ახალი მონაცემები Covid-19-ის შემდგომი კოგნიტიური და ტვინის პრობლემების შესახებ
ამ სტატიაში
ახალი კვლევები აჩვენებს, რომ Covid-19-ის გამო ჰოსპიტალიზებულ პაციენტებს გაწერის შემდეგ კოგნიტიური და ქცევითი პრობლემები აღენიშნებათ.
მკვლევრებმა როგორც ხანმოკლე, ისე ხანგრძლივი ჰოსპიტალიზაციის მქონე Covid-19 პაციენტებში გაწერის შემდეგ კოგნიტიური ცვლილებები, დეპრესია და პოსტტრავმული სტრესული აშლილობა (TSSB) დააფიქსირეს.
იტალიაში, მილანის IRCCS San Raffaele-ს სამეცნიერო ინსტიტუტის ნეირომეცნიერების განყოფილების ნეიროვიზუალიზაციის კვლევითი ერთეულის მკვლევარმა Elisa Canu-მ პრესკონფერენციაზე განაცხადა: „ჩვენ ვაჩვენეთ, რომ კოგნიტიური და ქცევითი ცვლილებები საავადმყოფოდან გაწერის შემდეგ 2 თვის განმავლობაში Covid-19 ინფექციასთან იყო დაკავშირებული და ეს ცვლილებები პოსტ-კოვიდურ ეტაპზეც ნაწილობრივ გრძელდებოდა.“
მიგნებები ევროპის ნევროლოგიის აკადემიის (EAN) 2021 წლის ვირტუალურ კონგრესზე წარადგინეს.
Covid-ის შემდგომი აღმასრულებელი კოგნიტიური ფუნქციების დარღვევა
წინა კვლევებში წარმოდგენილი მონაცემებით, Covid-19-ის გადატანის შემდეგ ადამიანების დაახლოებით 30%-ს კოგნიტიური დარღვევები ჰქონდა, ხოლო 30-40%-ს — ფსიქოპათოლოგიური დარღვევები, როგორიცაა შფოთვა და დეპრესია.
ეს პრობლემები მწვავე რესპირატორული სიმპტომების სიმძიმეს, ინფექციით გამოწვეულ ნეიროანთებას, ცერებროვასკულურ ცვლილებებს ან/და ნეიროდეგენერაციას დაუკავშირეს. თუმცა გაურკვეველია, გრძელდება თუ არა ეს პრობლემები პოსტ-კოვიდურ ეტაპზე.
მკვლევრებმა საავადმყოფოს გადაუდებელ განყოფილებაში მისული, დადასტურებული Covid-19-ის მქონე 49 პაციენტის კოგნიტიური და ფსიქოპათოლოგიური მახასიათებლები შეისწავლეს. ეს ფაქტორები 2 თვეზე (ქვემწვავე ფაზა) და 10 თვეზე (პოსტ-კოვიდური ეტაპი) გამოიკვლიეს.
მონაწილეთა საშუალო ასაკი 61 წელი იყო (40 – 75) და 73% მამაკაცი იყო. უმეტესობას სულ მცირე ერთი გულ-სისხლძარღვთა რისკფაქტორი ჰქონდა, მაგალითად ჰიპერტენზია (55%), თამბაქოს მოწევა (22%) ან დისლიპიდემია (55%).
საავადმყოფოში მისულთა 71%-ს ნევროლოგიური გასინჯვისას დარღვევები აღენიშნებოდა, 59%-ს — ჰიპოგევზია (გემოს შეგრძნების დაქვეითება), 45%-ს — ჰიპოსმია (ყნოსვის დაქვეითება), 39%-ს — თავის ტკივილი, ხოლო 20%-ს — ცნობიერების დაბინდვა ან ძილიანობა. ჰოსპიტალიზაციისას 27%-ს არაინვაზიური ვენტილაცია უტარდებოდა.
კოგნიტიურ და ნევროლოგიურ შეფასებებთან ერთად, მონაწილეებს საავადმყოფოდან გაწერის შემდეგ 2 თვეში MRG (მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია) ჩაუტარდათ. მკვლევრებმა რუხი ნივთიერების, თეთრი ნივთიერებისა და ტვინის საერთო მოცულობის შესახებ მონაცემები მიიღეს.
გაწერიდან 2 თვის შემდეგ პაციენტთა 53%-ს სულ მცირე ერთი კოგნიტიური დეფიციტი გამოუვლინდა. დეფიციტების უმრავლესობა დაგეგმვის, ყურადღებისა და პრობლემების გადაჭრის სირთულეების (16%) ჩათვლით, აღმასრულებელ ფუნქციებს უკავშირდებოდა. ამასთან, ზოგიერთ მონაწილეს მეხსიერების პრობლემები (6%) ან ვიზუალურ-სივრცითი დარღვევები (6%) ჰქონდა. თითქმის მეოთხედს (23%) აღმასრულებელი ფუნქციის დარღვევასთან დაკავშირებული სიმპტომების კომბინაცია აღენიშნებოდა.
