ESMO 2026 و نوآوری‌ها در سرطان - 18 مطالعه کلیدی: تارلاتاماب، VOLGA، ADCها، ایمونوتراپی بدون شیمی‌درمانی و هشدار MOIO
در این مقاله
کنگره‌ی ESMO 2026 و 18 مطالعه از مادرید: چه چیزی در درمان سرطان تغییر کرد و چه چیزی نه؟
کنگره‌ی 2026 انجمن اروپایی انکولوژی پزشکی (ESMO) در روزهای 23–27 اکتبر در مادرید برگزار شد. گزارش‌های آخرین لحظه (late-breaking) که در چهار نشست ریاستی ارائه شدند و دیگر ارائه‌های مهم کنگره، استانداردهای درمان را در حوزه‌های بسیاری، از سرطان ریه‌ی سلول کوچک تا سرطان‌های مثانه، معده، مجاری صفراوی، اندومتر و استخوان، دوباره به بحث گذاشتند. در این نوشته 18 مطالعه‌ی برجسته را یک‌به‌یک، همراه با اعداد و محدودیت‌هایشان بررسی می‌کنیم و می‌سنجیم که کدام‌یک می‌تواند رویه‌ی روزمره را تغییر دهد و برای کدام‌یک هنوز زود است. برنامه‌ی کنگره را می‌توانید در صفحه‌ی رسمی ESMO ببینید. پیش از کنگره، 12 مطالعه‌ای که دستور کار را تعیین می‌کردند و راهنمای تازه‌ی سرطان معده و مری را، و در جریان کنگره سرطان ریه با جهش EGFR، درمان‌های هدفمند KRAS G12C، مطالعه‌ی OptiTROP-Lung06 در سرطان ریه‌ی PD-L1 منفی، مطالعه‌ی SANO در سرطان مری، مطالعه‌ی KEYNOTE-B49 در سرطان پستان، مطالعه‌ی DEWI در سرطان معده و مطالعه‌ی STARBOARD در ملانوم را در نوشته‌های جداگانه بررسی کرده بودیم.
- قوی‌ترین نتایج: در سرطان ریه‌ی سلول کوچک، درمان نگهدارنده با تارلاتاماب + دوروالوماب میانه‌ی بقای کلی را از 12.7 ماه به 21.1 ماه رساند (DeLLphi-305). در سرطان مثانه‌ی مهاجم به عضله در بیمارانی که نمی‌توانند سیس‌پلاتین بگیرند، دوروالوماب + انفورتوماب ودوتین در مقایسه با جراحی مستقیم، هم بقای بدون رویداد و هم بقای کلی را طولانی‌تر کرد (VOLGA).
- کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو: در سرطان‌های اندومتر، معده، پستان و استخوان، پنج کونژوگه‌ی متفاوت در فاز 3 از شیمی‌درمانی پیشی گرفتند؛ در مطالعه‌ی TroFuse-005 میانه‌ی بقای کلی از 12.1 ماه به 19.0 ماه افزایش یافت.
- درمان کمتر اما درست: در سرطان اندومتر با نقص سامانه‌ی ترمیم DNA (dMMR)، پمبرولیزوماب به‌تنهایی نسبت به شیمی‌درمانی مؤثر بود و عوارض جانبی بسیار کمتری داشت (KEYNOTE-C93). در مقابل، کاهش دفعات ایمونوتراپی به هر 3 ماه یک بار در بیمارانی که به درمان پاسخ داده بودند، میزان از دست رفتن جان را افزایش داد (MOIO).
- توجه: بیشتر نتایج، داده‌های کنگره و تحلیل میانی‌اند؛ بخشی از آن‌ها تنها از مطالعه‌هایی می‌آید که در چین انجام شده‌اند. بیشتر این داروها در ترکیه برای این کاربردها مجوز ندارند یا تحت پوشش بازپرداخت نیستند.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
کنگره‌ی ESMO در کنار نشست سالانه‌ی انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO)، یکی از دو کنگره‌ی بزرگ سرطان در جهان است. مطالعه‌های فاز 3 که در این کنگره ارائه می‌شوند، اغلب در عرض چند ماه به مجوزهای دارویی و راهنماهای درمانی راه می‌یابند. کنگره‌ی 2026 به‌ویژه با نتایج مثبت فاز 3 در بیماری‌هایی که مدت‌ها گزینه‌ی درمانی تازه‌ای نداشتند (سرطان ریه‌ی سلول کوچک، سرطان مجاری صفراوی و استئوسارکوم عودکننده) توجه‌ها را جلب کرد.
از سوی دیگر، داده‌های کنگره تحلیل‌های اولیه‌اند: مدت پیگیری کوتاه است، برخی نتایج هنوز در مجله‌های داوری‌شده منتشر نشده‌اند و بخشی از آن‌ها بر بیانیه‌های شرکت‌های دارویی تکیه دارد. از این رو در کنار پرسش «چه یافت شد؟» باید پرسید: «این یافته تا چه اندازه قطعی است، برای چه کسانی صدق می‌کند و تفاوت مطلق چقدر است؟» (خواندن درست پژوهش‌ها). در این نوشته اثر نسبی (کاهش خطر) و اثر مطلق (تفاوت برحسب ماه یا واحد درصد) را با هم آورده‌ایم.
در ESMO 2026 چه چیزی در درمان سرطان تغییر می‌کند؟
در ESMO 2026 چهار روند اصلی برجسته شد: کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو در پنج سرطان متفاوت از شیمی‌درمانی پیشی گرفتند؛ ایمونوتراپی به دوره‌ی پیش از جراحی و به خط اول بدون شیمی‌درمانی راه یافت؛ داروهای هدفمند نسل جدید بر نسل پیشین برتری یافتند؛ و روشن شد که درمان کمتر تنها با پشتوانه‌ی شواهد ایمن است. بیشترین افزایش بقا با تارلاتاماب در سرطان ریه‌ی سلول کوچک به دست آمد.
