب ادجوانت شکل بگیرند. همچنین شناسایی خطر پایین عود می‌تواند از درمان غیرضروری و عوارض احتمالی جلوگیری کند.

اثر اوسیمرتینیب بر عود مولکولی و عود بیماری

(a) تحلیل فاصلهٔ تشخیص MRD تا رویداد بقای بدون بیماری

این تحلیل برای 62 بیمارِ دو گروه انجام شد که پس از تصادفی‌سازی هم رویداد بقای بدون بیماری (DFS) و هم MRD (بیماری باقی‌ماندهٔ مولکولی) داشتند. هر نقطهٔ نمودار یک بیمار است.

• خط عمودی میانی: میانهٔ فاصلهٔ تشخیص MRD تا رویداد DFS را نشان می‌دهد.
• خطوط سبیل: کمترین و بیشترین فاصلهٔ تشخیص MRD تا رویداد DFS را نشان می‌دهند.
• مرزهای جعبه: چارک‌های بالا و پایین را نشان می‌دهند.
• در این مطالعه: MRD پیش از رویداد DFS، با میانهٔ 4.7 ماه (95% CI، 2.2–5.6 ماه) شناسایی شد.

(b) تحلیل Kaplan-Meier: بیماران بدون رویداد DFS و MRD

در گروه تحلیل MRD، این نمودار زمان از تصادفی‌سازی تا DFS (عود بالینی یا مرگ) یا رویداد MRD پس از تصادفی‌سازی را، هرکدام زودتر رخ دهد، نشان می‌دهد.

اطلاعات منحنی Kaplan-Meier:

• خط آبی: گروه اوسیمرتینیب
• خط زرد: گروه دارونما
• مدت برنامه‌ریزی‌شدهٔ درمان: 36 ماه
• درصد بیماران بدون رویداد DFS و MRD:
  • گروه اوسیمرتینیب (112 بیمار)
    • در ماه 24: 91% (84-95)
    • در ماه 36: 86% (78-92)
  • گروه دارونما (108 بیمار)
    • در ماه 24: 46% (36-55)
    • در ماه 36: 36% (27-45)
• نسبت خطر (HR - Hazard Ratio، 95% CI): 0.23 (0.15-0.36)

این تحلیل با مدل خطرات متناسب Cox تعدیل‌نشده محاسبه شد.

(c) رویدادهای DFS یا MRD در گروه‌های اوسیمرتینیب و دارونما

نمودار در بیماران گروه اوسیمرتینیب، رویدادهای هنگام درمان و پس از پایان آن را از نظر DFS یا MRD نشان می‌دهد.

گروه اوسیمرتینیب (112 بیمار)

• 75%: بیماران بدون رویداد MRD یا DFS
• 8%: بیماران با رویداد MRD/DFS هنگام درمان
• 17%: بیماران با رویداد MRD/DFS پس از درمان
  • در این گروه:
    • 58%: رویداد ظرف 12 ماه رخ داد
    • 37%: رویداد بین 12-24 ماه رخ داد
    • 5%: رویداد پس از 24 ماه رخ داد

گروه دارونما (108 بیمار)

• 31%: بیماران بدون رویداد MRD یا DFS
• 69%: بیماران با رویداد MRD یا DFS

آیندهٔ پیگیری در زمان واقعی: MRH

تشخیص MRH پیشرفتی انقلابی در سرطان‌شناسی بالینی است:

تشخیص MRH روش آینده خواهد بود؛ می‌توانیم بیماران را در زمان واقعی پیگیری کنیم. داده‌ها قوی‌اند و از اینکه می‌توانیم این رویکرد را وارد مطالعات آینده کنیم هیجان‌زده‌ایم.

در نتیجه، تشخیص MRH پس از جراحی KHDAK دارای جهش EGFR ممکن است با شخصی‌سازی بیشتر اوسیمرتینیب ادجوانت، نتایج را بهتر کند. این تحلیل تکمیلی ADAURA بار دیگر اهمیت درمان فردمحور را نشان می‌دهد. پژوهش آینده کاربرد MRD در عمل بالینی را روشن‌تر خواهد کرد.