رزکسیون قدامی پایین (عمل LAR) چیست؟

جراحی رزکسیون قدامی پایین (LAR) روشی است که به‌ویژه برای درمان سرطان رکتوم بسیار به کار می‌رود. این عمل می‌تواند هم به‌صورت برنامه‌ریزی‌شده و هم در شرایط اورژانسی انجام شود. در فرایند LAR، بخش درگیر سرطان رکتوم با دقت برداشته می‌شود و گامی مهم برای بهبود سلامت بیمار برداشته می‌شود.

جراحی سرطان کولورکتال (روده بزرگ) بر اساس محل و مرحله سرطان متفاوت است و رایج‌ترین روش‌های جراحی عبارت‌اند از:

1. کولکتومی: رایج‌ترین عمل جراحی سرطان کولون است. کولکتومی شامل برداشتن قسمت سرطانی کولون و گره‌های لنفاوی اطراف است. این عمل دو نوع دارد:
   1. کولکتومی کامل: برداشتن تمام کولون.
   2. کولکتومی قطعه‌ای (سگمنتال) یا همی‌کولکتومی: برداشتن تنها بخش سرطانی کولون. ممکن است به‌صورت همی‌کولکتومی راست یا چپ باشد و محل سرطان عامل تعیین‌کننده است.
2. جراحی رکتوم برای سرطان رکتوم (رزکسیون رکتوم): برای درمان سرطان رکتوم انجام می‌شود و شامل برداشتن بخش سرطانی رکتوم و بافت‌های اطراف است. برخی انواع رایج آن:
   1. رزکسیون قدامی پایین (LAR): برای سرطان‌های بخش بالایی و میانی رکتوم و کولون سیگموئید انجام می‌شود.
   2. رزکسیون شکمی‌پرینه‌ای (APR): در سرطان‌های بخش پایینی رکتوم انجام می‌شود و شامل برداشتن کامل رکتوم و مقعد است.
3. جراحی لاپاروسکوپی: روشی کم‌تهاجمی برای جراحی سرطان کولورکتال از طریق برش‌های کوچک است. این روش مزایایی مانند بهبود سریع‌تر و درد کمتر پس از عمل دارد.

امکان اجرا و ترجیح این روش‌های جراحی به عواملی مانند وضعیت عمومی سلامت بیمار، مرحله سرطان و گسترش آن بستگی دارد.

نکات لازم درباره رزکسیون قدامی پایین

عمل LAR، برداشتن جراحی تومورهای بخش بالایی و میانی رکتوم و کولون سیگموئید است. در این عمل، بخش توموردار روده از دست‌کم 2 cm پایین و 10 cm بالای تومور بریده و همراه گره‌های لنفاوی اطراف برداشته می‌شود. با اتصال رکتوم باقی‌مانده به انتهای کولون سیگموئید، پیوستگی روده برقرار می‌شود. این جراحی به روش باز، لاپاروسکوپی یا رباتیک انجام می‌شود. روش‌های لاپاروسکوپی و رباتیک مزایایی مانند درد کمتر، بهبود سریع‌تر، عوارض کمتر و نتیجه ظاهری بهتر دارند. با LAR، مقعد بیمار حفظ می‌شود و دفع مدفوع از مقعد ادامه می‌یابد.

در ادامه، جراحی LAR به‌سادگی به تصویر کشیده شده است. برای برخی بیماران این جراحی ممکن است ایلئوستومی موقت ایجاد شود. ایلئوستومی در برخی موارد به‌صورت موقت برای کمک به بهبود محل جراحی و کاهش خطر عفونت انجام می‌شود. عواملی مانند وضعیت عمومی سلامت بیمار، مرحله سرطان رکتوم و مقدار رکتوم برداشته‌شده در جراحی، نیاز به ایلئوستومی را تعیین می‌کنند. 

پیش از جراحی، فرد با بیهوشی عمومی به خواب می‌رود. در عمل، متخصصان بخش سرطانی رکتوم را خارج می‌کنند. همچنین ممکن است مقداری بافت سالم غیرسرطانی و گره‌های لنفاوی اطراف را بردارند. سپس گروه جراحی کولون را به بخش باقی‌مانده رکتوم متصل می‌کند. جراحی LAR معمولاً 4 ساعت طول می‌کشد.

گزینه‌های جراحی LAR شامل موارد زیر است:

• جراحی باز: جراحان یک برش بلند در شکم ایجاد می‌کنند و از طریق آن بافت سرطانی را خارج می‌کنند.
• جراحی کم‌تهاجمی: جراحان چند برش کوچک در شکم ایجاد می‌کنند. سپس دوربین ویدئویی و ابزارهای کوچک جراحی را از این دهانه‌ها وارد کرده و سرطان را خارج می‌کنند. این جراحی می‌تواند به روش معمول لاپاروسکوپی (بسته) یا با دستگاه رباتیک انجام شود.

LAR برای درمان چه وضعیت‌هایی استفاده می‌شود؟

جراحی LAR به‌ویژه برای درمان سرطان‌های رکتوم و محل اتصال رکتوم به سیگموئید در مراحل 1، 2 و 3. استفاده می‌شود.

مطالعه‌ای در سال 2019، میزان موفقیت و عوارض جراحی برنامه‌ریزی‌شده و اورژانسی LAR را در 80 نفر مقایسه کرد. نتایج نشان می‌دهد جراحی اورژانسی LAR ممکن است توانایی جراح در برداشتن سرطان و حفظ بافت را محدود کند.