شکل 1 · چهار روند اصلی ESMO 2026
در هر کادر، مطالعه‌های اصلی‌ای که آن روند را پشتیبانی می‌کنند
هر 18 مطالعه در یک جدول
| مطالعه | سرطان | مقایسه | نتیجه‌ی اصلی | جایگاه در عمل |
|---|---|---|---|---|
| مطالعه‌ی INTerpath‑001 | ملانوم (پس از جراحی) | درمان mRNA + پمبرولیزوماب / پمبرولیزوماب | بقای بدون عود: HR 0.58؛ در سال 2: 82.2% در برابر 70.0% | در انتظار مجوز |
| مطالعه‌ی VOLGA | مثانه‌ی مهاجم به عضله | دوروالوماب + انفورتوماب ودوتین / جراحی مستقیم | بقای بدون رویداد: HR 0.51؛ بقای کلی: HR 0.58 | نامزد استاندارد جدید |
| مطالعه‌ی DeLLphi‑305 | سرطان ریه‌ی سلول کوچک با مرحله‌ی گسترده | تارلاتاماب + دوروالوماب / دوروالوماب | بقای کلی: 21.1 در برابر 12.7 ماه؛ HR 0.42 | نامزد استاندارد جدید |
| مطالعه‌ی DASL-HiCaP | پروستات با خطر بسیار بالا | دارولوتامید / دارونما (+ درمان محرومیت از آندروژن + پرتودرمانی) | بقای بدون متاستاز: HR 0.42؛ در سال 4: 95% در برابر 88% | نامزد استاندارد جدید |
| مطالعه‌ی NATALEE | پستان HR+/HER2− در مرحله‌ی زودرس | ریبوسیکلیب + هورمون‌درمانی / هورمون‌درمانی | بقای کلی در سال 6: 91.9% در برابر 89.7%؛ HR 0.81 | تقویت استاندارد |
| مطالعه‌ی MATTERHORN | معده‌ی قابل جراحی | دوروالوماب + FLOT / FLOT | بقای کلی: HR 0.78؛ در سال 3: 68.6% در برابر 61.9% | تقویت استاندارد |
| مطالعه‌ی Krascendo 1 | ریه با جهش KRAS G12C | دیواراسیب / سوتوراسیب یا آداگراسیب | بقای کلی: 17.7 در برابر 12.0 ماه؛ HR 0.56 | نامزد استاندارد جدید |
| مطالعه‌ی SAFFRON | ریه با جهش EGFR و افزایش MET | اوزیمرتینیب + ساولیتینیب / شیمی‌درمانی | بقای کلی: 17.8 در برابر 12.9 ماه؛ HR 0.68 | نامزد استاندارد جدید |
| مطالعه‌ی CLARITY-Gastric01 | معده با کلادین 18.2 مثبت | سونسیتاتوگ ودوتین / درمان انتخابی پزشک | در خط سوم و پس از آن، بقای کلی: 10.0 در برابر 5.0 ماه؛ HR 0.47 | نامزد استاندارد جدید |
| مطالعه‌ی G-HOPE‑001 | معده با کلادین 18.2 مثبت | آرکوتاتوگ تاواتکان / شیمی‌درمانی | بقای کلی: 10.2 در برابر 6.9 ماه؛ HR 0.57 | در انتظار تأیید نتایج |
| مطالعه‌ی HARMONi-GI1 | مجاری صفراوی (خط اول) | ایوونسیماب + شیمی‌درمانی / دوروالوماب + شیمی‌درمانی | بقای کلی: 14.9 در برابر 12.1 ماه؛ HR 0.75 | در انتظار تأیید نتایج |
| مطالعه‌ی PANKU-Breast01 | پستان متاستاتیک HR+/HER2− | داروی iza-bren / شیمی‌درمانی | بقای بدون پیشرفت: 8.2 در برابر 4.0 ماه؛ HR 0.41 | در انتظار تأیید نتایج |
| مطالعه‌ی TroFuse‑005 | اندومتر (پس از پلاتین و ایمونوتراپی) | داروی sac-TMT / شیمی‌درمانی | بقای کلی: 19.0 در برابر 12.1 ماه؛ HR 0.68 | نامزد استاندارد جدید |
| مطالعه‌ی ARTEMIS‑011 | استئوسارکوم عودکننده | داروی ris-rez / جمسیتابین + دوستاکسل | بقای بدون پیشرفت: 5.5 در برابر 1.4 ماه؛ HR 0.33 | در انتظار تأیید نتایج |
| مطالعه‌ی LITESPARK‑011 | کلیه (پس از ایمونوتراپی) | بلزوتیفان + لنواتینیب / کابوزانتینیب | بقای کلی: 33.7 در برابر 28.6 ماه؛ HR 0.85، غیرمعنادار | تغییر محدود |
| مطالعه‌ی KEYNOTE-C93 | اندومتر dMMR (خط اول) | پمبرولیزوماب / کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسل | بقای بدون پیشرفت: HR 0.57؛ عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر: 18% در برابر 51% | نامزد استاندارد جدید |
| مطالعه‌ی MOIO | سرطان‌های متاستاتیک گوناگون | ایمونوتراپی هر 12 هفته یک بار / با فاصله‌ی استاندارد | از دست رفتن جان: 19.9% در برابر 10.5%؛ HR 2.04 | رویه را زیر سؤال می‌برد |
| مطالعه‌ی SANO | مری | پایش فعال / جراحی استاندارد | بقای کلی 5 ساله: 50% در برابر 54%؛ بدون تفاوت معنادار | در بیماران منتخب |
اگر HR (نسبت خطر) کمتر از 1 باشد، به سود درمان جدید و اگر بیشتر از 1 باشد، به زیان آن است. نتیجه‌ی نهایی بقای کلی مطالعه‌ی MATTERHORN نخستین بار در ESMO 2025 ارائه شد؛ این مطالعه در 2026 با انتشار کامل و ورود به راهنماها همچنان در کانون توجه ماند.
در ESMO 2026 کدام درمان‌ها بیشترین افزایش بقا را به همراه داشتند؟
در مطالعه‌هایی که بقای کلی را به‌طور آماری معنادار طولانی‌تر کردند، افزایش میانه‌ی بقا بین 2.8 تا 8.4 ماه بود. بیشترین افزایش در سرطان ریه‌ی سلول کوچک با مرحله‌ی گسترده دیده شد؛ بیماری‌ای که میانه‌ی طول عمر در آن معمولاً کمی بیش از 1 سال است. نباید فراموش کرد که افزایش یکسان در هر بیماری معنای یکسانی ندارد: در سرطان معده در خطوط پیشرفته‌ی درمان که میانه‌ی بقا 5 ماه است، افزایش 5 ماهه یعنی دو برابر شدن این زمان.
افزایش مطلق در میانه‌ی بقای کلی
به ماه. تفاوت میانه‌ی بقای کلی میان درمان جدید و بازوی کنترل. نوار رنگی: از نظر آماری معنادار؛ نوار خاکستری: غیرمعنادار.
مقادیر میانه (درمان جدید/کنترل، به ماه): DeLLphi‑305 21.1/12.7؛ TroFuse‑005 19.0/12.1؛ Krascendo 1 17.7/12.0؛ LITESPARK‑011 33.7/28.6؛ CLARITY-Gastric01 10.0/5.0؛ SAFFRON 17.8/12.9؛ G‑HOPE‑001 10.2/6.9؛ HARMONi‑GI1 14.9/12.1. چون سیر طبیعی این بیماری‌ها بسیار متفاوت است، افزایش یکسان در هر بیماری معنای یکسانی ندارد. مقایسه میان مطالعه‌های مختلف غیرمستقیم است؛ گروه‌های بیماران، درمان‌های پیشین و مدت پیگیری متفاوت‌اند.
بخش یکم · مرحله‌ی زودرس: مطالعه‌هایی برای افزایش شانس درمان قطعی
مطالعه‌ی 1 · INTerpath‑001: درمان شخصی‌سازی‌شده‌ی mRNA در ملانوم به فاز 3 رسید
در 1,137 بیمار مبتلا به ملانوم مرحله‌ی IIB–IV که تومورشان با جراحی به‌طور کامل برداشته شده بود، درمان mRNA با نام اینتیسمران اتوژن (mRNA-4157/V940) که بر پایه‌ی تومور خود بیمار ساخته می‌شود، به پمبرولیزوماب افزوده شد. این درمان به معنای کلاسیک یک واکسن پیشگیرانه نیست: توالی ژنتیکی تومور برداشته‌شده تعیین می‌شود، آنتی‌ژن‌های تازه‌ی ویژه‌ی تومور (نئوآنتی‌ژن‌ها) شناسایی می‌شوند و یک مولکول mRNA شخصی ساخته می‌شود که دستگاه ایمنی را به سوی این هدف‌ها هدایت می‌کند (واکسن‌های سرطان و ایمونوتراپی‌ها).
مطالعه‌ی INTerpath‑001: درمان شخصی‌سازی‌شده‌ی mRNA + پمبرولیزوماب
به درصد، در سال 2. نوار رنگی: اینتیسمران + پمبرولیزوماب؛ نوار خاکستری: دارونما + پمبرولیزوماب (1,137 بیمار).
در بقای بدون عود HR 0.58؛ در بقای بدون متاستاز دوردست HR 0.62. داده‌های بقای کلی هنوز کامل نشده‌اند.
خطر عود یا از دست رفتن جان 42% کاهش یافت؛ به زبان مطلق، در 2 سال از هر 100 بیمار حدود 12 نفر بیشتر بدون عود ماندند. عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر مرتبط با درمان مشابه بود (14.2% در برابر 13.4%). با این حال داده‌های بقای کلی هنوز کامل نشده‌اند و در دوره‌ای که ایمونوتراپی پیش از جراحی رواج یافته است، جایگاه این درمان محل بحث است. نتایج پیش از ارائه، با نقض ممنوعیت انتشار کنگره (embargo)، اعلام شده بود.
مطالعه‌ی 2 · VOLGA: درمان پیش از جراحی در بیماران سرطان مثانه که نمی‌توانند سیس‌پلاتین بگیرند
درمان استاندارد سرطان مثانه‌ی مهاجم به عضله، شیمی‌درمانی بر پایه‌ی سیس‌پلاتین و سپس برداشتن مثانه است. اما حدود نیمی از بیماران به دلیل کارکرد کلیه، سن یا بیماری‌های همراه نمی‌توانند سیس‌پلاتین بگیرند و اغلب مستقیم به جراحی می‌روند. در مطالعه‌ی VOLGA، در این بیماران دوروالوماب + انفورتوماب ودوتین پیش از جراحی و دوروالوماب پس از جراحی با جراحی مستقیم مقایسه شد (در مجموع 695 بیمار؛ در یک بازو ترملیموماب نیز افزوده شد). پیش‌تر نوشته بودیم که رویکرد مشابهی با پمبرولیزوماب مجوز FDA گرفته است.