ჟანგბადის დაბალ დონესთან დაკავშირებული მეტი კოგნიტიური დეფიციტი
პაციენტთა მესამედზე მეტს (16%) დეპრესიისა და TSSB-ის (18%) სიმპტომები გამოუვლინდა. 50 წელზე უმცროს პაციენტებს აღმასრულებელი ფუნქციის მეტი დარღვევა ჰქონდათ და ეს სიმპტომები უფრო ახალგაზრდა პაციენტთა 75%-ს ეხებოდა. Elisa Canu-მ თქვა: „ჩვენი ახსნა ასეთია: ახალგაზრდებს საავადმყოფოში უფრო მძიმე მდგომარეობაში ათავსებენ.“ Canu-მ ასევე აღნიშნა, რომ ჰოსპიტალიზაციის დროს პაციენტები შეიძლება „მუდმივად ფხიზლად“ იყვნენ და კოგნიტიური და ქცევითი პრობლემებისთვის სტრუქტურირებული ჩარევები მიიღონ.
საავადმყოფოში მიღებისას უფრო მძიმე რესპირატორული სიმპტომები ქვემწვავე ფაზის დეფიციტებთან მნიშვნელოვნად იყო დაკავშირებული.
Canu: „ტვინში ჟანგბადის დაბალმა დონემ შეიძლება ცნობიერების დაბინდვა და თავის ტკივილი გამოიწვიოს და ჩვენ მიერ დანახული კოგნიტიური პრობლემების მიზეზი გახდეს.“
თეთრი ნივთიერების ჰიპერინტენსიური უბნები ამ ეტაპზე კოგნიტიურ დეფიციტებთან იყო დაკავშირებული (სიტყვიერი მეხსიერებისა და გადავადებული გახსენებისთვის P < 0,001).
Canu: „თეთრი ნივთიერების ეს დაზიანებები, ალბათ, პაციენტთა ამ ჯგუფში არსებული გულ-სისხლძარღვთა რისკფაქტორების გამო მანამდეც არსებობდა და შესაძლოა ჩვენ მიერ გამოვლენილი მეხსიერების დარღვევები გააძლიერა.“
მკვლევრებმა კოგნიტიურ შესრულებასა და ტვინის მოცულობას შორის მნიშვნელოვანი კავშირი ვერ აღმოაჩინეს. Canu-მ აღნიშნა, რომ კოგნიტიური და ფსიქოპათოლოგიური პრობლემები ერთმანეთთან იყო დაკავშირებული. მაგალითად, მისი თქმით, TSSB-ის ან დეპრესიის მქონე პაციენტს ყურადღების ან მეხსიერების პრობლემები შეიძლება ჰქონდეს.
პოსტ-კოვიდურ ეტაპზე კოგნიტიური სიმპტომები 53%-დან 36%-მდე შემცირდა; კვლავ ყველაზე გავრცელებული დეფიციტი ფუნქციის დარღვევის კომბინირებული სიმპტომები იყო. Canu: „ჯერაც არ ვიცით, არის თუ არა ეს ცვლილებები ინფექციის შედეგი. ასევე არ ვიცით, შექცევადია თუ არა ისინი ან ნეიროდეგენერაციული პროცესის ნაწილია.“
მკვლევრები ამ პაციენტებზე შემდგომ დაკვირვებას გეგმავენ. Canu-მ ასევე თქვა: „იმის სანახავად, უმჯობესდება თუ არა ეს კოგნიტიური და ფსიქოპათოლოგიური პრობლემები რაიმე გზით, თუ შესაძლებელია, აუცილებლად გვჭირდება უფრო ხანგრძლივი დაკვირვება და პაციენტთა უფრო დიდი ჯგუფები“.
კვლევის შედეგები Covid-19 პაციენტებში ნეიროფსიქოლოგიური და ნევროლოგიური მონიტორინგის საჭიროებას უსვამს ხაზს. ბოლოს Canu-მ დაამატა, რომ კოგნიტიური სტიმულაციის ვარჯიში და, სასურველია, ღია ცის ქვეშ ფიზიკური აქტივობა შეიძლება სასარგებლო იყოს.
*
დაკავშირებული თემები
- Covid-19 — მსოფლიოსა და თურქეთის მიმდინარე სტატისტიკა
- კორონავირუსის უახლესი ამბები და სამეცნიერო სიახლეები
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.