در طول روز چقدر آب بنوشیم؟

آب مهمترین مایع برای فعالیتهای حیاتی و برقرارکننده تعادل بومشناختی است. جالب اینکه بخش بزرگی از بدن ظاهراً جامد ما (حدود %60) را نیز تشکیل میدهد. در دفع سموم، گوارش، محافظت مفاصل و بسیاری وظایف دیگر نقش دارد. بنابراین دریافت مایع موردنیاز روزانه بسیار مهم است. ورود و دفع آب در بدن متعادل است. ورزش، تعریق و اسهال میتوانند این تعادل را بر هم بزنند و نیاز را افزایش دهند. در چنین حالتی برای حفظ تعادل باید آب لازم را تأمین کنیم. دیدگاههای گوناگونی برای منظم و کافی کردن نوشیدن آب با حفظ تعادل وجود دارد. با عنوانهای زیر میتوانید پاسخ پرسشهای خود را پیدا کنید.
چقدر آب بنوشم؟
همه شنیدهایم که نوشیدن روزانه 8 لیوان آب بهترین است. اما در واقع مقدار آب موردنیاز متفاوت است. با این حال چند قاعده پایه وجود دارد:
- مردان بیش از زنان به آب نیاز دارند؛ برای مثال مردان 13 لیوان و زنان 9 لیوان.
- زنان باردار آب بیشتری، یعنی 10 لیوان نیاز دارند. شیردهها حتی بیشتر از بارداران، یعنی 12 لیوان.
اگر وضعیتی مانند نارسایی قلبی یا بیماری کلیوی مشخصی دارید، شاید لازم باشد دریافت مایعات را محدود کنید. درباره مقدار مناسب خود با پزشک صحبت کنید.
کودکان چقدر آب بنوشند؟
مانند بزرگسالان، نیاز کودکان به آب به عوامل زیادی مانند سن، وزن و جنسیت بستگی دارد. میزان سلامت و فعالیت و آبوهوای محل زندگی نیز مؤثرند.
بهطور کلی کودکان و نوجوانان روزانه حدود 6 تا 8 لیوان آب نیاز دارند. همچنین باید میوه و سبزی تازه فراوان بخورند.
هنگام بازی یا ورزش، هر 15 تا 20 دقیقه نوشیدن نیم تا 2 لیوان آب هدف خوبی است.
علائم کمآبی چیست؟
اگر فرد آب کافی نگیرد یا آب مصرفشده / دفعشده بدن بیشتر از دریافتی باشد، بدن کمآب میشود؛ در پزشکی آن را دهیدراتاسیون مینامیم.
علائم کمآبی عبارتاند از:
- ضعف یا کمبود انرژی
- سردرد
- گرمازدگی و گرفتگیهای ناشی از گرما
- مفاصل خشک که شاید درست کار نکنند
- تب
- تغییرات شدید فشار خون
کمآبی شدید میتواند باعث سرگیجه، گیجی و حتی تشنج شود.
- موضوع مرتبط: انسان چقدر گرسنگی و تشنگی را تحمل میکند؟
آیا نوشیدن آب بر انرژی و عملکرد مغز اثر دارد؟
بیشتر افراد میگویند روزهایی که آب کمی مینوشند خستهترند و پایان روز سردرد دارند. مطالعاتی این شکایت را توضیح میدهند.
یکی از این مطالعات بر زنان انجام شد. نشان داده شد کاهش %1,36 مایعات پس از ورزش باعث تغییر خلق و افزایش سردرد میشود. (منبع 1)
پژوهشی دیگر نشان داد کمآبی خفیف ناشی از ورزش و گرما (%1-3 وزن بدن) به عملکرد مغز آسیب میزند. (2، 3، 4)
طبق این مطالعات حتی کمآبی خفیف ناشی از ورزش یا گرما میتواند مشکلات جسمی و ذهنی ایجاد کند. (5، 6، 7) هنگام ورزش یا مواجهه زیاد با گرما حتماً باید دریافت مایعات را افزایش دهیم.
آیا نوشیدن آب زیاد باعث کاهش وزن میشود؟
طبق 2 پژوهش، نوشیدن 500 ml آب میتواند سرعت سوختوساز را موقتاً %24-30 بالا ببرد. (8) پژوهشگران گفتند نوشیدن آب در 1 روز به مقدار 2 لیتر میتواند مصرف انرژی را حدود 96 کالری افزایش دهد. گرچه در کوتاهمدت کاهش وزن چشمگیری نمیدهد، میتوان گفت در بلندمدت به کاهش وزن کمک میکند.
همچنین نوشیدن آب سرد میتواند مصرف انرژی را بیشتر کند، زیرا بدن برای رساندن آب به دمای بدن انرژی بیشتری صرف میکند.
مطالعه دیگری نشان داد کسانی که پیش از غذا 500 ml آب مینوشند، در 12 هفته %44 بیشتر از کسانی که نمینوشند وزن کم میکنند. (9)
طبق این مطالعات، نوشیدن آب باعث افزایش لحظهای سوختوساز میشود. همچنین آب نوشیدهشده نیم ساعت پیش از غذا به دریافت کالری کمتر کمک میکند. میتوان گفت همه اینها در کاهش وزن مؤثرند.