مطالعه‌ی VOLGA: دوروالوماب + انفورتوماب ودوتین پیش و پس از جراحی
به درصد. نوار رنگی: دوروالوماب + انفورتوماب ودوتین؛ نوار خاکستری: جراحی مستقیم (سرطان مثانه‌ی مهاجم به عضله در بیمارانی که نمی‌توانند سیس‌پلاتین بگیرند).
در بقای بدون رویداد HR 0.51؛ در بقای کلی HR 0.58. در بازوی سه‌گانه که ترملیموماب به آن افزوده شده بود، تفاوت بقای کلی معنادار نبود (HR 0.77).
درمان دوگانه خطر رویداد (عود، پیشرفت یا از دست رفتن جان) را 49% و خطر از دست رفتن جان را 42% کاهش داد. به زبان مطلق، در سال 2 نسبت بیمارانی که بدون رویداد زندگی می‌کردند 19 واحد درصد و نسبت بیماران زنده 9 واحد درصد افزایش یافت. بهای آن عوارض جانبی بیشتر بود: عوارض درجه‌ی 3–4 در 64% در برابر 44%؛ بثورات پوستی (49%) و آسیب عصبی (18%) ناشی از انفورتوماب ودوتین برجسته بودند. بازوی سه‌گانه (افزودن ترملیموماب) سود بیشتری نداشت و عوارض جانبی بیشتری به همراه آورد.
مطالعه‌ی 3 · DASL-HiCaP: دارولوتامید در سرطان پروستات با خطر بسیار بالا
در سرطان پروستاتی که گسترش نیافته اما خطر آن بسیار بالاست (طبقه‌بندی خطر)، درمان استاندارد، درمان محرومیت از آندروژن طولانی‌مدت و پرتودرمانی است. در مطالعه‌ی DASL-HiCaP به رهبری گروه ANZUP، به 1,106 بیمار افزون بر این درمان، به مدت 96 هفته دارولوتامید یا دارونما داده شد. 85% بیماران پرتودرمانی را به‌عنوان درمان نخست و 15% به دلیل عود پس از جراحی دریافت کردند.
مطالعه‌ی DASL‑HiCaP: افزودن دارولوتامید به پرتودرمانی
به درصد، در سال 4. نوار رنگی: دارولوتامید؛ نوار خاکستری: دارونما؛ در هر دو بازو درمان محرومیت از آندروژن + پرتودرمانی (1,106 بیمار).
در بقای بدون متاستاز HR 0.42 (فاصله‌ی اطمینان 95%: 0.27 تا 0.66). داده‌های بقای کلی هنوز کامل نشده‌اند (HR 0.88؛ غیرمعنادار).
خطر متاستاز یا از دست رفتن جان 58% کاهش یافت؛ به زبان مطلق، در سال 4 نسبت بیمارانی که بدون متاستاز زندگی می‌کردند 7 واحد درصد افزایش یافت. شمار بیمارانی که دچار متاستاز شدند 9 نفر در برابر 46 نفر بود. عوارض جانبی بسیار مشابه دارونما بود (گرگرفتگی 66% در برابر 64%، خستگی 64% در برابر 57%). داده‌های بقای کلی هنوز کامل نشده‌اند؛ این نتیجه‌ی یک تحلیل میانی است.
مطالعه‌ی 4 · NATALEE: بقای کلی در سال 6 در سرطان پستان مرحله‌ی زودرس
در سرطان پستان مرحله‌ی زودرس II–III با گیرنده‌ی هورمونی مثبت و HER2 منفی، افزودن 3 سال ریبوسیکلیب پس از جراحی، در سال 6 برای نخستین بار در بقای کلی هم تفاوت نشان داد: 91.9% در برابر 89.7% (تفاوت مطلق 2.1 واحد درصد؛ HR 0.81). تفاوت در بقای بدون بیماری تهاجمی به 5.3 واحد درصد رسید (83.2% در برابر 77.9%). مصرف 3 ساله‌ی ریبوسیکلیب در حدود 47 بیمار، در 6 سال از یک مورد از دست رفتن جان پیشگیری می‌کند. مقدار p اسمی است؛ سود کوچک است اما با گذشت زمان بیشتر می‌شود (نقدها بر مهارکننده‌های CDK4/6 و وضعیت کنونی).
مطالعه‌ی 5 · MATTERHORN: جایگاه دوروالوماب در سرطان معده‌ی قابل جراحی تثبیت شد
در سرطان قابل جراحی معده و محل اتصال مری به معده (948 بیمار)، افزودن دوروالوماب به شیمی‌درمانی FLOT پیش و پس از جراحی، پاسخ کامل پاتولوژیک را از 7.2% به 19.2% و بقای بدون رویداد 2 ساله را از 58.5% به 67.4% رسانده بود. در تحلیل نهایی، نسبت بیماران زنده در سال 3 از 61.9% به 68.6% افزایش یافت (تفاوت مطلق 6.7 واحد درصد؛ HR 0.78). این نتیجه نخستین بار در ESMO 2025 ارائه شد؛ در 2026 با انتشار کامل و ورود به راهنمای ESMO، استاندارد جدید تثبیت شد. به نظر می‌رسد در بیمارانی که پس از جراحی پاسخ پاتولوژیک خوبی دارند، سود آشکارتر است (راهنمای سرطان معده).
بخش دوم · مرحله‌ی پیشرفته: داروهای تازه و ترکیب‌های تازه
مطالعه‌ی 6 · DeLLphi‑305: نتیجه‌ی سال در سرطان ریه‌ی سلول کوچک
در سرطان ریه‌ی سلول کوچک با مرحله‌ی گسترده، درمان استاندارد خط اول، پلاتین–اتوپوزید + ایمونوتراپی و سپس درمان نگهدارنده با ایمونوتراپی است؛ اما میانه‌ی طول عمر حدود یک سال است. تارلاتاماب یک درگیرکننده‌ی دوویژه‌ی سلول T است که پروتئین DLL3 را روی سلول تومور به سلول‌های ایمنی پیوند می‌دهد. در مطالعه‌ی DeLLphi-305، در 563 بیمار که پس از 4 دوره درمان القایی بیماری‌شان پیشرفت نکرده بود، تارلاتاماب در درمان نگهدارنده به دوروالوماب افزوده شد.
مطالعه‌ی DeLLphi‑305: درمان نگهدارنده با تارلاتاماب + دوروالوماب
به درصد. نوار رنگی: تارلاتاماب + دوروالوماب؛ نوار خاکستری: دوروالوماب به‌تنهایی (563 بیمار).
در بقای کلی HR 0.42 (فاصله‌ی اطمینان 95%: 0.32 تا 0.54)؛ میانه 21.1 در برابر 12.7 ماه. در بقای بدون پیشرفت HR 0.34. سندرم آزادسازی سیتوکین 49.6% (بیشتر خفیف؛ بدون درجه‌ی 4).
خطر از دست رفتن جان 58% کاهش یافت و میانه‌ی بقای کلی 8.4 ماه طولانی‌تر شد. میزان پاسخ 26.4% در برابر 4.1% بود. سندرم آزادسازی سیتوکین در حدود نیمی از بیماران دیده شد، اما بیشتر موارد خفیف بودند؛ درجه‌ی 3 تنها در یک بیمار رخ داد. قطع درمان به علت تارلاتاماب تنها در 3.2% بیماران پیش آمد. نتایج هم‌زمان در NEJM منتشر شد. این موضوع را در نوشته‌ی درمان‌های تازه و نقشه‌ی دسترسی در سرطان ریه‌ی سلول کوچک به تفصیل بررسی کرده بودیم.
