نه، ویتامین C با دوز بالا کروناویروس را درمان نمی‌کند؛ جز اسکوربوت تأیید FDA ندارد

بی‌تردید بیماری COVID-19 ناشی از کروناویروس جدید مهم‌ترین موضوع جهان شده و جهان با درمان‌های COVID-19 در تلاطم است.

واقعیت: درمان اختصاصی مؤثر COVID-19 نداریم، اما هزاران دانشمند شبانه‌روز برای یافتن آن می‌کوشند.

امروز فقط یکی از درمان‌نماهای تبلیغی شبکه و سایت را می‌بینیم: ویتامین C با دوز بالا.

برای نتیجه سریع بگوییم: ویتامین C با دوز بالا به پیشگیری یا درمان عفونت کروناویروس کمک نمی‌کند. کاش راه ساده داشتیم، نداریم. برخلاف ویدئوهای شبکه، جز یک بیماری، دوز بالای C نه برای کرونای جدید و نه وضعیت دیگر، از FDA تأیید ندارد! تنها بیماری تأییدشده اسکوربوت است.

- پیوند: تأیید FDA: ASCOR (تزریق اسید اسکوربیک) برای مصرف وریدی

FDA حتی در 2017 به بنیاد ویتامین C (The Vitamin C Foundation) برای ادعاهای اغراق‌آمیز درمانی هشدار تند داد.

به همین شکل، اداره محصولات درمانی استرالیا (The Therapeutic Goods Administration, TGA) در 27 مارس نبود شاهد علمی برای C وریدی بالا در درمان COVID-19 را اعلام کرد.

- پیوند: اداره محصولات درمانی (TGA): نبود شاهد برای C وریدی با دوز بالا در مدیریت COVID-19

ویتامین C چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

شناخته‌شده به نام اسید اسکوربیک و اسکوربات، ویتامین Cترکیب اساسی محلول آب است. بیشتر گیاه و حیوان تولید می‌کنند، انسان باید بیرون بگیرد. برای ساخت کلاژن مهم است؛ پروتئین اصلی پیوندی و حمایتی پوست، غضروف، استخوان، تاندون و رباط. کمبود شدید باعث پس‌روی لثه، ضعف، بی‌حالی، خونریزی و کبودی آسان در «بیماری دریانورد» به نام اسکوربوت می‌شود.

کمی برگردیم

چرا فکر می‌کنند C علیه کرونای جدید مؤثر است؟

همه به این ماده ضروری نیاز داریم، اما بیشتر مردم از رژیم عادی کافی می‌گیرند و امروز، کمبود C و اسکوربوت تقریباً نایاب است. همچنین، طبق نوشته قبلی مادوز بالا با خطر سنگ کلیه، عموماً بی‌ضرر دانسته می‌شود، اما مکمل لازم نیست (ببینید).

جز اسکوربوت، جنون درمان با Cبا شیمی‌دان دو نوبل، لینوس پاولینگ با او آغاز شد. اواخر زندگی حرفه‌ای کتابی نوشت و ویتامین C را درمان معجزه‌آسای بیماری‌های بسیار، از جمله آنفلوانزا (بیماری ناشی از ویروس آنفلوانزا)، معرفی کرد. شاهد اندک داشت، اما ادعاهای پاولینگ به صدها بررسی اثر C در بیماری‌های مختلف، به‌ویژه سرطان، انجامید.

نتیجه: «C برای پیشگیری یا درمان آنفلوانزا یا بیماری دیگر کار نمی‌کند». آرتور رابینسون، همکار 16 ساله، در 1978 دوبرابرشدن سرطان پوست موش با C بالا را گزارش کرد و با افزایش 2 برابری به استعفا مجبور شد. رابینسون با پایان زندگی علمی علیه مؤسسه لینوس پاولینگشکایت و در 1983 پیروز شد و 575 هزار دلار گرفت.

آماده شگفتی هستید؟

مؤسسه به نام نخستین مصرف‌کننده C بالا و مدعی اثبات سود سرطان و بیماری‌های بسیار، دانشمند دو نوبل پاولینگ، یعنی مؤسسه لینوس پاولینگفرصت‌طلبی بحران را انتخاب نکرد و با موضع علمی روشن گفت C بالا در درمان COVID-19 جایگاهی ندارد.

در زیر، آغاز دیدگاه «مصرف C در درمان COVID-19» در صفحه اصلی سایت رسمی مؤسسه و ترجمه‌اش را می‌دهیم:

- پیوند: ویتامین C و COVID-19: بیانیه ویژه مؤسسه لینوس پاولینگ

ترجمه: «مؤسسه لینوس پاولینگ به کارآزمایی C وریدی و پنومونی مرتبط با COVID-19 بسیار علاقه‌مند است. اما اکنون داده‌ای نیست که C بتواند از عفونت COVID-19 پیشگیری یا آن را موفق درمان کند. پس از مرور داده‌های آزمون، LPI (مؤسسه لینوس پاولینگ) درباره اثربخشی C در COVID-19 نظر خواهد داد».

