გენმოდიფიცირებული ჰერპესის ვირუსით კიბოს წინააღმდეგ ერთი გასროლით ორი კურდღლის დაჭერა

ახალი გენმოდიფიცირებული ვირუსის გამოყენებით ჩატარებული I ფაზის კლინიკური კვლევის საწყისი მიგნებები გავრცელებული კიბოს შესახებ შეფასდა როგორც „ერთი გასროლით ორი კურდღლის დაჭერა“.

მკვლევრებმა აღმოაჩინეს, რომ ტუჩის კიდეზე ჰერპესული გამონაყარის გამომწვევი მარტივი ჰერპესის ვირუსის შეცვლილი ვერსია, RP2, სხვადასხვა გავრცელებული კიბოს მქონე პაციენტების მეოთხედში ეფექტური იყო.

ამ ადრეული ეტაპის კლინიკურ კვლევაში პაციენტებს ჰქონდათ კიბოს ისეთი ტიპები, როგორიცაა კანის, საყლაპავისა და თავისა და კისრის კიბო. მათ მკურნალობის სხვა შესაძლებლობები ამოწურული ჰქონდათ, მათ შორის არ უპასუხეს საკონტროლო წერტილის ინჰიბიტორებით იმუნოთერაპიას.

2022 წლის ევროპის სამედიცინო ონკოლოგიის კონგრესზე (ESMO) წარდგენილი ეს კვლევა მიუთითებს, რომ ონკოლიზურ, ანუ კიბოს მკვლელ ვირუსებს შესაძლოა იმედი მოჰქონდეს ზოგი პაციენტისთვის, რომელთანაც იმუნოთერაპიის სხვა ფორმები არ მოქმედებს.

ქვემოთ მარტივად არის გამოსახული ონკოლიზური ვირუსის ვაქცინის მოქმედების მექანიზმი:

RP2-ის უსაფრთხოების, დოზირებისა და ეფექტიანობის მონაცემები

ლონდონის კიბოს კვლევის ინსტიტუტისა და The Royal Marsden NHS Foundation Trust-ის გუნდმა მიმდინარე I ფაზის კვლევაში კიბოს მკვლელი ვირუსი ცალკე 9 პაციენტს მისცა, ხოლო პირველ 30 პაციენტში — იმუნოთერაპიის პრეპარატ ნივოლუმაბთან კომბინაციით.

პრეპარატის მწარმოებლის, Replimune-ის, მხარდაჭერით ჩატარებულმა ადრეული ეტაპის კვლევამ RP2-ის უსაფრთხოება და დოზირება შეამოწმა და სიმსივნის შემცირების უნარიც შეაფასა.

პირდაპირ სიმსივნეში შეყვანილი გენმოდიფიცირებული RP2 ვირუსი სიმსივნეების წინააღმდეგ ორმაგი მოქმედებისთვისაა შექმნილი:

1. ვირუსი კიბოს უჯრედებში მრავლდება და მათ შიგნიდან აფეთქებს,
2. ამასთან, ბლოკავს CTLA-4 სახელით ცნობილ ცილას, რაც იმუნურ სისტემას მუხრუჭებს უხსნის და კიბოს უჯრედების მოკვლის უნარს ზრდის.

RP2 ასევე შეცვლილია ისე, რომ წარმოქმნას GM-CSF და GALV-GP-R სახელით ცნობილი მოლეკულები, რომლებიც მას იმუნური სისტემის კიბოს წინააღმდეგ გასააქტიურებელ დამატებით შესაძლებლობებს აძლევს.

RP2-ით 10 პაციენტმა სარგებელი მიიღო

მხოლოდ RP2-ით ნამკურნალები ცხრა პაციენტიდან სამმა სარგებელი მიიღო და მათთან სიმსივნის შემცირება გამოვლინდა. სანერწყვე ჯირკვლის გავრცელებული კიბოს მქონე ერთ პაციენტს მკურნალობის დაწყებიდან 15 თვის შემდეგ სიმსივნე მთლიანად გაუქრა და კიბოს გარეშე დარჩა.

ამ ჯგუფის დანარჩენ ორ პაციენტს ჰქონდა ღვიძლში გავრცელებული საყლაპავის კიბო და თვალის კიბოს იშვიათი ტიპი — უვეალური მელანომა. მათ სიმსივნეები შეუმცირდათ და მკურნალობის დაწყებიდან 18 და 15 თვის შემდეგ კვლავ პასუხობდნენ თერაპიას, ანუ მათი კიბო არ პროგრესირებდა.

RP2-ისა და ნივოლუმაბის იმუნოთერაპიის მიმღები 30 პაციენტიდან შვიდმაც მიიღო მკურნალობით სარგებელი.

ამ ჯგუფში კანის მელანომის მქონე ცხრა პაციენტიდან ოთხს, უვეალური მელანომის, თვალის კიბოს, მქონე რვიდან ორს და თავისა და კისრის კიბოს მქონე სამიდან ერთს სიმსივნის ზრდა შეუჩერდა ან ზომა შეუმცირდა.

კომბინაციის მიმღები და სარგებლის მქონე შვიდი პაციენტიდან ექვსს 14 თვის განმავლობაში კიბოს პროგრესირება არ ჰქონია.