مطالعه‌ی 7 · Krascendo 1: نسل جدید در برابر نسل پیشین در KRAS G12C
در سرطان ریه با جهش KRAS G12C که پیش‌تر درمان شده بود (338 بیمار)، داروی نسل دوم دیواراسیب در مقایسه با سوتوراسیب یا آداگراسیب که مجوز دارند، میانه‌ی بقای بدون پیشرفت را از 5.7 به 9.8 ماه (HR 0.58) و بقای کلی را از 12.0 به 17.7 ماه (HR 0.56) رساند. میزان پاسخ 58% در برابر 32% بود. نتایج در NEJM منتشر شد. نکته‌ی درخور توجه آن است که با وجود مصرف طولانی‌تر دیواراسیب، عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر کمتر بود (24.6% در برابر 34.5%).
مطالعه‌ی 8 · SAFFRON: گزینه‌ای بدون شیمی‌درمانی در افزایش MET پس از اوزیمرتینیب
در سرطان ریه با جهش EGFR، یکی از علت‌های مهم مقاومت پس از اوزیمرتینیب، افزایش MET است. در مطالعه‌ی SAFFRON، در 338 بیمار با بیان بیش از حد یا تکثیر ژنی MET در سطح بالا، ترکیب قرص‌های اوزیمرتینیب + ساولیتینیب در مقایسه با شیمی‌درمانی پلاتین–پمترکسد، بقای بدون پیشرفت (7.6 در برابر 5.4 ماه؛ HR 0.55) و بقای کلی (17.8 در برابر 12.9 ماه؛ HR 0.68) را طولانی‌تر کرد. میزان پاسخ 51% در برابر 27% بود. عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر مشابه بود (64% در برابر 63%)؛ اما از دست رفتن جان مرتبط با عوارض جانبی در بازوی ترکیبی در 12 بیمار (7%) دیده شد و در بازوی شیمی‌درمانی دیده نشد. برای انتخاب بیمار مناسب، در زمان پیشرفت بیماری نمونه‌برداری دوباره لازم است.
مطالعه‌ی 9 · CLARITY-Gastric01: کونژوگه‌ی هدفمند کلادین 18.2 در خطوط پیشرفته‌ی درمان
کلادین 18.2 پروتئینی است که بسیاری از اوقات روی سطح سلول‌های سرطان معده یافت می‌شود؛ نخستین داروی هدفمند علیه آن زولبتوکسیماب بود. سونسیتاتوگ ودوتین (sone-ve) کونژوگه‌ی آنتی‌بادی–دارویی است که به این پروتئین متصل می‌شود و شیمی‌درمانی را به درون سلول می‌برد. 594 بیمار که پیش‌تر درمان شده بودند و دست‌کم در 25% سلول‌های توموری‌شان کلادین 18.2 وجود داشت، وارد مطالعه شدند؛ حدود دو سوم آن‌ها در خط سوم یا خطوط بعدی درمان بودند.
مطالعه‌ی CLARITY-Gastric01: نسبت بیماران زنده در ماه 12
به درصد. نوار رنگی: سونسیتاتوگ ودوتین؛ نوار خاکستری: درمان انتخابی پزشک (سرطان معده با کلادین 18.2 مثبت).
میانه‌ی بقای کلی در خط سوم و پس از آن 10.0 در برابر 5.0 ماه (HR 0.47)؛ در همه‌ی بیماران 10.6 در برابر 6.4 ماه (HR 0.58).
در خط سوم و خطوط بعدی، میانه‌ی بقای کلی دو برابر شد (از 5.0 به 10.0 ماه)؛ نسبت بیماران زنده در ماه 12 به اندازه‌ی 20 واحد درصد افزایش یافت. اما در کل بیماران، تفاوت بقای بدون پیشرفت در ارزیابی مستقل معنادار نبود (4.2 در برابر 3.8 ماه). تهوع، بی‌اشتهایی و استفراغ به‌طور آشکار شایع‌تر بودند؛ اما عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر کمتر بود (52.9% در برابر 61.1%).
مطالعه‌ی 10 · G-HOPE‑001: دومین کونژوگه علیه همان هدف
در چین و ژاپن، در 464 بیمار که دست‌کم دو خط درمان گرفته بودند و در 75% یا بیشتر از تومورشان کلادین 18.2 به‌شدت مثبت بود، آرکوتاتوگ تاواتکان در مقایسه با شیمی‌درمانی انتخابی پزشک، میانه‌ی بقای بدون پیشرفت را از 3.1 به 7.1 ماه (HR 0.45) و بقای کلی را از 6.9 به 10.2 ماه (HR 0.57) رساند. میزان پاسخ 37.4% در برابر 7.7% بود. نتایج بر بیانیه‌ی شرکت سازنده تکیه دارد؛ تعمیم‌پذیری آن به بیماران اروپا و ترکیه باید تأیید شود.
مطالعه‌ی 11 · HARMONi-GI1: آنتی‌بادی دوگانه‌ی PD‑1/VEGF در سرطان مجاری صفراوی
در سرطان پیشرفته‌ی مجاری صفراوی (کلانژیوکارسینوم و درمان‌های هدفمند)، درمان استاندارد خط اول، جمسیتابین–سیس‌پلاتین + دوروالوماب یا پمبرولیزوماب است. ایوونسیماب یک آنتی‌بادی دوگانه (دوویژه) است که در یک مولکول هم PD-1 و هم عامل رشد رگ VEGF را هدف می‌گیرد. در این مطالعه که در چین انجام شد، 682 بیمار همراه با همان شیمی‌درمانی، ایوونسیماب یا دوروالوماب گرفتند.
مطالعه‌ی HARMONi‑GI1: خط اول در سرطان مجاری صفراوی
به درصد. نوار رنگی: ایوونسیماب + شیمی‌درمانی؛ نوار خاکستری: دوروالوماب + شیمی‌درمانی (682 بیمار، چین).
میانه‌ی بقای کلی 14.9 در برابر 12.1 ماه (HR 0.75)؛ بقای بدون پیشرفت 8.4 در برابر 5.8 ماه (HR 0.61). عوارض جانبی درجه‌ی 3–4: 82.0% در برابر 72.3%.
در برابر یک استاندارد فعال و مؤثر، خطر از دست رفتن جان 25% کاهش یافت؛ افزایش میانه‌ی بقا 2.8 ماه بود و در ماه 18 نسبت بیماران زنده 11.5 واحد درصد بیشتر بود. عوارض جانبی درجه‌ی 3–4 شایع‌تر بودند. در مطالعه‌ی HARMONi در سرطان ریه که بیماران غربی را نیز در بر می‌گرفت، تفاوت بقای کلی با ایوونسیماب + شیمی‌درمانی به آستانه‌ی معناداری نرسیده بود؛ از این رو یافته‌ی سرطان مجاری صفراوی باید در بیماران بیرون از چین تأیید شود.
مطالعه‌ی 12 · PANKU-Breast01: کونژوگه‌ی EGFR×HER3 در سرطان پستان هورمون‌مثبت
در سرطان پستان متاستاتیک HR مثبت و HER2 منفی که پس از هورمون‌درمانی و دست‌کم یک خط شیمی‌درمانی پیشرفت کرده بود (383 بیمار، چین)، ایزالونتاماب برنگیتکان (iza-bren) در مقایسه با شیمی‌درمانی، خطر پیشرفت را 59% کاهش داد: میانه‌ی بقای بدون پیشرفت از 4.0 به 8.2 ماه و میزان پاسخ از 20.2% به 40.5% رسید. اما عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر مرتبط با درمان به‌طور آشکار بیشتر بود (85.3% در برابر 65.8%) و داده‌های بقای کلی هنوز کامل نشده‌اند. مقایسه‌ای با دیگر کونژوگه‌هایی که هم‌اکنون در این گروه از بیماران به کار می‌روند، انجام نشد (گزینه‌های تازه در سرطان پستان HR مثبت، کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو در سرطان پستان).
مطالعه‌ی 13 · TroFuse‑005: نخستین سود بقا با یک کونژوگه در سرطان اندومتر
در سرطان اندومتر (پوشش درونی رحم)، گزینه‌ها پس از شیمی‌درمانی پلاتینی و ایمونوتراپی محدودند؛ میزان پاسخ با دوکسوروبیسین یا پاکلی‌تاکسل پایین است. در مطالعه‌ی TroFuse-005، در 776 بیمار از 31 کشور، ساسیتوزوماب تیروموتکان (sac-TMT) که TROP2 را هدف می‌گیرد، با شیمی‌درمانی انتخابی پزشک مقایسه شد. در تومور حدود 84% بیماران، سامانه‌ی ترمیم DNA سالم بود (pMMR).