پژوهشگر مؤسسه لینوس پاولینگ که برای بررسی نحوه اثر ویتامین C بر بدن 20 سال صرف کرده است، مصاحبه الکساندر میشلز درباره موضوع بخشی از ترجمه چنین است:

«در اینترنت مطالب فراوان نابودی کرونا با C دیده‌ام؛ اخیراً، این شبه‌علم را بیشتر می‌بینم. در منابع علمی، قطعاً شاهدی نیست.

من هم خواهان دیدن کار شگفت C هستم، اما تا انتشار در مجله علمی درباره اثر علیه کرونا، به‌ویژه COVID-19، نظر نمی‌دهم.»

چرا طرفداران اصرار دارند؟

«مطالعاتی که می‌گویند C بالا برای آنفلوانزا مؤثر است چه؟» پاسخ چنین است: با صدها مطالعه درباره درمان بی‌اثر، چند مورد صرفاً تصادفاً اثر مثبت کوچکی نشان می‌دهند. برای ویتامین C همین رخ داده است. انتشار مطالعات منفی دشوار، اما انتشار نتایج مثبت آسان‌تر است.

امروز همه دنبال درمان COVID-19 هستند و عجیب نیست افراد زیاد، حتی برخی پزشکان، C را پاسخ می‌دانند. بر اساس ویدئوی ساخته پزشک کشور ما و بسیار بازنشرشده، ادعای درمان کرونا با C بالا هست (ویدئو را نمی‌دهم، چون به‌اندازه کافی زیان زده است).

مدعی درمان باید شاهد قانع‌کننده جامعه علمی هم بدهد

پاندمی در بیماری جهانی، پیشنهاد مؤثر بر میلیون‌ها نفر نمی‌تواند فرض و مشاهده جانبدارانه باشد.

روش محبوب شبه‌علم: «بگو درمان کار می‌کند، از دیگری اثبات خلاف بخواه»

مثلاً کسی ادعا می‌کند چای زنجبیل به پیشگیری کرونا کمک می‌کند. اگر اعتراض کنیم از ما اثبات می‌خواهد، درحالی‌که مسئولیت ارائه نخستین شواهد واقعی با خود مدعی است. در این وضعیت، زیرکی ارائه درمان‌نما با آرایش شاهد علمی آغاز می‌شود؛ می‌خواهند همه شواهد هم‌ارزش به نظر برسد، اما واقعیت:

تاکنون برای نشان‌دادن اثر مکمل C در هر بیماری جز اسکوربوت، شامل سرماخوردگی، آنفلوانزا یا سرطان، کارآزمایی تصادفی کنترل‌شده یا فراتحلیل مؤثر نداریم؛ برعکس مطالعات بسیار مثلاً بی‌اثری سرطان را نشان می‌دهد.

برای اطمینان از کارکرد درمان، مطالعه بالینی انسانی خوب و بزرگ لازم است. برخی پزشکان دانشگاه ووهان آزمون C بالا برای سود احتمالی COVID-19 را آغاز کردند، اما تکمیل ماه‌ها طول می‌کشد. می‌خواهیم دو جمله مقدمه پژوهش فاز-II کنترل دارونما روی بیماران COVID-19 مراقبت ویژه چین را عیناً و سپس ترجمه‌اش را بیاوریم.

«... در بیماران سپسیس و ARDS، گروه ویتامین با دوز بالا پیش‌آگهی یا پیامد بالینی بهتری نشان نداد. در پژوهش موجود عوامل مخدوش‌کننده و نتیجه متفاوت هست.»

ترجمه: «... در بیماران سپسیس و ARDS (سندرم نارسایی تنفسی ناگهانی)، گروه ویتامین بالا سیر بیماری و پیامد بالینی بهتر نداشت. هنوز عوامل گیج‌کننده هست و نتایج متفاوت است.» اکنون ده‌ها پژوهش درمان تازه COVID-19 به‌علت پاندمی به‌علت فوریت با سرعت چشمگیر آغاز می‌شود. سازمان جهانی بهداشت برای COVID-19، تعداد 4 داروی موجود برجسته را می‌آزماید؛ در این 4 دارو البته C نیست. این 4 درمان شامل رمدسیویر ضدویروس آزمایشی؛ داروی مالاریای هیدروکسی‌کلروکین؛ ترکیب دو داروی HIV لوپیناویر و ریتوناویر؛ و افزودن اینترفرون بتا به آن…

نتیجه

باید امیدوار و منتظر باشیم یکی از تلاش‌های کنونی، منطقی، درمانی مؤثر بدهد. در این راه، وقت ازدست‌دادن با C بالا و روش جایگزین مشابه نداریم و بر پایه تجربه‌های گذشته جهان علم می‌توان گفت احتمال مؤثربودن C با دوز بالا در درمان COVID-19 بسیار پایین است.

در زیرنبود C بالا در راهنمای ملی و بین‌المللی درمان COVID-19 دیده می‌شود: