با افزایش دور کمر و نسبت کمر به باسن، خطر سرطان بیشتر می‌شود

در سراسر جهان، نسبت بزرگسالان دارای اضافه‌وزن و چاقی طی 40 سال گذشته بیش از 2 برابر شده است. در کودکان و نوجوانان نیز افزایش مشابهی دیده می‌شود. با این حال، وقتی به عوامل محیطی ایجادکننده سرطان نگاه می‌کنیم، می‌بینیم چاقی امروز پس از سیگار، عامل مهم رتبه 2 است. حتی بر اساس پژوهش‌ها پیش‌بینی می‌شود در سال 2020 از سیگار پیشی بگیرد و مهم‌ترین علت سرطان شود.

به‌تازگی یکی از نشریات علمی مهم انگلستان، British Journal of Cancer یک مطالعه فراتحلیل درباره اهمیت سبک زندگی منتشر کرد. در آن، چاقی عمومی با تجمع موضعی چربی، به‌ویژه دور شکم، از نظر افزایش خطر سرطان مقایسه شد و مطرح شد تجمع زیاد چربی شکمی ممکن است دست‌کم به‌اندازه چاقی عمومی مهم باشد.

آیا دور کمر می‌تواند مستقل از چاقی، عامل خطر سرطان باشد؟

در اروپا، در 7 کشور و بیش از 43 هزار نفر، طی میانگین 12 سال پیگیری، 1656 مورد سرطان مرتبط با چاقی دیده شد. سرطان‌های مرتبط با چاقی و اضافه‌وزن شامل سرطان پستان پس از یائسگی، روده بزرگ، بخش پایینی مری، بخش بالایی معده در محل اتصال به مری، کبد، کیسه صفرا، پانکراس، رحم، تخمدان و کلیه بررسی شدند. در مطالعه، هر مدل خطر متناسب بر پایه شاخص‌های چاقی، شامل شاخص توده بدنی VKİ، دور کمر، دور باسن و نسبت کمر به باسن، به‌عنوان متغیری جداگانه تحلیل شد.

ارتباط چاقی، چربی موضعی و سرطان

بر اساس پژوهش، افزایش معیاری که برای سنجش چاقی عمومی به کار می‌رود، یعنی شاخص توده بدنی، VKİ، در مجموع خطر همه 10 نوع سرطان مرتبط با چاقی را تا %11 افزایش داد. در تجمع چربی موضعی نیز افزایش دور کمر، WR، خطر را تا %13 و نسبت دور کمر به باسن، WHR، آن را تا % 15 افزایش داد. بنابراین مشخص شد این نشانگرها در رابطه چاقی و سرطان، به نفع ایجاد سرطان نقش دارند.

همچنین تجمع بیش از حد چربی موضعی دور شکم، به‌ویژه با سرطان روده بزرگ، %15-21، و سرطان پستان در زنان پس از یائسگی، به‌طور متوسط %20، ارتباط نزدیک‌تری داشت.

ارزش این پژوهش در نشان دادن آن است که چاقی فقط افزایش وزن نیست و تجمع موضعی چربی و تغییر شکل بدن چگونه می‌تواند خطر سرطان را بالا ببرد. همچنین با تأکید بر امکان کاهش خطر سرطان از طریق عادت‌های مثبت زندگی اهمیت دارد. اما برای شناخت علت‌های زیستی زمینه‌ای و تحلیل‌های دقیق‌تر، به مطالعاتی بیشتر از بررسی‌های انجام‌شده درباره ارتباط VKI و سرطان نیاز است.