مطالعه‌ی TroFuse‑005: سرطان اندومتر پس از پلاتین و ایمونوتراپی
به درصد. نوار رنگی: ساسیتوزوماب تیروموتکان (sac‑TMT)؛ نوار خاکستری: شیمی‌درمانی انتخابی پزشک (776 بیمار).
در بقای کلی HR 0.68؛ در بقای بدون پیشرفت HR 0.59. عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر مرتبط با درمان: 54.4% در برابر 41.4%؛ زخم دهان و مشکلات سطح چشم شایع‌تر.
خطر از دست رفتن جان 32% و خطر پیشرفت 41% کاهش یافت؛ میانه‌ی بقای کلی 6.9 ماه طولانی‌تر شد. این نخستین مطالعه‌ی فاز 3 است که در آن یک کونژوگه‌ی هدفمند علیه TROP2 بقای کلی را در سرطان اندومتر طولانی‌تر کرده است. کم‌خونی، زخم دهان و مشکلات سطح چشم شایع‌تر بودند؛ برای این عوارض، مراقبت پیشگیرانه از دهان و چشم اهمیت دارد.
مطالعه‌ی 14 · ARTEMIS‑011: کونژوگه‌ی هدفمند B7-H3 در استئوسارکوم عودکننده
استئوسارکوم سرطان استخوانی است که بیشتر در نوجوانان و جوانان دیده می‌شود. هنگامی که عود کند، گزینه‌های مؤثر بسیار اندک‌اند و مطالعه‌ی تصادفی‌سازی‌شده تقریباً وجود ندارد. در مطالعه‌ی ARTEMIS-011 که در چین انجام شد، 122 بیمار که دست‌کم دو خط درمان گرفته بودند (میانه‌ی سن 21–22 سال؛ حدود یک چهارم نوجوان)، ریسووتاتوگ رزتکان (ris-rez) با هدف B7-H3 یا جمسیتابین + دوستاکسل گرفتند.
میانه‌ی بقای بدون پیشرفت از 1.4 به 5.5 ماه رسید (HR 0.33)؛ نسبت بیماران بدون پیشرفت در ماه 4، 65% در برابر 33% بود. روند بقای کلی مثبت است اما هنوز معنادار نیست (HR 0.51) و 17 بیمار از بازوی کنترل بعدها به ris-rez منتقل شدند. عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر مرتبط با درمان (به‌ویژه کاهش گلبول‌های سفید) بسیار شایع بودند (93% در برابر 83%). این مطالعه کوچک و با پیگیری کوتاه است؛ یک مطالعه‌ی جهانی که بیماران بیرون از چین را نیز در بر می‌گیرد (EMBOLD Sarcoma-202) در جریان است.
کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو: میانه‌ی بقای بدون پیشرفت
به ماه. نوار رنگی: کونژوگه‌ی آنتی‌بادی–دارو؛ نوار خاکستری: شیمی‌درمانی.
نسبت خطر (HR): PANKU-Breast01 0.41؛ TroFuse‑005 0.59؛ G‑HOPE‑001 0.45؛ ARTEMIS‑011 0.33؛ CLARITY-Gastric01 0.77 (در همه‌ی بیماران غیرمعنادار؛ در خط سوم و پس از آن HR 0.56). مقایسه میان مطالعه‌های مختلف غیرمستقیم است؛ گروه‌های بیماران، درمان‌های پیشین و مدت پیگیری متفاوت‌اند.
مطالعه‌ی 15 · LITESPARK‑011: تفاوت بقا در سرطان کلیه معنادار نیست
در سرطان کلیه‌ی سلول روشن که پس از ایمونوتراپی پیشرفت کرده است، بلزوتیفان + لنواتینیب در مقایسه با کابوزانتینیب بقای بدون پیشرفت را طولانی‌تر کرده و با همین نتیجه مجوز FDA گرفته بود. در تحلیل نهایی که در ESMO 2026 ارائه شد (747 بیمار، میانه‌ی پیگیری 38.8 ماه)، میانه‌ی بقای کلی 33.7 در برابر 28.6 ماه بود؛ اما تفاوت به آستانه‌ی آماری از پیش تعیین‌شده نرسید (HR 0.85؛ فاصله‌ی اطمینان 95%: 0.70 تا 1.03). تفاوت در بقای بدون پیشرفت (14.8 در برابر 10.8 ماه) و میزان پاسخ (53.1% در برابر 40.2%) حفظ شد؛ عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر مشابه بودند. نتیجه: این ترکیب همچنان یک گزینه است، اما شواهد قوی بقا برای جایگزینی کابوزانتینیب وجود ندارد.
بخش سوم · درمان کمتر: چه زمانی ایمن است و چه زمانی نه؟
مطالعه‌ی 16 · KEYNOTE-C93: خط اول بدون شیمی‌درمانی در سرطان اندومتر dMMR
در حدود یک چهارم سرطان‌های اندومتر، سامانه‌ی ترمیم DNA ناقص است (dMMR)؛ این تومورها به ایمونوتراپی پاسخ بسیار خوبی می‌دهند. امروزه درمان استاندارد خط اول، شیمی‌درمانی + ایمونوتراپی است. در مطالعه‌ی KEYNOTE-C93، در 299 بیمار پمبرولیزوماب به‌تنهایی (هر 6 هفته یک بار) با کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسل مقایسه شد.
مطالعه‌ی KEYNOTE‑C93: خط اول بدون شیمی‌درمانی در سرطان اندومتر dMMR
به درصد. نوار رنگی: پمبرولیزوماب؛ نوار خاکستری: کربوپلاتین + پاکلی‌تاکسل؛ نوار قرمز: عوارض جانبی (299 بیمار).
در بقای بدون پیشرفت HR 0.57 (میانه 38.2 در برابر 8.4 ماه). تفاوت بقای کلی معنادار نیست (HR 0.77)؛ 85.2% بیمارانی که در بازوی شیمی‌درمانی دچار پیشرفت شدند، بعدها ایمونوتراپی گرفتند. در 6 ماه نخست منحنی‌ها یکدیگر را قطع می‌کنند.
میانه‌ی بقای بدون پیشرفت از 8.4 ماه به 38.2 ماه رسید؛ خطر پیشرفت 43% کاهش یافت. میزان پاسخ مشابه بود (64.1% در برابر 62.1%)، اما پاسخ‌ها با پمبرولیزوماب بسیار پایدارتر بودند. عوارض جانبی درجه‌ی 3 و بالاتر به یک سوم کاهش یافت. تفاوت بقای کلی معنادار نشد؛ اما چون بیشتر بیمارانی که در بازوی شیمی‌درمانی دچار پیشرفت شدند بعدها ایمونوتراپی گرفتند، این وضعیت قابل انتظار است. یک هشدار مهم: در 6 ماه نخست، در برخی بیماران بیماری با پمبرولیزوماب زودتر پیشرفت کرد؛ برای پیش‌بینی اینکه چه کسانی به ایمونوتراپی به‌تنهایی پاسخ نمی‌دهند، به نشانگرهای تازه نیاز است. این مطالعه درمان را تنها با شیمی‌درمانی مقایسه کرد، نه با ترکیب شیمی‌درمانی + ایمونوتراپی.
مطالعه‌ی 17 · MOIO: آیا کاهش دفعات ایمونوتراپی ایمن است؟
در بیمارانی که به ایمونوتراپی پاسخ می‌دهند، اینکه درمان تا چه مدت و با چه فاصله‌ای داده شود پرسش مهمی است: درمان با دفعات کمتر می‌تواند مراجعه به بیمارستان، عوارض جانبی و هزینه را کاهش دهد. در مطالعه‌ی فرانسوی MOIO، 340 بیمار که پس از 6 ماه ایمونوتراپی به درمان پاسخ داده بودند (بیشتر مبتلا به سرطان ریه، مثانه و کلیه)، به دو گروه درمان با فاصله‌ی استاندارد یا هر 12 هفته یک بار تقسیم شدند.
