حامل BRCA بودن، مانع بارداری پس از درمان سرطان پستان نیست

حامل‌بودن BRCA و سرطان پستان: نگرانی‌های بارداری

جهش‌های ژن‌های BRCA1 و BRCA2 از عوامل ژنتیکی‌ای هستند که خطر سرطان پستان را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهند. حاملان این جهش‌ها نه‌تنها درباره خطر سرطان، بلکه درباره برنامه‌های بارداری آینده نیز نگرانی‌های عمیقی دارند. در واقع، بسیاری از زنان حامل جهش BRCA نگرانی‌های مهمی درباره ایمنی بارداری پس از درمان و احتمال عود سرطان دارند. این نگرانی‌ها موضوعاتی مانند عوارض جانبی درمان، انتقال خطر ژنتیکی به فرزندان و اثر تغییر سطح هورمون‌ها، به‌ویژه در سرطان‌های پستان گیرنده هورمونی مثبت، را دربر می‌گیرد.

جهش‌های ژن‌های BRCA1 و BRCA2 الگوی وراثت اتوزومال غالب دارند؛ یعنی والد حامل جهش می‌تواند با احتمال 50% آن را به فرزندان خود منتقل کند. این جهش‌های ژنی استعداد ابتلا به برخی سرطان‌ها، به‌ویژه سرطان پستان و تخمدان، را افزایش می‌دهند؛ بنابراین به افراد دارای سابقه خانوادگی، مشاوره ژنتیک توصیه می‌شود.

جهش‌های ژنی ارثی مسئول 10-15 درصد از سرطان‌های پستان هستند. جهش‌های BRCA1 و BRCA2 نیز مسئول حدود 80-90 درصد از این سرطان‌های پستان ارثی‌اند.

مطالعات درباره نگرانی‌های بارداری در حاملان BRCA

نگرانی‌های حاملان جهش BRCA درباره بارداری و باروری، با پژوهش‌های اخیر بهتر شناخته شده‌اند.

در میان زنان حامل جهش BRCA، یک مرور منابع نتایج متفاوتی درباره اثر این جهش‌ها بر باروری و اثر درمان سرطان و جراحی پیشگیرانه بر توان باروری نشان داد. برخی مطالعات، کاهش ذخیره تخمدان در زنان BRCA مثبت را گزارش کرده‌اند که با نشانه‌هایی مانند سطح پایین هورمون آنتی‌مولرین (AMH) و پاسخ ضعیف‌تر به تحریک تخمدان همراه است. این وضعیت بر تصمیم‌های باروری زنان با تشخیص جهش BRCA اثر می‌گذارد.

در بیماران مبتلا به سرطان پستان حامل جهش BRCA، مرور دیگری به مسائل باروری و بارداری این بیماران پرداخت. موضوعاتی مانند نقش جهش BRCA در سرطان پستان و اثر آن بر توان باروری، ایمنی و اثربخشی راهبردهای حفظ باروری و امکان بارداری پس از تشخیص بررسی شد.

همچنین مشاهده شده است که بارداری پس از درمان سرطان پستان در حاملان جهش BRCA1/2، در مقایسه با جمعیت عمومی پیامدهای بارداری و زایمان را بدتر نمی‌کند. گزارش شده که خطر ناهنجاری‌های مادرزادی و سقط در بیماران مبتلا به سرطان پستان BRCA1/2 مثبت که پیش‌تر تحت درمان سرطان بوده‌اند، در مقایسه با جمعیت عمومی افزایش نمی‌یابد.

این یافته‌ها به درک بهتر چالش‌ها و نگرانی‌های ویژه حاملان جهش BRCA درباره باروری و بارداری کمک می‌کنند. با این حال، بر نیاز به پژوهش بیشتر در این زمینه و برنامه‌ریزی دقیق نیازهای بیمار، مشاوره باروری در سرطان و راهبردهای حفظ باروری پیش از آغاز درمان تأکید می‌شود.

مطالعه تازه ارائه‌شده در SABCS

در مطالعه دکتر ماتئو لامبرتینی و همکاران که در سمپوزیوم سرطان پستان سن‌آنتونیو 2023 (SABCS) ارائه و هم‌زمان در مجله JAMA  منتشر شد، در پیامدهای بارداری بیماران حامل جهش BRCA1/2 که درمان سرطان پستان دریافت کرده بودند، وضعیت نامطلوبی مشاهده نشد. این یافته برای مشاوره باروری در سرطان به حاملان جوان BRCA که پس از تشخیص و درمان سرطان پستان خواهان بارداری‌اند، شواهدی اطمینان‌بخش ارائه می‌کند.

