پیوند کبد، طول عمر را در متاستازهای کبدی سرطان کولورکتال افزایش می‌دهد

نکات کلیدی:

• می‌دانیم در متاستازهای کبدی غیرقابل برداشت با جراحیِ سرطان کولورکتال، شانسی برای بهبودی کامل وجود ندارد و شیمی‌درمانی تسکینی، درمان استاندارد این وضعیت است.
• مطالعه TRANSMET نخستین کارآزمایی تصادفی است که ترکیب شیمی‌درمانی و پیوند کبد را برای سرطان کولورکتال با متاستاز کبدی غیرقابل جراحی در ابتدا بررسی می‌کند و نشان می‌دهد این رویکرد در مقایسه با شیمی‌درمانی تنها، طول عمر را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.
• یافته‌ها نیازمند تأیید در مطالعه‌ای بزرگ‌ترند. پژوهش‌های بیشتر باید بر تعیین بیمارانی متمرکز شوند که بیشترین سود را می‌برند، به‌ویژه در کشورهای دچار کمبود عضو.

یافته‌های مطالعه TRANSMET ارائه‌شده در نشست سالانه ASCO 2024، می‌توانند درمان بالقوه سودمندتری برای بیمارانی فراهم کنند که تنها گزینه‌شان درمان تسکینی است (چکیده 3500).

اکنون صحبت از پیوند کبد برای سرطان متاستاتیک آغاز شده است

سرطان کولون و رکتوم (CRC)، از شایع‌ترین سرطان‌ها در جهان است و حدود 20-25% بیماران هنگام تشخیص،  متاستاز  کبدی دارند. همچنین 50-60% بیماران CRC در سیر بیماری در معرض خطر متاستاز کبدی‌اند. این میزان‌های بالا، اهمیت راهبردهای مؤثر درمان CRC دارای متاستاز کبدی را برجسته می‌کنند.

در CRC با متاستاز کبدی، جراحی اغلب ممکن نیست و این موضوع گزینه‌های درمانی را به‌شدت محدود می‌کند. با روش‌های متداول، میزان بقای بلندمدت پایین است و بسیاری فقط مراقبت تسکینی دریافت می‌کنند. اما مطالعات سال‌های اخیر نشان می‌دهند پیوند کبد در بیماران به‌دقت انتخاب‌شده، ظرفیت ایجاد بقای بلندمدت و حتی درمان قطعی دارد.

نتایج کارآزمایی‌هایی مانند TRANSMET به پیوندهای کبد در افراد فاقد سرطان شباهت دارد؛ بنابراین دیگر نباید مشکلی در تلاش برای تخصیص عضو به این بیماران وجود داشته باشد.

برداشتن جراحی متاستازهای کبدی، تنها درمانی است که می‌تواند امکان بقای بلندمدت و بهبودی در متاستاز کبدی کولورکتال را فراهم کند. متأسفانه فقط 10% تا 20% این بیماران در ابتدا قابل جراحی هستند.

در متاستاز کبدی سرطان کولورکتال غیرقابل جراحی، شیمی‌درمانی در صورت کوچک‌کردن کافی تومورها می‌تواند جراحی را ممکن کند. اما در بیماری قطعاً غیرقابل جراحی، شیمی‌درمانی تسکینی استاندارد است و تقریباً شانسی برای بقای بلندمدت و بهبودی وجود ندارد.

در آمریکا، دو گروه بیمار دارای متاستاز کبدی سرطان کولورکتال غیرقابل جراحی می‌توانند از پیوند سود ببرند. یک گروه، کبد سالم اما تومور کاملاً غیرقابل جراحی دارند و بر اساس بار بیماری پیوند می‌شوند. گروه دوم کبد سیروتیک دارند و به‌دلیل بار تومور و سمیت کبدی ناشی از درمان به پیوند نیاز دارند.

مطالعه‌ای اروپایی

مطالعه TRANSMET برای انتخاب دقیق 157 بیمار که ابتدا از درمانگاه‌های بلژیک، فرانسه و ایتالیا به کمیته تأیید معرفی شدند، فرایندی مفصل به کار گرفت. پژوهشگران 63 بیمار را نامناسب دانستند و بین فوریه 2016 و ژوئیه 2021، تعداد 94 بیمار را به‌طور تصادفی به شیمی‌درمانی و پیوند کبد یا شیمی‌درمانی تنها تخصیص دادند. همه بیماران 65 ساله یا جوان‌تر، با امتیاز ECOG برابر 0 یا 1، غیرقابل جراحی با تأیید جراحان متخصص و فاقد جهش BRAF بودند. برای تحلیل طبق پروتکل، 36 بیمار در گروه پیوند/شیمی‌درمانی و 38 بیمار در بازوی شیمی‌درمانی قرار گرفتند.

نتایج بقای کلی 5 ساله

با میانه پیگیری 59 ماه، بقای کلی 5 ساله در گروه شیمی‌درمانی و پیوند کبد 57% و در بازوی شیمی‌درمانی 13% بود. در مجموع، میانه بقای بدون پیشرفت در شیمی‌درمانی/پیوند 17.4 ماه و در شیمی‌درمانی تنها 6.4 ماه بود.

دیدگاه

این مطالعه هم برای بیماران و هم برای متخصصان پیوند و انکولوژی مهم است. فکر می‌کنم رویکرد کلی درمان بیماران متاستاز کبدی کولورکتال غیرقابل جراحی را تغییر خواهد داد.

مهم‌ترین یافته مطالعه این است که افزایش طول عمر با پیوند کبد، بسیار بیشتر از دستاورد احتمالی شیمی‌درمانی تسکینی است. با اینکه این موضوع پیوند کبد را جذاب می‌کند، باید تأکید کرد 40% بیماران معرفی‌شده مناسب پیوند کبد تشخیص داده نشدند و لازم است بیمارانی که واقعاً سود می‌برند شناسایی شوند.

اینکه کدام بیماران واقعاً برای پیوند کبد مناسب‌اند، به‌گمان من هنوز پرسش‌هایی بی‌پاسخ دارد. فراتر از آن، در کشورهای دچار کمبود عضو پیوندی، باید راه انتخاب عادلانه میان بیماران نیازمند پیوند را پیدا کنیم.

این یافته‌ها نشان می‌دهند روش‌های فعلی درمان متاستاز کبدی سرطان کولورکتال غیرقابل جراحی باید تغییر کنند. همچنین در 74% دریافت‌کنندگان پیوند، به‌ویژه در ریه‌ها، عود دیده شد؛ موضوعی که نیازمند بررسی دقیق‌تر در پژوهش‌های آینده است.

هدف این درمان، بهبودی قطعی بیمار است. شناخت بهتر زیست‌شناسی مولکولی و وضعیت بیماری میکروسکوپی بیمارانی که عود نمی‌کنند، به انتخاب بهتر آن‌ها برای پیوند و شیمی‌درمانی و بهینه‌کردن درمانشان کمک بیشتری خواهد کرد.

*