დაბრაფენიბისა და ტრამეტინიბის კომბინაციამ ბავშვთა ტვინის სიმსივნეებისთვის FDA-ის ნებართვა მიიღო

დაბრაფენიბის (Tafinlar) და ტრამეტინიბის (Mekinist) კომბინაციამ 16 მარტს, 2023 წელს, FDA-ის — აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის — ნებართვა მიიღო BRAF V600E მუტაციის მქონე დაბალი ხარისხის გლიომისა და სისტემური მკურნალობის საჭიროების მქონე, 1 წლისა და უფროსი ბავშვებისთვის.

FDA-მ ორივე წამლის ახალი პერორალური ფორმულაციებიც დაუშვა პატარა ბავშვებისა და სხვა პაციენტებისთვის, რომლებსაც აბების გადაყლაპვა არ შეუძლიათ.

დაბრაფენიბი/ტრამეტინიბი გახდა FDA-ის ნებართვის მქონე პირველი სისტემური მკურნალობა დაბალი ხარისხის, BRAF-მუტირებული ბავშვთა გლიომების პირველ ხაზში.

კომბინაცია 2022 წლის ივნისში უკვე დამტკიცდა მოზრდილთა და ბავშვთა BRAF V600E-მუტირებული სოლიდური, ანუ ორგანოდან ან ქსოვილიდან წარმოშობილი სიმსივნეებისთვის, რომლებიც წინა მკურნალობის მიუხედავად პროგრესირდა ან მეტასტაზური იყო (იხილეთ შესაბამისი ნებართვა). ამგვარად, BRAF გახდა FDA-ის მიერ კიბოს წარმოშობის ორგანოსგან დამოუკიდებლად ნებადართული მე-4 პანკიბოს სიმსივნური ბიომარკერი. მანამდე ანალოგიურად დამტკიცდა MSI, TMB  და  NTRK მოლეკულური სამიზნეები.

ბავშვთა გლიომისთვის ნებართვა ეფუძნება ღია კვლევას, რომელშიც 73 ბავშვი დაბრაფენიბი/ტრამეტინიბის, ხოლო 37 ბავშვი კარბოპლატინისა და ვინკრისტინის მისაღებად შემთხვევით განაწილდა.

დაბრაფენიბი პერორალურად დღეში ორჯერ, ტრამეტინიბი კი დღეში ერთხელ მიეცა. ქიმიოთერაპიის ჯგუფში 10-კვირიან ინდუქციას რვა 6-კვირიანი შემანარჩუნებელი კურსი მოჰყვა.

შედეგები

• სულ მცირე 32 კვირის მკურნალობის შემდეგ დაბრაფენიბი/ტრამეტინიბისა და ქიმიოთერაპიის ჯგუფებში საერთო პასუხის სიხშირე 46,6% და 10,8% იყო.
• დაავადებისგან თავისუფალი გადარჩენა დაბრაფენიბი/ტრამეტინიბის ჯგუფში თითქმის 3-ჯერ უფრო ხანგრძლივი იყო: 20,1 თვე 7,4 თვის წინააღმდეგ (რისკის თანაფარდობა 0,31).

თუმცა შუალედურ ანალიზში საერთო გადარჩენის სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი სხვაობა არ გამოვლინდა. ქიმიოთერაპიის ჯგუფში ერთი პაციენტი გარდაიცვალა, მიზნობრივი მკურნალობის ჯგუფში კი არცერთი.

დაბალი ხარისხის გლიომა ბავშვთა ტვინის ყველაზე გავრცელებული სიმსივნეა. BRAF V600 მუტაციები 15%-დან 20%-მდე გვხვდება. ისინი ქიმიოთერაპიაზე ნაკლებად ხელსაყრელ პასუხსა და უარეს გადარჩენას უკავშირდება.

კვლევაში დაბრაფენიბი/ტრამეტინიბის ყველაზე ხშირი გვერდითი მოვლენები იყო სიცხე (66%), გამონაყარი (54%), თავის ტკივილი (40%), ღებინება (38%), კუნთ-ძვლოვანი ტკივილი (36%), დაღლილობა (31%), კანის სიმშრალე (31%), დიარეა (30%), გულისრევა (26%), ცხვირიდან და სხვა სისხლდენა (25%), მუცლის ტკივილი (24%) და აკნეს მსგავსი დერმატიტი (23%).

ხშირი ხარისხი 3 ან 4 ლაბორატორიული დარღვევები იყო ნეიტროფილების რაოდენობის შემცირება (20%), ალანინამინოტრანსფერაზისა (3,1%) და ასპარტატამინოტრანსფერაზის (3,1%) მატება.

FDA-მ განაცხადა, რომ კომბინაცია დაავადების პროგრესირებამდე ან მიუღებელ ტოქსიკურობამდე გამოიყენება.

*

გლიომები ცენტრალური ნერვული სისტემის მხარდამჭერი გლიური უჯრედებიდან წარმოშობილი სიმსივნეებია. გლიური უჯრედები ნეირონებს კვებავს, ეხმარება და იცავს. ბავშვთა გლიომები ჩვეულებრივ ტვინსა და ზურგის ტვინში გვხვდება.

ბავშვთა გლიომები ხარისხისა და გავრცელების სიჩქარის მიხედვით შეიძლება კლასიფიცირდეს:

1. დაბალი ხარისხის გლიომები (ხარისხი I და II): ჩვეულებრივ ნელა მზარდი და უკეთესი პროგნოზის მქონე სიმსივნეებია. მათ მიეკუთვნება პილოციტური ასტროციტომა, დიფუზური ასტროციტომა და ოლიგოდენდროგლიომა.

2. მაღალი ხარისხის გლიომები (ხარისხი III და IV): სწრაფად მზარდი და უფრო აგრესიული სიმსივნეებია. მათ მიეკუთვნება ანაპლაზიური ასტროციტომა, ანაპლაზიური ოლიგოდენდროგლიომა და მულტიფორმული გლიობლასტომა (GBM).

გლიომები ბავშვთა ტვინის სიმსივნეების დაახლოებით 50%-ს შეადგენს. ყოველწლიურად დაახლოებით 100000 ბავშვიდან 3-5-ს ტვინის სიმსივნეს უდგენენ, მათგან დაახლოებით ნახევარი გლიომაა. შესაბამისად, ბავშვთა გლიომები შედარებით იშვიათია.

სიხშირე ასაკის, სქესისა და გეოგრაფიული რეგიონის მიხედვით იცვლება. ზოგადად, ბიჭებში უფრო ხშირია და უმეტესად 3-7 წლის ბავშვებში გვხვდება, თუმცა ბავშვთა გლიომა ცხოვრების ნებისმიერ პერიოდში შეიძლება წარმოიშვას.

რისკის ფაქტორები სრულად შესწავლილი ჯერ არ არის, მაგრამ გენეტიკურმა სინდრომებმა, მაგალითად ტიპი 1 ნეიროფიბრომატოზმა ან Li-Fraumeni-ის სინდრომმა, ოჯახურმა ისტორიამ და ზოგმა გარემო ფაქტორმა შეიძლება როლი შეასრულოს.

სიმპტომები სიმსივნის ზომაზე, ტიპსა და მდებარეობაზეა დამოკიდებული. გავრცელებული ნიშნებია:

• თავის ტკივილი
• გულისრევა და ღებინება
• კრუნჩხვები
• მხედველობის, სმენის ან მეტყველების პრობლემები
• წონასწორობისა და კოორდინაციის დარღვევა
• გონებრივი ან ქცევითი ცვლილებები