همان مطالعه همچنین گرایش به عوارض بیشتر پس از جراحی اورژانسی LAR را نسبت به جراحی برنامه‌ریزی‌شده نشان داد. اما پژوهشگران بیان می‌کنند برای درک کامل نتایج مداخلات اورژانسی در مقایسه با جراحی برنامه‌ریزی‌شده، ممکن است ارزیابی مجدد بلندمدت شرکت‌کنندگان لازم باشد. این بررسی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• میزان بقای بلندمدت
• کیفیت زندگی
• میزان دیگر عوارض جراحی، مانند مشکلات تناسلی و ادراری

آمادگی پیش از LAR

جراحی LAR ممکن است از عواملی اثر بپذیرد که احتمال عوارض را افزایش می‌دهند. پیش از عمل، اطلاعات زیر از فرد گرفته می‌شود:

• آیا دارویی مانند رقیق‌کننده خون مصرف می‌کند
• آیا سیگار می‌کشد
• آیا الکل مصرف می‌کند
• آیا آپنه خواب دارد

پیش از جراحی، برنامه‌ریزی موارد زیر برای بیمار مفید است:

• اطلاع از اینکه جراح ایلئوستومی ایجاد خواهد کرد یا نه
• تعیین مراقب پس از جراحی

پس از LAR

بلافاصله پس از عمل، بیشتر افراد در بخش مراقبت بیهوشی بیمارستان بیدار می‌شوند. در آنجا موارد زیر بررسی می‌شوند:

• فشار خون
• سطح اکسیژن
• دمای بدن
• ضربان قلب

همچنین فرد در بخش پایینی شکم یک کاتتر و یک یا دو درن خواهد داشت.

در صورت نیاز، ماسک یا لوله‌ای در بینی برای کمک به تنفس قرار داده می‌شود. داروی مسکن نیز ممکن است تجویز شود.

بیشتر افراد پس از LAR چند روز در بیمارستان می‌مانند. مدت بستری به نوع جراحی، چگونگی انجام آن و سلامت عمومی فرد بستگی دارد.

خطرهای LAR چیست؟

خطرهای احتمالی جراحی LAR عبارت‌اند از:

• فیستول (نشت محتویات روده)
• انسداد روده
• آبسه صفاقی
• پریتونیت
• مشکلات ادراری
• انفارکتوس میوکارد (حمله قلبی)
• ترومبوآمبولی ریوی
• آسیب مغزی

روند بهبود پس از LAR چگونه است؟

بهبود پس از LAR به وضعیت عملکرد و سلامت عمومی فرد و دریافت درمان پیش از جراحی بستگی دارد. برای برخی افراد ممکن است ایلئوستومی موقت ایجاد شود. در ایلئوستومی، بخش انتهایی روده باریک که معمولاً «ایلئوم» نام دارد، با جراحی به دیواره شکم متصل و دهانه‌ای به بیرون ایجاد می‌شود. این دهانه برای اتصال کیسه‌ای به نام کیسه ایلئوستومی استفاده می‌شود و مواد دفعی گوارشی روده باریک از طریق آن خارج می‌شوند. ایلئوستومی می‌تواند برای کمک به بهبود روده یا استراحت‌دادن موقت به آن انجام شود. در این مدت، متخصص اقدامات لازم برای مراقبت ایلئوستومی را به فرد توضیح می‌دهد.

پس از حدود 8 هفته، جراحان می‌توانند ایلئوستومی را برگردانند.

پس از LAR، فرد ممکن است به اقدامات زیر نیز نیاز داشته باشد:

• پیروی از رژیم مشخصی مانند BRAT برای کنترل دفع مکرر
• تمیزکردن و پانسمان منظم زخم‌های برش
• حفظ آب‌رسانی بدن (دریافت مایعات کافی)
• پرهیز از ورزش و فعالیت سخت
• برای بیشتر افراد، بهبود در خانه حدود 3 تا 6 هفته طول می‌کشد.

رژیم BRAT شامل Banana (موز)، Rice (برنج)، Applesauce (پوره سیب) و Toast (نان تست) است و معمولاً در مشکلات گوارشی مانند اسهال، تهوع و استفراغ استفاده می‌شود.

تفاوت LAR و APR چیست؟

رزکسیون شکمی‌پرینه‌ای (APR) عملی است که در آن جراحان مقعد، رکتوم و بخشی از کولون سیگموئید را خارج می‌کنند. سپس استوما را از طریق دهانه‌ای در شکم قرار می‌دهند.

APR از LAR تهاجمی‌تر است و در مقایسه کیفیت زندگی پایین‌تری ایجاد می‌کند.

تفاوت رزکسیون قدامی پایین و بالا چیست؟

رزکسیون قدامی بالا مشابه LAR است. جراحان برای برداشتن بخشی از کولون چپ، رکتوم بالایی و گره‌های لنفاوی اطراف، برش بالاتری ایجاد می‌کنند.

آیا LAR عمل بزرگی است؟

بله. عمل جراحی جدی‌ای است که به چند هفته بهبود نیاز دارد.

خلاصه جراحی LAR

رزکسیون قدامی پایین (LAR) روش جراحی مهمی برای درمان سرطان رکتوم است. در آن، بخشی از کولون سیگموئید و ناحیه سرطانی رکتوم برداشته می‌شود. بهبود کامل پس از این عمل پیچیده معمولاً سه تا شش هفته طول می‌کشد. اگر ایلئوستومی موقت ایجاد شده باشد، فرایند بستن آن و بازگشت عملکرد طبیعی روده می‌تواند تا هشت هفته ادامه یابد. در این مدت، پیگیری و ارزیابی دقیق جراحان برای بهبود کامل بیماران ضروری است.