بهترین روش نمونه‌برداری از پروستات کدام است؟

روش نمونه‌برداری مورد استفاده برای تشخیص سرطان پروستات، موضوع تصمیم‌گیری مهمی برای پزشکان و بیماران است. هرچند نمونه‌برداری سنتی پروستات از راه راست‌روده یا ترانس‌رکتال (TR) سال‌هاست استفاده می‌شود، در سال‌های اخیر روش ترانس‌پرینه‌آل (TP) به دلیل مزایای مهم از نظر ایمنی، توجه‌ها را به خود جلب کرده است.

• نمونه‌برداری ترانس‌رکتال (TR): در این روش، سوزن از راه راست‌روده در پشت پروستات وارد می‌شود. هنگام عبور سوزن از راست‌روده، از بافت پروستات نمونه گرفته می‌شود و در این فرایند ممکن است خطر عفونت وجود داشته باشد.
• نمونه‌برداری ترانس‌پرینه‌آل (TP): در این روش، به‌جای راست‌روده، سوزن از ناحیه پرینه، یعنی ناحیه بین مقعد و اندام تناسلی، عبور داده می‌شود تا به بافت پروستات برسد. به این ترتیب، خطر عفونت بسیار کمتر و فرایند ایمن‌تر است.

در 19 سپتامبر 2024 در JAMA Oncology، پژوهشی چندمرکزی و تصادفی‌شده منتشر شد که نشان داد نمونه‌برداری‌های ترانس‌پرینه‌آل، در مقایسه با روش ترانس‌رکتال ایمن‌تر هستند و خطر عفونت را به صفر می‌رسانند؛ یافته‌ای که به بحث در این زمینه بُعد تازه‌ای داد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که روش TP باید به‌عنوان استاندارد جدید نمونه‌برداری پروستات پذیرفته شود.

روش ترانس‌پرینه‌آل خطر عفونت را به صفر می‌رساند

بر اساس نتایج پژوهش، در بیمارانی که نمونه‌برداری TP داشتند عفونتی مشاهده نشد، اما در 1,6% از گروه نمونه‌برداری TR عفونت تشخیص داده شد. این تفاوت بسیار چشمگیر است؛ زیرا خطر عفونت در روش نمونه‌برداری TR پیش‌تر بین 5% تا 7% گزارش شده بود. دکتر James Hu، مسئول پژوهش، می‌گوید نمونه‌برداری‌های TP خطر عفونت صفر دارند و این وضعیت می‌تواند بدون نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک از عفونت پیشگیری کند. این موضوع از نظر مدیریت مصرف آنتی‌بیوتیک، که راهبردی مهم برای کاهش گسترش باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک است، مزیت بزرگی ایجاد می‌کند.

نمونه‌برداری TP با عبور سوزن از ناحیه پرینه، یعنی ناحیه بین مقعد و کیسه بیضه، انجام می‌شود. این عامل مستقیماً بر خطر عفونت اثر می‌گذارد؛ زیرا سوزن مورد استفاده در نمونه‌برداری TR از راست‌روده عبور می‌کند تا به بافت پروستات برسد و ممکن است باکتری‌های این ناحیه را به اطراف پروستات منتقل کند. روش TP با اجتناب کامل از این خطر، دسترسی استریل‌تری به بافت پروستات فراهم می‌کند.

جزئیات پژوهش بالینی: مقایسه با نمونه‌برداری TR

پژوهش روی نمونه بزرگی شامل 742 بیمار مشکوک به سرطان پروستات انجام شد. شرکت‌کنندگان به دو گروه نمونه‌برداری TP بدون مصرف آنتی‌بیوتیک و نمونه‌برداری TR همراه با درمان آنتی‌بیوتیکی تقسیم شدند. در هیچ‌یک از دو گروه سپسیس مشاهده نشد و عفونت‌های گروه TR عموماً عفونت ادراری طبقه‌بندی شدند و به عوارض جدی منجر نشدند. بااین‌حال، این پژوهش بر حذف کامل خطر عفونت با نمونه‌برداری TP تأکید می‌کند.

تشخیص سرطان: تفاوتی میان روش‌های TP و TR وجود ندارد

یکی از برجسته‌ترین یافته‌های پژوهش، میزان تشخیص سرطان بود. میزان تشخیص سرطان پروستات درجه بالا در نمونه‌برداری‌های TP برابر با 55% و در گروه نمونه‌برداری TR برابر با 52% بود. تفاوت میان دو گروه از نظر آماری معنادار نبود (تفاوت: 2,9%؛ P = 0,40). این موضوع نشان می‌دهد که نمونه‌برداری TP، افزون بر مزیت‌های ایمنی، در تشخیص سرطان به اندازه روش TR مؤثر است.

می‌دانیم که نمونه‌برداری‌های TP به‌ویژه در تشخیص سرطان‌های از نظر بالینی معنادار در نواحی قدامی و رأس پروستات موفق‌تر هستند. درحالی‌که نمونه‌برداری TR ممکن است برخی سرطان‌های این نواحی را از دست بدهد، نمونه‌برداری TP می‌تواند در محدوده گسترده‌تری مؤثر باشد.

نمونه‌برداری TP: روشی که باید گسترش یابد

درحالی‌که نمونه‌برداری TP هم‌اکنون توسط انجمن اورولوژی اروپا توصیه می‌شود، انجمن اورولوژی آمریکا و شبکه ملی جامع سرطان (NCCN) همچنان برای هر دو روش جایگاه یکسانی قائل هستند. بااین‌حال، مزایای نمونه‌برداری TP، مانند فرایند بدون عفونت و بی‌نیازی از آنتی‌بیوتیک، نشان می‌دهند که این روش باید گسترده‌تر پذیرفته شود.

نتیجه‌گیری: آیا استاندارد تازه‌ای در حال شکل‌گیری است؟

در نتیجه، برتری روش نمونه‌برداری TP از نظر خطر عفونت، آغاز دوره تازه‌ای در نمونه‌برداری پروستات را نشان می‌دهد. این روش که می‌تواند به حل مشکلات جهانی سلامت مانند مقاومت آنتی‌بیوتیکی نیز کمک کند، هم از نظر ایمنی و هم در تشخیص سرطان نتایج مؤثری دارد. در پرتو این یافته‌ها، تبدیل نمونه‌برداری TP به روش استاندارد نمونه‌برداری پروستات در سراسر جهان، گام مهمی برای به حداقل رساندن خطر عفونت و افزایش کیفیت خدمات سلامت در آینده خواهد بود.