مطالعه‌ی MOIO: کاهش دفعات ایمونوتراپی به هر 3 ماه یک بار در بیمارانی که پاسخ داده‌اند
به درصد. نوار خاکستری: ایمونوتراپی با فاصله‌ی استاندارد؛ نوار قرمز: ایمونوتراپی هر 12 هفته یک بار (340 بیمار).
میانه‌ی پیگیری 18.6 ماه. در بقای کلی HR 2.04 (فاصله‌ی اطمینان 95%: 1.08 تا 3.85) به زیان بازوی با دفعات کمتر؛ در بقای بدون پیشرفت عدم فروتری نشان داده نشد (HR 1.35). پس از هشدار کمیته‌ی مستقل پایش داده‌ها، ورود بیماران متوقف شد.
در بقای بدون پیشرفت، نتیجه‌ی «بدتر نبودن» (عدم فروتری) نشان داده نشد؛ افزون بر این، در بازوی با دفعات کمتر، میزان از دست رفتن جان دو برابر بود. عوارض جانبی درجه‌ی 3–4 تنها اندکی کاهش یافت (29.8% در برابر 34.5%). پس از هشدار کمیته‌ی مستقل پایش داده‌ها، ورود بیماران به مطالعه متوقف شد. نتیجه روشن است: افزایش خودسرانه‌ی فاصله‌ی ایمونوتراپی در بیمارانی که پاسخ داده‌اند، توصیه نمی‌شود. مدت درمان و تصمیم احتمالی برای وقفه در درمان باید در پرتو شواهد و همراه با پزشک انکولوژیست گرفته شود (عوارض جانبی ایمونوتراپی و مدیریت آن‌ها).
مطالعه‌ی 18 · SANO: پایش فعال در سرطان مری
در 309 بیمار که پس از شیمی‌پرتودرمانی پیش از جراحی به پاسخ کامل بالینی رسیده بودند، میان بیمارانی که جراحی‌شان به تعویق افتاد و از نزدیک پایش شدند (198 نفر) و بیمارانی که جراحی استاندارد شدند (111 نفر)، تفاوت بقای کلی 5 ساله معنادار نبود (50% در برابر 54%؛ HR 1.17). اما در پایش فعال، متاستاز دوردست (46% در برابر 29%) و از دست رفتن جان به علت سرطان مری (40% در برابر 30%) شایع‌تر بود. در حدود یک سوم بیماران، مری به‌طور پایدار حفظ شد. پایش فعال در بیماران منتخبی که کیفیت زندگی را در اولویت قرار می‌دهند و از خطرها آگاه‌اند، و در مراکز باتجربه، یک گزینه است؛ نه یک استاندارد برای همه.
پنج درس بزرگ از ESMO 2026
- کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو به همه‌ی حوزه‌های انکولوژی راه یافتند. پنج کونژوگه با چهار هدف متفاوت (TROP2، EGFR×HER3، کلادین 18.2 و B7-H3) در سرطان‌های اندومتر، پستان، معده و استخوان در فاز 3 از شیمی‌درمانی پیشی گرفتند. اما این داروها «شیمی‌درمانی هدفمند»اند: کم‌خونی، کاهش گلبول‌های سفید، زخم دهان و عوارض چشمی و ریوی باید از نزدیک پایش شوند.
- ایمونوتراپی به مراحل زودتر و به کاربرد بدون شیمی‌درمانی منتقل می‌شود. مطالعه‌های VOLGA و MATTERHORN ارزش ایمونوتراپی پیش و پس از جراحی، مطالعه‌ی INTerpath-001 ارزش درمان شخصی‌سازی‌شده‌ی mRNA و مطالعه‌ی KEYNOTE-C93 ارزش درمان بدون شیمی‌درمانی را در بیماری که درست انتخاب شده است نشان دادند.
- انتخاب درست بیمار بر انتخاب درست دارو مقدم است. بدون آزمایش افزایش MET در SAFFRON، کلادین 18.2 در CLARITY-Gastric01 و G-HOPE-001، dMMR در KEYNOTE-C93 و KRAS G12C در Krascendo 1، بهره‌گیری از این نتایج ممکن نیست. آزمایش جامع نشانگرهای زیستی در زمان تشخیص و در زمان پیشرفت بیماری اکنون یک ضرورت است.
- درمان کمتر تنها با پشتوانه‌ی شواهد ایمن است. مطالعه‌های KEYNOTE-C93 و SANO نشان دادند که در بیماران منتخب درمان کمتر ممکن است؛ در حالی که مطالعه‌ی MOIO هشدار داد که کاهش دفعات ایمونوتراپی می‌تواند طول عمر را کوتاه کند.
- اثر نسبی، اثر مطلق و بقای کلی باید با هم خوانده شوند. در مطالعه‌های LITESPARK-011 و KEYNOTE-C93 تفاوت بقای کلی معنادار نشد؛ در NATALEE تفاوت مطلق 2.1 واحد درصد است. اینکه بخش مهمی از مطالعه‌ها تنها در چین انجام شده‌اند نیز در تعمیم نتایج به جمعیت‌های دیگر احتیاط می‌طلبد.
کدام مطالعه رویه‌ی روزمره را تغییر می‌دهد؟
شکل 2 · اثر احتمالی 18 مطالعه بر عمل بالینی
ارزیابی ما بر پایه‌ی داده‌های کنگره
نتایج مهم دیگری که در کنگره ارائه شدند و بیرون از این 18 مطالعه قرار می‌گیرند، در نوشته‌هایی که در آغاز این متن پیوندشان را آوردیم، به تفصیل بررسی شده‌اند:
| مطالعه | موضوع | یافته‌ی اصلی |
|---|---|---|
| مطالعه‌ی OptiTROP-Lung06 | خط اول بدون شیمی‌درمانی در سرطان ریه‌ی PD-L1 منفی | با ساسیتوزوماب تیروموتکان + پمبرولیزوماب، بقای بدون پیشرفت 15.0 در برابر 5.7 ماه (HR 0.49) |
| مطالعه‌های OptiTROP-Lung04 و PANKU-Lung01 | سرطان ریه با جهش EGFR پس از اوزیمرتینیب | کونژوگه‌ها در مقایسه با شیمی‌درمانی بقای بدون پیشرفت را طولانی‌تر کردند؛ در OptiTROP-Lung04 بقای کلی 25.9 در برابر 17.4 ماه (HR 0.69) |
| مطالعه‌ی KEYNOTE-B49 | ایمونوتراپی در سرطان پستان متاستاتیک HR مثبت | بقای بدون پیشرفت 6.7 در برابر 6.0 ماه (HR 0.74)؛ بدون تفاوت در بقای کلی (HR 1.04) |
| مطالعه‌ی DEWI | درمان بدون جراحی در سرطان معده‌ی dMMR | تنها با دوستارلیماب، پاسخ کامل بالینی در یک سال در 15 بیمار از 24 بیمار (62.5%) |
| مطالعه‌ی STARBOARD | درمان سه‌گانه در ملانوم با جهش BRAF | پمبرولیزوماب + انکورافنیب + بینیمتینیب؛ جزئیات در نوشته‌ی جداگانه‌ی ما |
| زیرگروه‌های مطالعه‌ی RASolute 302 | مهارکننده‌ی RAS به نام داراکسونراسیب در سرطان پانکراس | میانه‌ی بقای کلی 13.2 در برابر 6.7 ماه؛ سود در زیرگونه‌های مختلف KRAS یکسان بود |
برخی از داروهای به‌کاررفته در این مطالعه‌ها (پمبرولیزوماب، دوروالوماب، ریبوسیکلیب، دارولوتامید، اوزیمرتینیب) در ترکیه مجوز دارند؛ اما بیشتر کاربردهای تازه‌ای که در ESMO 2026 ارائه شدند، هنوز در ترکیه تأیید نشده‌اند یا تحت پوشش بازپرداخت نیستند (شرایط سازمان تأمین اجتماعی ترکیه (SGK) برای ایمونوتراپی). وضعیت مجوز و دسترسی تارلاتاماب در ترکیه را در نوشته‌ای جداگانه بررسی کرده بودیم.
