ترکیب دابرافنیب–ترامتینیب برای تومورهای مغزی دوران کودکی تأییدیه FDA گرفت

ترکیب دابرافنیب (Tafinlar) و ترامتینیب (Mekinist) در 16 مارس 2023 برای کودکان 1 ساله و بالاتر دارای گلیوم کم‌درجه با جهش BRAF V600E که به درمان سیستمیک نیاز دارند، تأییدیه FDA (سازمان غذا و داروی آمریکا) گرفت.

FDA فرمولاسیون‌های خوراکی تازه هر دو دارو را برای کودکان کوچک و سایر بیمارانی که نمی‌توانند قرص ببلعند تأیید کرد.

دابرافنیب/ترامتینیب نخستین درمان سیستمیک دارای تأییدیه FDA در خط اول گلیوم کم‌درجه دوران کودکی با جهش BRAF شد.

این درمان ترکیبی در ژوئن 2022 برای درمان بیماران بزرگسال و کودک دارای تومورهای جامد (با منشأ اندام/بافت) با جهش BRAF V600E که با وجود درمان‌های قبلی پیشرفت کرده یا متاستاتیک شده بودند تأیید شده بود (نگاه کنید به تأییدیه مرتبط). به این ترتیب، BRAF به 4‌مین نشانگر زیستی تومور پان‌سرطان تبدیل شد که مستقل از اندام منشأ سرطان، موضوع تأییدیه FDA بود. پیش‌تر اهداف مولکولی MSI, TMB و NTRK به این شکل تأیید شده بودند.

تأیید این ترکیب برای گلیوم دوران کودکی بر پایه مطالعه‌ای برچسب‌باز است که در آن 73 کودک به‌طور تصادفی برای دریافت دابرافنیب/ترامتینیب و 37 کودک برای کربوپلاتین به‌همراه وین‌کریستین تخصیص یافتند.

دابرافنیب روزانه دو بار و ترامتینیب روزانه یک بار به‌صورت خوراکی داده شد. کودکان بازوی شیمی‌درمانی یک دوره القایی 10 هفته‌ای را گذراندند و سپس هشت دوره نگهدارنده 6 هفته‌ای دریافت کردند.

نتایج

• پس از دست‌کم 32 هفته درمان، میزان پاسخ کلی در بازوی دابرافنیب/ترامتینیب در برابر بازوی شیمی‌درمانی 46.6% در برابر 10.8% بود.
• بقای بدون بیماری در بازوی دابرافنیب/ترامتینیب تقریبا 3 برابر طولانی‌تر بود: 20,1 ماه در برابر 7,4 ماه (نسبت خطر، 0,31).

اما در تحلیل میانی، تفاوت آماری معناداری در بقای کلی میان دو بازو دیده نشد. یک مرگ در بازوی شیمی‌درمانی رخ داد و در بازوی درمان هدفمند هیچ مرگی رخ نداد.

گلیوم‌های کم‌درجه شایع‌ترین تومور مغزی دوران کودکی هستند. جهش‌های BRAF V600 در 15% تا 20% وجود دارند. این جهش‌ها با پاسخ نامطلوب‌تر به شیمی‌درمانی و بقای بدتر مرتبط‌اند.

شایع‌ترین عوارض دابرافنیب/ترامتینیب در مطالعه عبارت بودند از تب (66%)، بثورات (54%)، سردرد (40%)، استفراغ (38%)، درد اسکلتی‌عضلانی (36%)، خستگی (31%)، خشکی پوست (31%)، اسهال (30%)، تهوع (26%)، خون‌دماغ و سایر رخدادهای خونریزی (25%)، درد شکم (24%) و درماتیت آکنه‌ای‌شکل (23%).

ناهنجاری‌های آزمایشگاهی شایع‌تر درجه 3 یا 4، کاهش شمار نوتروفیل‌ها (20%) و افزایش سطح آلانین آمینوترانسفراز (3,1%) و آسپارتات آمینوترانسفراز (3,1%) بودند.

FDA گفت این درمان ترکیبی تا پیشرفت بیماری یا سمیت غیرقابل قبول داده می‌شود.

*

گلیوم‌ها، تومورهایی هستند که از سلول‌های گلیال، یعنی سلول‌های پشتیبان دستگاه عصبی مرکزی، منشأ می‌گیرند. سلول‌های گلیال، نورون‌ها را تغذیه، حمایت و محافظت می‌کنند. گلیوم دوران کودکی معمولا در ساختارهای دستگاه عصبی مرکزی مانند مغز و نخاع دیده می‌شود.

گلیوم‌های دوران کودکی را می‌توان بر اساس درجه و سرعت گسترش دسته‌بندی کرد:

1. گلیوم‌های کم‌درجه (درجه I و II): این گلیوم‌ها معمولا تومورهایی با رشد آهسته و پیش‌آگهی بهترند. انواعی مانند آستروسیتوم پیلوسیتیک، آستروسیتوم منتشر و الیگودندروگلیوم در این گروه قرار دارند.

2. گلیوم‌های پر‌درجه (درجه III و IV): این گلیوم‌ها تومورهایی با رشد سریع و تهاجم بیشترند. انواعی مانند آستروسیتوم آناپلاستیک، الیگودندروگلیوم آناپلاستیک و گلیوبلاستوم مولتی‌فرم (GBM) در این گروه قرار دارند.

گلیوم‌های دوران کودکی حدود 50% تومورهای مغزی کودکان را تشکیل می‌دهند. هر سال در حدود 3-5 نفر از هر 100000 کودک، تومور مغزی دوران کودکی تشخیص داده می‌شود. حدود نیمی از آنها گلیوم هستند. بنابراین گلیوم‌های دوران کودکی در کودکان، تومورهایی نسبتا نادرند.

فراوانی گلیوم دوران کودکی می‌تواند با سن، جنسیت و منطقه جغرافیایی متفاوت باشد. به‌طور کلی در پسران شایع‌تر از دختران است و معمولا در کودکان 3-7 ساله بیشتر دیده می‌شود. اما گلیوم دوران کودکی می‌تواند در هر دوره‌ای از زندگی رخ دهد.

عوامل خطر گلیوم دوران کودکی هنوز کاملا شناخته نشده‌اند، اما نشانگان‌های ژنتیکی مانند نوروفیبروماتوز نوع 1 و نشانگان لی‌فرامنی، سابقه خانوادگی و برخی عوامل محیطی ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند.

نشانه‌های گلیوم دوران کودکی با اندازه، نوع و محل تومور متفاوت است. نشانه‌های شایع می‌توانند شامل موارد زیر باشند:

• سردرد
• تهوع و استفراغ
• تشنج
• مشکلات بینایی، شنوایی یا گفتار
• اختلال تعادل و هماهنگی
• تغییرات ذهنی یا رفتاری