در ادامه، نمودار نقشه ذهنی به‌عنوان خلاصه مقاله و مطالعه دیده می‌شود:

جزئیات پژوهش

این مطالعه گذشته‌نگر، بیمارانی را دربر می‌گیرد که در سال‌های 2000 تا 2020 سرطان پستان مرحله 1. - 3. در آن‌ها تشخیص داده شده بود و 40 سال یا کمتر داشتند؛ در مجموع 4732 بیمار که دارای جهش‌های ارثی BRCA1 و/یا BRCA2 بودند.

در مجموع، 659 بیمار پس از تشخیص و درمان باردار شدند و 4073 بیمار باردار نشدند. در مقایسه با گروه بدون بارداری، بیماران گروه بارداری در سن پایین‌تری تشخیص سرطان پستان گرفته بودند (میانه سن، 30 در برابر 35)، بیشتر بیماری گره لنفاوی منفی (62,5% در برابر 52,1%) و بیماری گیرنده هورمونی (HR) منفی (66,7% در برابر 52,3%) داشتند.

فراوانی و پیامدهای بارداری

• بیماران با میانه 7,8 سال پیگیری شدند.
• فراوانی تجمعی بارداری در ده سال 22% بود.
• میانه فاصله تشخیص سرطان پستان تا بارداری 3,5 سال بود و
• 27.8% از بارداری‌ها پس از 5 سال رخ دادند.
• در بیماران با بیماری HR مثبت، فراوانی تجمعی بارداری در 10 سال 18% و در بیماران HR منفی 26% بود (P <0,001). فاصله تشخیص تا بارداری برای این گروه‌ها به‌ترتیب 4,3 و 3,2 سال بود (P <0,001). نسبت بارداری‌های رخ‌داده پس از پنج سال، به‌ترتیب 39.8% و 22.0% بود.
• به‌طور کلی، میانه سن هنگام بارداری 34,7 بود؛ 79.2% از بیماران بدون استفاده از فناوری کمک‌باروری به‌طور خودبه‌خود باردار شدند و 79.7% فرزند به دنیا آوردند.
• سقط خودبه‌خودی در 9.7% از بیماران رخ داد و 6.9% به‌صورت انتخابی بارداری را خاتمه دادند. بیشتر بیماران (86.3%) عارضه بارداری نداشتند.

دکتر لامبرتینی بیان کرد: «به‌طور کلی، میزان عوارض بارداری با آنچه در زنان سالم جمعیت عمومی انتظار داریم یکسان یا حتی کمتر بود.»

تحلیل‌های بقا

در تحلیل نخست، تفاوت مشخصی از نظر بقای بدون بیماری میان گروه‌های با و بدون تجربه بارداری یافت نشد. این وضعیت هم در تحلیل تعدیل‌نشده (نسبت خطر 0,97؛ فاصله اطمینان 95% [CI]، 0,82-1,15) و هم در تحلیل تعدیل‌شده پژوهشگران با درنظرگرفتن منطقه جغرافیایی، سن، وضعیت گره لنفاوی، وضعیت گیرنده هورمونی [HR] و نوع جراحی پستان مشاهده شد (نسبت خطر 0,99؛ 95% CI، 0,81-1,20).

در تحلیل ثانویه، پژوهشگران بیماران دارای تجربه بارداری را بر اساس مدت بدون بیماری، نوع ژن BRCA، وضعیت گیرنده هورمونی، وضعیت گره لنفاوی و سال تشخیص، با بیماران گروه بدون بارداری مقایسه کردند.

در نتیجه این همتاسازی دقیق، گروه بارداری در مقایسه با گروه بدون بارداری از نظر بقای بدون بیماری، بهبودی از نظر آماری معنادار نشان داد (نسبت خطر 0,63؛ فاصله اطمینان 95% [CI]، 0,53-0,74).

همچنین بیماران گروه بارداری از نظر بقای اختصاصی سرطان پستان در تحلیل‌های تعدیل‌نشده (نسبت خطر 0,53؛ 95% CI، 0,37-0,74)، تعدیل‌شده (نسبت خطر 0,60؛ 95% CI، 0,40-0,88) و همتاسازی‌شده (نسبت خطر 0,43؛ 95% CI، 0,30-0,63) بهبود مشخصی داشتند.

به همین ترتیب، بقای کلی نیز در تحلیل‌های تعدیل‌نشده (نسبت خطر 0,52؛ 95% CI، 0,38-0,72)، تعدیل‌شده (نسبت خطر 0,58؛ 95% CI، 0,40-0,85) و همتاسازی‌شده (نسبت خطر 0,43؛ 95% CI، 0,30-0,61) بهبود معناداری نشان داد.

این یافته‌ها نشان می‌دهد که پس از درمان و پیگیری مناسب، بارداری دیگر برای حاملان جوان BRCA که درمان سرطان پستان دریافت کرده‌اند، منع ندارد.