هیچ‌یک از این داروها، یعنی درمان شخصی‌سازی‌شده‌ی mRNA (اینتیسمران)، دیواراسیب، ساولیتینیب، ایوونسیماب و کونژوگه‌های تازه‌ی آنتی‌بادی–دارو (sac-TMT، iza-bren، سونسیتاتوگ ودوتین، آرکوتاتوگ تاواتکان، ris-rez)، در ترکیه مجوز ندارند؛ در حال حاضر دسترسی به آن‌ها تنها از راه کارآزمایی‌های بالینی یا تهیه‌ی دارو از خارج از کشور (واردات با نام بیمار) از کشورهایی که در آن‌ها مجوز گرفته‌اند امکان‌پذیر است (کارآزمایی بالینی چیست). مدت زمان رسیدن داروهای تازه به کشورمان را در نقشه‌ی دسترسی ترکیه بررسی کرده بودیم. چون وضعیت مجوز و بازپرداخت بارها تغییر می‌کند، اطلاعات به‌روز باید با پزشک شما و فهرست به‌روز SGK تأیید شود.
توصیه‌های عملی برای بیماران و همراهان
- درمان خود را خودسرانه تغییر ندهید: هرچند نتایج کنگره امیدبخش است، بیشتر آن‌ها هنوز مجوز ندارند. به‌ویژه اگر ایمونوتراپی می‌گیرید، تصمیم به افزایش فاصله‌ی درمان یا وقفه در آن را حتماً همراه با پزشک انکولوژیست خود بگیرید.
- درباره‌ی آزمایش‌های نشانگر زیستی بپرسید: در سرطان ریه EGFR، KRAS و MET؛ در سرطان معده کلادین 18.2، HER2 و MSI/MMR؛ و در سرطان اندومتر وضعیت MMR، پیش‌شرط دسترسی به درمان‌های تازه‌اند.
- کارآزمایی‌های بالینی را جست‌وجو کنید: ایمن‌ترین راه دسترسی به این داروها که در ترکیه مجوز ندارند، بسیاری از اوقات کارآزمایی‌های بالینی است.
- درباره‌ی سود مطلق و عوارض جانبی بپرسید: پرسش «این درمان در وضعیت من به‌طور میانگین چقدر زمان بیشتر یا چند درصد شانس بیشتر فراهم می‌کند و بهای آن چیست؟» کلید تصمیم‌گیری است.
- در مرحله‌ی تصمیم‌گیری، از گرفتن نظر دوم دریغ نکنید.
پرسش‌های متداول
- مهم‌ترین نتایج ESMO 2026 چه بودند؟
- قوی‌ترین نتایج با تارلاتاماب + دوروالوماب در سرطان ریه‌ی سلول کوچک (بقای کلی 21.1 در برابر 12.7 ماه)، دوروالوماب + انفورتوماب ودوتین پیش و پس از جراحی در سرطان مثانه در بیمارانی که نمی‌توانند سیس‌پلاتین بگیرند، ساسیتوزوماب تیروموتکان در سرطان اندومتر و پمبرولیزوماب بدون شیمی‌درمانی در سرطان اندومتر dMMR به دست آمد. کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو در پنج سرطان متفاوت از شیمی‌درمانی پیشی گرفتند.
- آیا نتایج ESMO 2026 درمان مرا فوراً تغییر می‌دهد؟
- بیشتر وقت‌ها نه. داده‌های کنگره تحلیل‌های اولیه‌اند؛ فرایندهای مجوز، راهنماها و بازپرداخت داروها ممکن است ماه‌ها یا سال‌ها طول بکشد. برخی نتایج تنها از مطالعه‌هایی می‌آیند که در چین انجام شده‌اند و باید تأیید شوند. هر تغییری در درمان خود را با پزشک انکولوژیست‌تان در میان بگذارید.
- آیا گرفتن ایمونوتراپی با دفعات کمتر ایمن است؟
- مطالعه‌ی MOIO که در ESMO 2026 ارائه شد، در این باره هشداردهنده است: در بیمارانی که به درمان پاسخ داده بودند، کاهش دفعات ایمونوتراپی به هر 12 هفته یک بار نتوانست در بقای بدون پیشرفت عدم فروتری نشان دهد و میزان از دست رفتن جان بالاتر بود: 19.9% در برابر 10.5%. از این رو فاصله‌ی درمان نباید خودسرانه افزایش یابد.
- آیا این درمان‌های تازه در ترکیه در دسترس‌اند؟
- پمبرولیزوماب، دوروالوماب، ریبوسیکلیب، دارولوتامید و اوزیمرتینیب در ترکیه مجوز دارند، اما بیشتر کاربردهای تازه‌ی ارائه‌شده در ESMO 2026 هنوز تأیید نشده‌اند یا تحت پوشش بازپرداخت نیستند. درمان mRNA، دیواراسیب، ایوونسیماب و کونژوگه‌های تازه‌ی آنتی‌بادی–دارو مجوز ندارند؛ دسترسی به آن‌ها از راه کارآزمایی‌های بالینی یا تهیه‌ی دارو از خارج از کشور ممکن است.
واژه‌نامه
- نسبت خطر (HR)
- نسبت سرعت رخ دادن یک رویداد (پیشرفت، عود یا از دست رفتن جان) در دو گروه؛ عدد کمتر از 1 به سود درمان جدید است.
- میانه‌ی بقا
- زمانی که نیمی از بیماران بیش از آن و نیمی کمتر از آن زندگی می‌کنند.
- بقای بدون پیشرفت / بدون رویداد
- مدت زمانی که بدون پیشرفت یا بازگشت بیماری و بدون از دست رفتن جان سپری می‌شود.
- کونژوگه‌ی آنتی‌بادی–دارو (ADC)
- شیمی‌درمانی‌ای که به یک آنتی‌بادی متصل به هدفی روی سلول سرطانی پیوند خورده است؛ دارو را مستقیم به سلول تومور می‌رساند.
- آنتی‌بادی دوویژه
- آنتی‌بادی‌ای که می‌تواند هم‌زمان به دو هدف متفاوت متصل شود؛ برای نمونه تارلاتاماب سلول تومور را به سلول ایمنی پیوند می‌دهد.
- نقص ترمیم DNA (dMMR)
- ناقص بودن سامانه‌ی ترمیم DNA در تومور؛ این تومورها به ایمونوتراپی پاسخ بسیار خوبی می‌دهند.
- پاسخ کامل پاتولوژیک
- باقی نماندن سلول توموری زنده در بافتی که پس از درمان پیش از جراحی برداشته می‌شود.
- تحلیل میانی
- ارزیابی آماری‌ای که پیش از پایان مطالعه، در نقطه‌ای از پیش برنامه‌ریزی‌شده انجام می‌شود؛ نتایج ممکن است با پیگیری طولانی‌تر تغییر کنند.
دیدگاه آکادمی DROZDOGAN
کنگره‌ی ESMO 2026 نشان داد که انکولوژی هم‌زمان در دو جهت پیش می‌رود: از یک سو داروهای قوی‌تر و هدفمندتر، و از سوی دیگر درمان کمتر و هوشمندانه‌تر در بیمار مناسب.
⚡ چرا مهم است
در بیماری‌هایی مانند سرطان ریه‌ی سلول کوچک، سرطان مجاری صفراوی و استئوسارکوم عودکننده که سال‌ها پیشرفتی در آن‌ها به دست نیامده بود، نتایج مثبت فاز 3 به دست آمد. کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو و آنتی‌بادی‌های دوویژه دیگر آزمایشی نیستند و در بسیاری از سرطان‌ها به ستون اصلی درمان تبدیل می‌شوند.
✅ نقاط قوت
بیشتر مطالعه‌ها بزرگ و تصادفی‌سازی‌شده‌اند و بقای کلی را به‌عنوان پیامد اصلی یا یکی از پیامدهای اصلی به کار می‌برند. مطالعه‌های DeLLphi-305 و Krascendo 1 هم‌زمان با انتشار در NEJM ارائه شدند. مقایسه با یک استاندارد فعال و قوی، مانند Krascendo 1 و HARMONi-GI1، ارزش نتایج را بالا می‌برد.
