پیامدی کاملاً پیش‌بینی‌نشده از سیگار الکترونیکی: تشنج صرعی!

اینکه ادعای آسیب کمتر سیگارهای الکترونیکی نسبت به سیگار معمولی، بارها به‌عنوان محرک رونق بازار این محصولات استفاده می‌شود را در نوشته‌های متعدد سال‌های گذشته تأکید کرده‌ایم. خطر بزرگ‌تر، رواج استفاده از سیگار الکترونیکی در جوانان و آشنایی زودهنگام مغز جوان با نیکوتین است.

می‌دانیم که نیکوتین، به‌ویژه برای مغز در حال رشد جوانان ما،بی‌ضرر نیست. آشنایی زودهنگام با نیکوتین و وابستگی به آن در افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند، بیشتر نوجوانان و بزرگسالان جوان، نگرانی‌های سلامت عمومی را افزایش می‌دهد.

بااین‌حال، اکنون روشن شده است که سیگارهای الکترونیکی حتی برای بزرگسالان نیز بدون خطر نیستند. داده‌های علمی فراوانی وجود دارد که نشان می‌دهد این محصولات نیز خطراتی برای سلامت دارند. برخی مواد شیمیایی موجود در آن‌ها با مقادیری بیشتر از سیگار معمولی آزاد می‌شوند. همچنین داده‌هایی دیده‌ایم که از احتمال ایجاد مشکلات دیگر سلامت خبر می‌دهند.

مطالعاتی که اخیراً در حال انجام‌اند نشان می‌دهند علاوه بر احتمال اثر مستقیم آسیب‌های سیگار الکترونیکی بر ریه‌ها، این محصولات می‌توانند سایر عوامل سلامت را نیز به‌طور نامطلوب تحت تأثیر قرار دهند. به‌ویژه درباره اثر مستقیم آن‌ها بر راه‌های هوایی نگرانی وجود دارد. این نگرانی شامل احتمال ایجاد تغییراتی در راه‌های هوایی است که می‌توانند پیش‌ساز سرطان باشند. در حال حاضر مطالعات سم‌شناسی حیوانی برای ارزیابی بیشتر نشانه‌های مشخص‌کننده این خطرات ادامه دارد.

اما به‌تازگی با پیامدی بسیار جالب‌تر از سیگار الکترونیکی روبه‌رو شدیم: سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در 3 آوریل 2019 گزارش‌هایی منتشر کرد مبنی بر اینکه برخی مصرف‌کنندگان سیگار الکترونیکی، به‌ویژه نوجوانان و بزرگسالان جوان، پس از مصرف دچار تشنج صرعی شده‌اند. تشنج یا انقباض‌های تشنجی یکی از عوارض احتمالی مسمومیت با نیکوتین است و در نوشته‌های علمی در ارتباط با بلع عمدی یا تصادفی مایعات الکترونیکی حاوی نیکوتین گزارش شده است. در آمریکا، بین سال‌های 2010 و 2019 در مجموع 35 مورد تشنج پس از استفاده از سیگار الکترونیکی گزارش شد. بااین‌حال FDA تأکید کرده است که ممکن است همه موارد گزارش نشده باشند.

در گزارش همچنین آمده است که هنوز مشخص نیست بین مصرف سیگار الکترونیکی و خطر تشنج صرعی رابطه مستقیمی وجود دارد یا خیر. اگرچه بر اساس داده‌های موجود نمی‌توان با قطعیت گفت این محصولات باعث تشنج می‌شوند، FDA لازم دانسته است این اطلاعات را با عموم در میان بگذارد.

بیشتر گزارش‌های دریافت‌شده تا آن زمان اطلاعات کافی برای تعیین برند یا زیربرند مشخصی از سیگار الکترونیکی نداشتند. تشنج هم در مصرف‌کنندگان بار اول و هم در مصرف‌کنندگان باتجربه گزارش شده است. در چند مورد، فرد سابقه صرع داشته است. همچنین چند مورد نشان داده‌اند تشنج در ارتباط با مصرف مواد دیگری مانند ماری‌جوانا یا آمفتامین‌ها رخ داده است.

گزارش شده است که تشنج پس از چند پک یا یک روز پس از مصرف رخ داده است. عوامل متعددی می‌توانند به تشنج منجر شوند. برای مثال، مایعات سیگار الکترونیکی غلظت‌های متفاوتی از نیکوتین دارند و برخی ویژگی‌های طراحی دستگاه می‌توانند دریافت سریع مقادیر بالای نیکوتین را ممکن کنند؛ تا 20 برابر سیگار معمولی. رفتار مصرف نیز متفاوت است و ممکن است افراد عمدی یا ناخواسته نیکوتین بیشتری از آنچه انتظار می‌رود استنشاق کنند. افزون بر این، برخی رویدادهای گزارش‌شده ممکن است مستقیماً به سیگار الکترونیکی مربوط نباشند؛ بیماری زمینه‌ای، مصرف مواد دیگر یا عوامل دیگر نیز ممکن است محرک تشنج بوده باشند.

درعین‌حال، با توجه به داوطلبانه بودن گزارش این موارد، باید بدانیم که ممکن است تعداد تشنج‌ها در مصرف‌کنندگان سیگار الکترونیکی بیشتر از موارد گزارش‌شده باشد.

FDA در بخش پایانی گزارش تأکید کرده است که ضمن ادامه بررسی علمی این موضوع، تلاش برای شناخت بهتر سایر خطرات احتمالی مرتبط با سیگار الکترونیکی را ادامه خواهد داد.

• Pod Mod: دوست‌داشتنی‌ترین ابزار اعتیاد به نیکوتین در عصر جدید؛ هدف پنهان، جوانان!