კვლევის ყველა მონაწილეს ჰქონდა გავრცელებული კიბო და სტანდარტული მკურნალობის ვარიანტები ამოწურული ჰქონდა ან მათთვის შესაფერისი არ იყო.

კიბოს წინააღმდეგ იმუნური პასუხის გამოწვევა

მკვლევრებმა პაციენტების ბიოფსიები RP2 ინიექციებამდე და შემდეგ შეაფასეს და სიმსივნის იმუნურ მიკროგარემოში, უშუალოდ სიმსივნის გარშემო, დადებითი ცვლილებები აღმოაჩინეს. ინიექციებმა ამ არეში იმუნური უჯრედების მატება გამოიწვია, მათ შორის CD8+ T უჯრედებისა და „კიბოს საწინააღმდეგო“ იმუნურ პასუხთან დაკავშირებული გააქტიურებული გენების.

მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ RP2-ის გვერდითი მოვლენების უმეტესობა მსუბუქი იყო; ყველაზე ხშირებს შორის იყო ცხელება, შემცივნება და დაღლილობა. არცერთი გვერდითი მოვლენა იმდენად მძიმე არ ყოფილა, რომ სამედიცინო ჩარევა დასჭირვებოდა.

შემდეგ მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ RP2-ის პოტენციალის შესწავლას პაციენტების უფრო დიდ რაოდენობაში გააგრძელებენ.

RP2-ით სიმსივნეების წინააღმდეგ ერთი გასროლით ორი კურდღლის დაჭერა

ეს კვლევა აჩვენებს, რომ გენმოდიფიცირებულ კიბოს მკვლელ ვირუსს სიმსივნის წინააღმდეგ ერთი გასროლით ორი კურდღლის დაჭერა შეუძლია: კიბოს უჯრედების შიგნიდან პირდაპირ განადგურებასთან ერთად მათ წინააღმდეგ იმუნურ სისტემასაც ააქტიურებს.

ადრეული ეტაპის კლინიკურ კვლევებში ასეთი კარგი პასუხის მაჩვენებლების ნახვა იშვიათია, რადგან მათი მთავარი მიზანი მკურნალობის უსაფრთხოების შემოწმებაა და მათში ძალიან გავრცელებული კიბოს მქონე პაციენტები მონაწილეობენ, რომელთათვისაც არსებული მკურნალობა აღარ მოქმედებს.

მიგნებები აჩვენებს, რომ ჰერპესის ვირუსის გენმოდიფიცირებული ფორმა შესაძლოა ახალი სამკურნალო ვარიანტი იყოს გავრცელებული კიბოს მქონე ზოგი პაციენტისთვის, მათ შორის მათთვისაც, ვინც იმუნოთერაპიის სხვა ფორმებს არ უპასუხა. საინტერესოა, შენარჩუნდება თუ არა ეს სარგებელი II-III ფაზის კვლევებში, რომლებშიც უფრო მეტი პაციენტი ჩაერთვება.

ვირუსების გამოყენება კიბოს მკურნალობაში

როგორც პანდემიის განმავლობაში ყველამ ვნახეთ, ვირუსები კაცობრიობის ერთ-ერთი უძველესი მტერია. თუმცა ეს ახალი კვლევა აჩვენებს, რომ ვირუსების ზოგი თვისება კიბოს უჯრედების დასაინფიცირებლად და მოსაკლავად შეიძლება გამოვიყენოთ. კვლევა მცირეა, მაგრამ საწყისი მიგნებები იმედისმომცემია. იმედი გვაქვს, კვლევის გაფართოებისას პაციენტები სარგებლის მიღებას გააგრძელებენ.

ერთი პაციენტის ამბავი

დასავლეთ ლონდონელ 39 წლის მშენებელს, Krzysztof Wojkowski-ს, 2017 წლის მაისში სანერწყვე ჯირკვლის კიბოს ტიპი, მუკოეპიდერმოიდული კარცინომა, დაუდგინდა. მრავალი ოპერაციის შემდეგ, ვიდრე ონკოლიზური ვირუსით თერაპიის ამ კვლევაში ჩართვის შესაძლებლობას მიიღებდა, უთხრეს, რომ მკურნალობის ვარიანტი აღარ დარჩა. Krzysztof Wojkowski თავის გამოცდილებას ასე აჯამებს:

„მითხრეს, რომ სხვა გამოსავალი აღარ მქონდა და სიცოცხლის დასასრულის მოვლას ვიღებდი. ეს დამანგრეველი იყო. ამიტომ The Royal Marsden-ში ადამიანებზე ჩატარებულ ამ კვლევაში მონაწილეობის შანსი წარმოუდგენელი აღმოჩნდა. ეს იყო ჩემი გადარჩენის ბოლო ხაზი. ხუთი კვირის განმავლობაში ყოველ ორ კვირაში ვიღებდი ინიექციებს, რომლებმაც კიბო მთლიანად გამიქრო. ორი წელია კიბოს ნიშნების გარეშე ვცხოვრობ; ეს ნამდვილი სასწაულია და სხვა სიტყვას ვერ ვპოულობ. ისევ შევძელი მშენებლად მუშაობა და ოჯახთან დროის გატარება. არაფერია, რასაც ვერ ვაკეთებ.“