راهنمای واکسن HPV به‌روز شد! به این مناسبت با واکسن HPV آشنا شویم

راهنمای انجمن سرطان آمریکا درباره توصیه‌های تزریق واکسن HPV (ویروس پاپیلومای انسانی) در فوریه 2017 بازنگری شد. واکسن HPV به‌ویژه در میان زنان به‌عنوان واکسن پیشگیری از سرطان دهانه رحم شناخته می‌شود.

آنچه باید درباره ویروس HPV و واکسن آن بدانیم

• HPV در جهان بسیار شایع و در عین حال شایع‌ترین ویروس منتقل‌شونده از راه جنسی است.
• بیش از %50 از زنان و مردان فعال از نظر جنسی، در مقطعی از زندگی به HPV مبتلا می‌شوند و بعضی حتی بارها عفونت می‌گیرند. برای انتقال الزاماً آمیزش جنسی لازم نیست؛ تماس پوست با پوست کافی است.
• عفونت HPV اغلب پس از انتقال بی‌علامت است و سپس خودبه‌خود از بین می‌رود. اما نوع HPV منتقل‌شده اهمیت دارد؛ زیرا بخش کوچکی از عفونت‌های برخی انواع HPV ممکن است پایدار بمانند و به‌ویژه در دهانه رحم (سرویکس) و نیز سر و گردن، مقعد و آلت تناسلی مردانه سرطان ایجاد کنند.
• سرطان دهانه رحم در جهان، 2. علت اصلی مرگ مرتبط با سرطان در زنان است.
• دست‌کم 13 زیرنوع HPV سرطان‌زا هستند (انواع پرخطر نامیده می‌شوند) و این ویروس بیش از 100 زیرنوع دارد. HPV 6 و 11 بیشتر زگیل تناسلی ایجاد می‌کنند؛ در حالی که HPV 16 و 18 سرطان‌زا هستند (این دو علت بیش از %70 از سرطان‌های دهانه رحم‌اند).
• واکسن چهارظرفیتی HPV موجود در ترکیه (Gardasil 4)، واکسنی غیرفعال است (یعنی زنده نیست). بر این 4 زیرنوع (6، 11، 16 و18) مؤثر است و بنابراین می‌تواند از بیشتر سرطان‌های دهانه رحم پیشگیری کند. اما چون بر همه زیرنوع‌های HPV اثر ندارد، همچنان توصیه می‌شود زنان واکسینه‌شده غربالگری سرطان دهانه رحم انجام دهند.

چه کسانی باید واکسن HPV بزنند و چه زمانی باید تزریق شود؟

• توصیه می‌شود دختران و زنان در سنین 9-26 سال و مردان در سنین 9-21 سال واکسینه شوند.
• سن در ایمنی ناشی از واکسن HPV اهمیت دارد. برای هر دو جنس، مناسب‌ترین سن برای تزریق 11-12 سال توصیه می‌شود. با این حال پزشک ممکن است تزریق از 9 سالگی را پیشنهاد کند.
• تزریق واکسن HPV پیش از نخستین تماس جنسی مهم است؛ زیرا در کودکان مواجهه‌نیافته، واکسن می‌تواند در برابر 4 نوع شایع HPV محافظت %100 ایجاد کند.
• در بعضی وضعیت‌های مردان (وجود بیماری مؤثر بر سیستم ایمنی یا رابطه با هم‌جنس)، توصیه می‌شود واکسن تا 26 سالگی تزریق شود.

با به‌روزرسانی سال 2017 چه تغییر کرد؟

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC)، برای کودکان 9-14 ساله توصیه واکسیناسیون HPV را در فوریه 2017 بازنگری کرد و اعلام کرد در این گروه سنی، به‌جای تزریق 3 دوز، فقط 2 دوز واکسن برای ایجاد ایمنی کافی خواهد بود.

انجمن سرطان آمریکا نیز حمایت خود را از توصیه‌های جدید کمیته مشورتی اقدامات واکسیناسیون (ACIP)، گروهی از متخصصان پزشکی و سلامت عمومیِ انجام‌دهنده مطالعات علمی، اعلام کرد.

بر این اساس: 

• توصیه می‌شود واکسیناسیون روتین HPV در سن 11-12 سال آغاز شود. برای سنین 9-14 سال، برنامه 2 دوزی در نظر گرفته شده و توصیه می‌شود دوز دوم 6 تا 12 ماه پس از دوز اول داده شود. 
• برای کودکان و نوجوانان 9-14 ساله که 2 دوز HPV را با فاصله کمتر از 6 ماه دریافت کرده‌اند، تزریق دوز سوم توصیه می‌شود. اما اگر در این گروه سنی دست‌کم 6 ماه میان دو دوز فاصله باشد، اعلام شده است که 2 دوز کافی خواهد بود.
• اعلام شده است نوجوانان و جوانانی که در سنین 15-26 سال واکسیناسیون را شروع می‌کنند، برای محافظت در برابر عفونت‌های HPV سرطان‌زا بهتر است 3 دوز دریافت کنند.
• توصیه می‌شود کودکان و جوانان هر دو جنس با سیستم ایمنی ضعیف در سنین 9-26 سال، واکسن خود را به سه دوز تکمیل کنند.

تزریق واکسن HPV در سنین پایین اهمیت دارد؛ واکسنی که در برابر بسیاری از سرطان‌ها، به‌ویژه دهانه رحم، %60-80 محافظت ایجاد می‌کند. با وجود اطلاعاتی درباره توصیه تزریق تا 45 سالگی در استرالیا، تردید درباره رسیدن واکسن تزریق‌شده پس از 26 سالگی به اثربخشی مطلوب همچنان ادامه دارد. پیش‌بینی می‌شود Gardasil 9، واکسن مؤثر بر 9 زیرنوع HPV که امیدواریم به‌زودی عرضه شود، در محافظت در برابر HPV مؤثرتر باشد. در نتیجه، واکسیناسیون روشی مؤثر و ایمن برای پیشگیری از عفونت HPV و بسیاری از بیماری‌های ناشی از آن است.