پیوند کلیه در 1954 – جراحی برنده جایزه نوبل

قرن‌ها پیش، به کلیه‌ها با احترام ویژه‌ای نگریسته می‌شد. بر اساس تلمود یهودیان، "انسان دو کلیه دارد؛ یکی او را به نیکی و دیگری به بدی سوق می‌دهد" (Berakhoth 61a). 

در سال 1954، جراح آمریکایی Joseph Murray و همکارانش نخستین پیوند موفق کلیه را میان اهداکننده و گیرنده‌ای که دو برادر دوقلو بودند انجام دادند. پیش از جراحی، به Murray گفته بودند که پیوند کلیه «ناممکن است» و «نباید نقش خدا را بازی کند». در سال 1990، Murray به‌پاس موفقیت‌هایش در پیوند، جایزه نوبل را دریافت کرد.

پیوندهای عضوِ پیشگامانه دهه 1950 بر کارهای پیشین جراح فرانسوی Alexis Carrel، پیشگام بخیه عروق، و پژوهش‌های جراح بریتانیایی Peter Medawar درباره رد ایمنی پیوند پوست استوار بودند. پیوند عضو میان افرادی که خویشاوند نبودند، تا زمانی که داروهای سرکوب‌کننده ایمنی برای جلوگیری از رد بافت عضو بیگانه توسط دستگاه ایمنی گیرنده در دسترس قرار نگرفتند، ایمن نبود. برای مثال، دو داروی سرکوب‌کننده ایمنی که کشف شدند عبارت‌اند از؛

• آزاتیوپرین - 1962 
• سیکلوسپورین - 1972

بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا و دیابت ممکن است بر اثر اختلالات مربوط به کلیه‌ها پدید آیند. برای انجام وظایف کلیه می‌توان از دیالیز استفاده کرد، اما بیماران معمولاً با کلیه پیوندی بیشتر عمر می‌کنند. هنگام پیوند، کلیه کم‌کار خودِ بیمار معمولاً در جای خود باقی می‌ماند. کلیه جدید در بخش پایین شکم پیوند داده می‌شود و به سرخرگ و سیاهرگ ایلیاک متصل می‌شود؛ حالبِ اهداکننده نیز به مثانه وصل می‌شود.

کلیه‌ها در انتقال مواد زائد به‌صورت ادرار به مثانه و تنظیم غلظت الکترولیت‌های خون نقش دارند. آن‌ها همچنین در ترشح هورمون‌ها وظیفه دارند:

• اریتروپویتین - مغز استخوان را به ساخت گلبول‌های قرمز تحریک می‌کند
• رنین - فشار خون را تنظیم می‌کند
• کلسیتریول - شکل فعال ویتامین D که به حفظ سطح کلسیم کمک می‌کند

شخصیت‌های تاریخی نام‌برده در این مطلب: Alexis Carrel (1873 – 1944)، Peter Brian Medawar (1915 – 1987)، Joseph Edward Murray (زاده 1919)

• موضوع قبلی: آندوسکوپ در 1954 – سفر به ژرفای بدن
• موضوع بعدی: قرص پیشگیری از بارداری در 1955 – جلوگیری از بارداری ناخواسته