دو نشان با یک تیر در سرطان، با ویروس هرپس دستکاری‌شده ژنتیکی
در این مقاله
یافته‌های اولیه یک پژوهش با ویروس تازه دستکاری‌شده ژنتیکی در قالب کارآزمایی بالینی فاز I در سرطان‌های پیشرفته، چنین تفسیر شد که «با یک تیر دو نشان زده شد».
پژوهشگران دریافتند نسخه تغییر‌یافته ویروس هرپس سیمپلکس ، عامل تبخال اطراف دهان، به نام RP2، در یک‌چهارم بیماران مبتلا به انواع سرطان پیشرفته مؤثر بوده است.
بیماران این کارآزمایی مقدماتی سرطان‌هایی مانند پوست، مری و سر و گردن داشتند و دیگر گزینه‌های درمانی را، از جمله به‌دلیل پاسخ ندادن به ایمنی‌درمانی مهارکننده نقاط وارسی ، به پایان رسانده بودند.
در کنگره انکولوژی پزشکی اروپا (ESMO) در 2022 این مطالعه ارائه شد و نشان داد ویروس‌های انکولیتیک یا سرطان‌کش ممکن است برای برخی بیمارانی که دیگر ایمنی‌درمانی‌ها در آن‌ها مؤثر نبوده، امیدی بالقوه فراهم کنند.
واکسن ویروس انکولیتیک چیست؟ یکی از اصول اصلی واکسن‌های درمانی سرطان، از بین بردن سلول‌های سرطانی با استفاده از ویروس‌ها است. ویروس‌های به‌کاررفته در ساخت این واکسن‌ها را ویروس انکولیتیک می‌نامند. انکولیتیک به معنای نابودکننده تومور است. این ویروس‌ها با روش‌های ژنتیکی طوری دستکاری می‌شوند که فقط سلول سرطانی را هدف بگیرند.
در ادامه، سازوکار اثر واکسن ویروس انکولیتیک به‌سادگی تصویر شده است:
داده‌های ایمنی، دوز و اثربخشی RP2
گروهی از مؤسسه پژوهش سرطان لندن و The Royal Marsden NHS Foundation Trust در کارآزمایی جاری فاز I، ویروس سرطان‌کش را به‌تنهایی در 9 بیمار و در 30 بیمار نخست همراه ایمنی‌درمانی nivolumab به‌کار بردند.
مطالعه مقدماتی با حمایت سازنده دارو، Replimune، علاوه بر بررسی ایمنی و دوز RP2، توان کوچک کردن تومور را ارزیابی کرد.
ویروس RP2 دستکاری‌شده ژنتیکی که مستقیم به تومور تزریق می‌شود، برای اثر دوگانه بر تومور طراحی شده است:
- ویروس در سلول‌های سرطانی تکثیر می‌شود تا آن‌ها را از درون منفجر کند؛ و
- پروتئینی به نام CTLA-4 را نیز مهار می‌کند؛ ترمزهای دستگاه ایمنی را آزاد می‌کند و توان کشتن سلول سرطانی را افزایش می‌دهد.
RP2 همچنین برای تولید مولکول‌هایی به نام GM-CSF و GALV-GP-R تغییر یافته است که توان بیشتری برای فعال کردن دستگاه ایمنی علیه سرطان به ویروس می‌دهند.
10 بیمار از RP2 سود بردند
از نه بیمار دریافت‌کننده RP2، سه نفر سود بردند و تومورهایشان کوچک شد. در یک بیمار سرطان پیشرفته غده بزاقی، تومور 15 ماه پس از آغاز درمان کاملاً ناپدید شد و او بدون سرطان باقی ماند.
دو بیمار دیگر این گروه، سرطان مری با گسترش به کبد و نوع نادر سرطان چشم به نام ملانوم یووه‌آ داشتند. سرطانشان کوچک شد و 18 و 15 ماه پس از آغاز درمان همچنان پاسخ داشتند؛ یعنی سرطان پیشرفت نکرده بود.
از 30 بیمار دریافت‌کننده هم‌زمان RP2 و nivolumab، هفت نفر نیز از درمان سود بردند.
در این گروه، چهار نفر از نه بیمار ملانوم پوست، دو نفر از هشت بیمار ملانوم یووه‌آی چشم و یک نفر از سه بیمار سرطان سر و گردن، توقف رشد یا کوچک شدن سرطان را تجربه کردند.