آیا افزایش نوشیدن آب به پیشگیری از مشکلات سلامت کمک میکند؟
مطالعات گوناگونی روی برخی مشکلات انجام شده است. گفته شده یکی از مشکلات روزمره که با نوشیدن آب بیشترین بهبود را نشان میدهد، یبوست است. در مطالعات متعدد یبوست، نوشیدن آب برای برطرف شدن آن مؤثر بوده است. (10، 11، 12)
نوشیدن آب و سرطان موضوع مطالعاتی درباره اثر آب بودهاند. برخی نشان دادهاند نوشیدن آب بیشتر خطر سرطان مثانه و کولورکتال را کم میکند، اما مطالعاتی هم نبود اثر را گزارش میکنند. (13، 14، 15، 16)
مشکل دیگر سنگ کلیه است. نشان داده شده افزایش نوشیدن آب خطر سنگ کلیه را کاهش میدهد. (17,18)
آیا نوشیدنیهای دیگر تشنگی را برطرف میکنند؟
برخی تصور میکنند چای و قهوه به علت اثر ادرارآور مایع از بدن کم میکنند. برخلاف این تصور، مطالعهای نشان داد اثر ادرارآور قهوه ضعیف است. (19) بنابراین چای و قهوه میتوانند در رفع کمبود آب روزانه کمک کنند. اما کافئین قهوه اگر زیاد مصرف شود ممکن است تنش روزانه ایجاد کند. با در نظر گرفتن این آثار منفی باید بدانیم جای نوشیدن آب را نمیگیرند.
در مورد تشنگی باید به بدنمان گوش دهیم!
بدن هنگام کمآبی آن را با سازوکارهای مختلف کنترل میکند. بدن میتواند طبق نیاز تنظیم کند چه زمانی چقدر آب بنوشد. (20) اما گاهی باید دریافت آب را افزایش دهیم؛ یکی از مهمترین نمونهها تعریق است. اگر زیاد عرق میکنیم، حتماً باید مایع از دسترفته را جایگزین کنیم. هنگام استفراغ یا اسهال نیز دفع مایع بیشتر میشود و اگر جبران نکنیم، فعالیتهای حیاتی مختل میشوند. همچنین نشان داده شده با افزایش سن سازوکارهای تشنگی ممکن است مختل شوند. (21) پس باید در سالمندی نسبت به نوشیدن آب حساستر باشیم و نظم ایجاد کنیم.
- موضوع مرتبط: مسمومیت با آب چیست؟ چه مقدار آب اضافی زیانآور است؟
منابع
2. Impaired cognitive function and mental performance in mild dehydration, European Journal of Clinical Nutrition – December 2003
3. Role of Dehydration in Heat Stress-Induced Variations in Mental Performance, Archives of Environmental Health: An International Journal – 1988
4. Effects of fluid ingestion on cognitive function after heat stress or exercise-induced dehydration, International Journal of Psychophysiology – November 2001
5. Impact of mild dehydration on wellness and on exercise performance, European Journal of Clinical Nutrition – December 2003
6. Work performance after dehydration: effects of physical conditioning and heat acclimatization, Wilderness & Environmental Medicine - Fall 2000
7. Hydration and muscular performance: does fluid balance affect strength, power and high-intensity endurance?, Sports Medicine – October 2007
8. Water-induced thermogenesis, The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism - December 2003
9. Water consumption increases weight loss during a hypocaloric diet intervention in middle-aged and older adults, Obesity – February 2010
10. Effects of carbonated water intake on constipation in elderly patients following a cerebrovascular accident, Journal of Korean Academy of Nursing – April 2011
11. Effects of carbonated water on functional dyspepsia and constipation, European Journal of Gastroenterology & Hepatology – September 2002
12. Association between dietary fiber, water and magnesium intake and functional constipation among young Japanese women, European Journal of Clinical Nutrition – May 2007
13. Fluid intake and the risk of bladder cancer in men, The New England Journal of Medicine – May 1999
14. Nutritional and lifestyle habits and water-fiber interaction in colorectal adenoma etiology, Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention – February 1997
15. Fluid consumption and the risk of bladder cancer: results of a multicenter case-control study, International Journal of Cancer – September 2001
16. Relationship of food groups and water intake to colon cancer risk, Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention – July 1996
17. Urinary volume, water and recurrences in idiopathic calcium nephrolithiasis: a 5-year randomized prospective study, The Journal of Urology – March 1996
18. Body weight, diet and water intake in preventing stone disease, Urologia Internationalis – 2004
19. The effect of caffeinated, non-caffeinated, caloric and non-caloric beverages on hydration, Journal of the American College of Nutrition – October 2000
20. Body fluid changes, thirst and drinking in man during free access to water, Physiology & Behavior – September 1984
21. Mechanism of attenuated thirst in aging: role of central volume receptors, American Journal of Physiology – January 1997
22. Dietary Reference Intakes for Water, Potassium, Sodium, Chloride, and Sulfate (2005)
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک میکند.





نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر میشود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمیشود.
اولین نظر را شما بنویسید.