⚠️ محدودیت‌ها
بیشتر داده‌ها تحلیل میانی‌اند؛ بخشی از آن‌ها بر بیانیه‌های شرکت‌های دارویی تکیه دارد. مطالعه‌های HARMONi-GI1، PANKU-Breast01 و ARTEMIS-011 تنها در چین انجام شدند. در مطالعه‌های INTerpath-001، DASL-HiCaP و PANKU-Breast01 داده‌های بقای کلی هنوز کامل نشده‌اند. در برخی از داروهای تازه، عوارض جانبی جدی در مقایسه با بازوی کنترل شایع‌ترند.
🩺 در عمل
در زمان تشخیص و در زمان پیشرفت بیماری، آزمایش جامع نشانگرهای زیستی درخواست می‌کنیم. در بیمارانی که پاسخ داده‌اند، فاصله‌ی ایمونوتراپی را بدون پشتوانه‌ی شواهد افزایش نمی‌دهیم. در سرطان اندومتر dMMR، گزینه‌ی بدون شیمی‌درمانی را همراه با بیمار ارزیابی می‌کنیم. برای داروهایی که مجوز ندارند، گزینه‌های کارآزمایی بالینی را جست‌وجو می‌کنیم.
❓ پرسش‌های باز
کونژوگه‌های آنتی‌بادی–دارو باید با چه ترتیبی به کار روند و آیا نسبت به یکدیگر مقاومت ایجاد می‌شود؟ آیا درمان شخصی‌سازی‌شده‌ی mRNA در بیمارانی که ایمونوتراپی پیش از جراحی می‌گیرند نیز سودمند خواهد بود؟ در سرطان اندومتر dMMR چه کسانی می‌توانند تنها به ایمونوتراپی بسنده کنند؟ مشکل دسترسی به این درمان‌ها و هزینه‌ی آن‌ها چگونه حل خواهد شد؟
جمع‌بندی: ESMO 2026 نتایج قوی‌ای به همراه آورد که استانداردهای درمان را در بسیاری از سرطان‌ها تغییر خواهد داد؛ اما هر نتیجه‌ی امیدبخشی هنوز استاندارد جدید نیست. هنگامی که سود مطلق، عوارض جانبی، انتخاب بیمار و دسترسی با هم سنجیده شوند، این پیشرفت‌ها سودی واقعی برای بیماران به همراه خواهند داشت.
- این نوشته در اکتبر 2026، در آخرین روز کنگره‌ی ESMO 2026 تهیه شده است.
- داده‌ها از گزارش‌های خبری درباره‌ی خلاصه‌های کنگره، بیانیه‌های مطبوعاتی شرکت‌های دارویی و مقاله‌های منتشرشده گردآوری شده‌اند. به متن کامل خلاصه‌ها دسترسی نداشته‌ایم؛ بخشی از داده‌های G-HOPE-001 و ARTEMIS-011 بر بیانیه‌های شرکت‌های سازنده تکیه دارد.
- نتیجه‌ی نهایی بقای کلی مطالعه‌ی MATTERHORN نخستین بار در ESMO 2025 ارائه شده است؛ این مطالعه به دلیل انتشار در 2026 و ورود به راهنماها در این نوشته آمده است.
- تفاوت‌های مطلق (برحسب ماه و واحد درصد) و محاسبه‌ی «47 بیمار» در NATALEE را خود ما از مقادیر منتشرشده به دست آورده‌ایم. دسته‌بندی «جایگاه در عمل» و شکل 2 ارزیابی ما هستند.
- برخی نمودارها نتایج مطالعه‌های مختلف را در کنار هم نشان می‌دهند؛ در این نمودارها مقایسه غیرمستقیم است. در هر مطالعه، درمان جدید با رنگ و بازوی کنترل با خاکستری نشان داده شده است. شکل‌ها از متن استخراج شده‌اند و داده‌ی تازه‌ای در بر ندارند.
- اطلاعات مربوط به وضعیت مجوز و بازپرداخت در ترکیه وضعیت کلی را بازتاب می‌دهد؛ وضعیت به‌روز باید تأیید شود. این نوشته برای آگاهی عمومی است و توصیه‌ی پزشکی شخصی نیست. دیدگاه آکادمی از آنِ ماست.
منابع
- ESMO Congress 2026, Madrid, 23–27 اکتبر 2026. esmo.org
- ESMO 2026 Presidential Symposium I: INTerpath-001, VOLGA, DeLLphi-305, DASL-HiCaP (LBA1–LBA4). Targeted Oncology, اکتبر 2026. targetedonc.com
- ESMO 2026 Presidential Symposium II: Krascendo 1, SAFFRON, CLARITY-Gastric01, HARMONi-GI1 (LBA5–LBA8). Targeted Oncology, اکتبر 2026. targetedonc.com
- ESMO 2026 Presidential Symposium III: ARTEMIS-011, MOIO, TroFuse-005, KEYNOTE-C93 (LBA9–LBA12). Targeted Oncology, اکتبر 2026. targetedonc.com
- Merck and Moderna will present results from landmark phase 3 INTerpath-001 trial for intismeran autogene plus KEYTRUDA at ESMO 2026 Presidential Symposium. Merck, 22 اکتبر 2026. merck.com
- DeLLphi-305 data support frontline maintenance tarlatamab plus durvalumab as a new standard in extensive-stage small cell lung cancer. OncLive, 24 اکتبر 2026. onclive.com
- Durvalumab plus enfortumab vedotin improves survival in cisplatin-ineligible MIBC (VOLGA). OncLive, 24 اکتبر 2026. onclive.com
- DASL-HiCaP: darolutamide plus ADT and radiation therapy improves MFS in very high-risk localized prostate cancer. OncLive, 24 اکتبر 2026. onclive.com
- Kisqali shows clinically meaningful overall survival in broadest HR+/HER2- early breast cancer population at high risk of recurrence (NATALEE). Novartis, 23 اکتبر 2026. globenewswire.com
- Final overall survival confirms benefit of durvalumab plus FLOT in resectable gastric and gastroesophageal junction adenocarcinomas (MATTERHORN). The ASCO Post, دسامبر 2025. ascopost.com
- Skoulidis F et al. Divarasib versus sotorasib or adagrasib in KRAS G12C–mutated NSCLC (Krascendo 1). ESMO Congress 2026, LBA5; N Engl J Med 2026. doi:10.1056/NEJMoa2605703
- CLARITY-Gastric01 shows OS benefit with sonesitatug vedotin in pretreated CLDN18.2+ gastroesophageal carcinoma. OncLive, اکتبر 2026. onclive.com
- Innovent announces international phase 3 study of arcotatug tavatecan (CLDN18.2 ADC) in gastric cancer met dual primary endpoints of PFS and OS (G-HOPE-001). 23 اکتبر 2026. biospace.com
- Positive overall survival results from the phase III HARMONi-GI1 trial of ivonescimab plus chemotherapy versus durvalumab plus chemotherapy in first-line biliary tract cancer. اکتبر 2026. prnewswire.com
- PANKU-Breast01: iza-bren improves PFS vs chemotherapy in pretreated HR+/HER2− advanced breast cancer. OncLive, 24 اکتبر 2026. onclive.com
- Merck announces TroFuse-005 trial evaluating sacituzumab tirumotecan met primary endpoints of OS and PFS in certain patients with advanced or recurrent endometrial cancer. Merck, 2026. merck.com
- Ris-Rez meets PFS end point in phase 3 trial for relapsed osteosarcoma (ARTEMIS-011). Targeted Oncology, ژوئیه 2026. targetedonc.com
- LITESPARK-011 at ESMO 2026: final analysis of belzutifan plus lenvatinib versus cabozantinib in advanced RCC. OncoDaily, اکتبر 2026. oncodaily.com
- First-line pembrolizumab versus carboplatin plus paclitaxel in participants with mismatch repair-deficient advanced or recurrent endometrial cancer (KEYNOTE-C93/GOG-3064/ENGOT-en15). Lancet 2026. thelancet.com
- A non-inferiority randomized phase III trial of standard immunotherapy by checkpoint inhibitors vs. reduced dose intensity in responding patients with metastatic cancer: the MOIO protocol study. BMC Cancer 2023. doi:10.1186/s12885-023-10881-8
- Can surgery be avoided after chemoradiotherapy for esophageal cancer? Long-term SANO trial results. OncoDaily, 24 اکتبر 2026. oncodaily.com
آیا این مقاله برای شما مفید بود؟
بازخورد شما به بهبود محتوای ما کمک می‌کند.