در شش نفر از هفت دریافت‌کننده ترکیب که سود بردند، سرطان طی 14 ماه پیشرفت نکرد.
همه بیماران سرطان پیشرفته داشتند و گزینه‌های استانداردشان تمام شده بود یا برای آن‌ها مناسب نبودند.
برانگیختن پاسخ دستگاه ایمنی علیه سرطان
پژوهشگران نمونه‌های بیوپسی پیش و پس از تزریق RP2 را بررسی کردند و در ریز‌محیط ایمنی تومور ، یعنی ناحیه بلافاصله اطراف تومور، تغییرات مثبت یافتند. تزریق‌ها به افزایش سلول‌های ایمنی از جمله سلول‌های T نوع CD8+ و فعال شدن ژن‌های مرتبط با پاسخ ایمنی «ضدسرطان» در ناحیه منجر شدند.
پژوهشگران دریافتند بیشتر عوارض RP2 خفیف‌اند؛ برخی از شایع‌ترین‌ها تب، لرز و خستگی بودند. هیچ عارضه‌ای آن‌قدر شدید نبود که مداخله پزشکی لازم باشد.
اکنون امیدوارند ظرفیت RP2 را در بیماران بیشتری بررسی کنند.
دو نشان با یک تیر علیه تومورها با RP2
این مطالعه نشان می‌دهد ویروس سرطان‌کش دستکاری‌شده ژنتیکی می‌تواند علیه تومور دو نشان با یک تیر بزند؛ سلول سرطانی را مستقیم از درون نابود کند و هم‌زمان دستگاه ایمنی را علیه آن فعال سازد.
دیدن چنین پاسخ خوبی در کارآزمایی مقدماتی نادر است؛ هدف اصلی آن‌ها سنجش ایمنی است و بیمارانی با سرطان بسیار پیشرفته را دربرمی‌گیرند که درمان‌های موجود دیگر برایشان مؤثر نیست.
یافته‌ها نشان می‌دهند شکل دستکاری‌شده هرپس ممکن است گزینه درمانی تازه بالقوه‌ای برای برخی بیماران سرطان پیشرفته، از جمله افراد بی‌پاسخ به دیگر ایمنی‌درمانی‌ها باشد. اینکه این سود در مطالعات فاز II-III با بیماران بیشتر ادامه می‌یابد یا نه، هنوز پرسشی مهم است.
بهره گرفتن از ویروس‌ها در درمان سرطان
همان‌طور که در همه‌گیری دیدیم، ویروس‌ها از کهن‌ترین دشمنان بشرند. اما پژوهش تازه نشان می‌دهد می‌توان از ویژگی‌هایشان برای آلوده کردن و کشتن سلول سرطانی بهره گرفت. مطالعه کوچک است، اما یافته‌های اولیه امیدوارکننده‌اند. امیدواریم با گسترش پژوهش، بیماران همچنان سود ببرند.
داستان یک بیمار
Krzysztof Wojkowski، کارگر ساختمانی 39 ساله غرب لندن، در مه 2017 مبتلا به کارسینوم موکواپیدرموئید، نوعی سرطان غده بزاقی، تشخیص داده شد. پس از جراحی‌های متعدد و پیش از فرصت شرکت در این ویروس‌درمانی انکولیتیک، به او گفتند گزینه‌ای باقی نمانده است. او تجربه‌اش را چنین خلاصه می‌کند:
"گفتند گزینه دیگری ندارم و مراقبت پایان زندگی دریافت می‌کردم؛ ویران‌کننده بود. پس فرصت شرکت در این آزمایش انسانی The Royal Marsden باورنکردنی بود؛ این آخرین امید زندگی‌ام بود. طی پنج هفته، هر دو هفته یک‌بار تزریق‌هایی گرفتم که سرطانم را کاملاً از بین بردند. دو سال است بدون نشانه سرطان زندگی می‌کنم؛ معجزه‌ای واقعی است و واژه دیگری برای توصیفش ندارم. دوباره توانستم کار ساختمان انجام دهم و با خانواده وقت بگذرانم؛ کاری نیست که نتوانم انجام دهم."
منابع
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
نظرهای خوانندگان
نظر خود را بنویسید
نام و دیدگاه شما فقط پس از تأیید مدیر منتشر می‌شود. نشانی ایمیل شما هرگز به بازدیدکنندگان نمایش داده نمی‌شود.
اولین نظر را شما بنویسید.