ESMO 2026 və Xərçəngdə İnnovasiyalar – 18 Əsas Tədqiqat: Tarlatamab, VOLGA, ADC-lər, Kimyaterapiyasız İmmunoterapiya və MOIO Xəbərdarlığı
Bu məqalədə
Madriddən 18 tədqiqat: ESMO 2026 xərçəng müalicəsində nəyi dəyişdi, nəyi dəyişmədi?
Avropa Tibbi Onkologiya Cəmiyyətinin (ESMO) 2026-cı il konqresi 23–27 oktyabrda Madriddə keçirildi. Dörd Prezident Simpoziumunda təqdim edilən son anda qəbul olunmuş tezislər və konqresin digər mühüm təqdimatları kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngindən sidik kisəsi, mədə, öd yolları, endometrium və sümük xərçənginə qədər bir çox sahədə müalicə standartlarını yenidən müzakirəyə açdı. Bu yazıda önə çıxan 18 tədqiqatı bir-bir, rəqəmləri və məhdudiyyətləri ilə nəzərdən keçirir, hansının gündəlik praktikanı dəyişə biləcəyini, hansı üçün isə hələ tez olduğunu qiymətləndiririk. Konqresin proqramı ilə ESMO-nun rəsmi səhifəsində tanış ola bilərsiniz. Konqresdən əvvəl gündəmi müəyyənləşdirəcək 12 tədqiqatı və mədə və qida borusu xərçəngi üzrə yeni təlimatı, konqres zamanı isə EGFR mutasiyalı ağciyər xərçəngini, KRAS G12C-yə yönəlmiş hədəf müalicələri, PD-L1 mənfi ağciyər xərçəngində OptiTROP-Lung06-nı, qida borusu xərçəngində SANO-nu, döş xərçəngində KEYNOTE-B49-u, mədə xərçəngində DEWI-ni və melanomada STARBOARD-u ayrıca yazılarda nəzərdən keçirmişdik.
- Ən güclü nəticələr: Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində (KHAX) tarlatamab + durvalumab ilə saxlayıcı müalicə ümumi sağqalmanı 12,7 aydan 21,1 aya qədər artırdı (DeLLphi-305). Sisplatin ala bilməyən əzələ-invaziv sidik kisəsi xərçəngində durvalumab + enfortumab vedotin birbaşa əməliyyatla müqayisədə həm hadisəsiz, həm də ümumi sağqalmanı uzatdı (VOLGA).
- Anticisim-dərman konjugatları: Endometrium, mədə, döş və sümük xərçəngində beş müxtəlif konjugat III fazada kimyaterapiyanı üstələdi; TroFuse-005-də ümumi sağqalma 12,1 aydan 19,0 aya qədər uzandı.
- Daha az, amma düzgün müalicə: DNT təmir çatışmazlığı (dMMR) olan endometrium xərçəngində təkbaşına pembrolizumab kimyaterapiyadan daha effektiv idi və xeyli az əlavə təsir törətdi (KEYNOTE-C93). Bunun əksinə, cavab verən xəstədə immunoterapiyanı 3 ayda bir dəfəyə seyrəltmək həyat itkisi nisbətini artırdı (MOIO).
- Diqqət: Nəticələrin çoxu konqres məlumatı və aralıq analizdir; bir qismi yalnız Çində aparılmış tədqiqatlardan gəlir. Bu dərmanların böyük hissəsi Türkiyədə bu göstərişlər üzrə qeydiyyatdan keçməyib və ya kompensasiya çərçivəsində deyil.
Bu mövzu niyə vacibdir?
ESMO konqresi Amerika Klinik Onkologiya Cəmiyyətinin (ASCO) illik toplantısı ilə birlikdə dünyanın ən böyük iki xərçəng konqresindən biridir. Burada təqdim edilən III faza tədqiqatlar çox vaxt bir neçə ay ərzində dərman təsdiqlərində və klinik təlimatlarda öz əksini tapır. 2026-cı il konqresi xüsusilə uzun müddət yeni müalicə seçimi yaranmayan xəstəliklərdə (kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi, öd yolları xərçəngi, residiv verən osteosarkoma) müsbət III faza nəticələri ilə diqqət çəkdi.
Digər tərəfdən, konqres məlumatları ilkin analizlərdir: müşahidə müddətləri qısadır, bəzi nəticələr hələ rəyçili jurnalda dərc olunmayıb və bir qismi şirkət açıqlamalarına əsaslanır. Buna görə də hər nəticədə "Nə tapıldı?" sualı ilə yanaşı, "Nə dərəcədə dəqiqdir, kimlər üçün keçərlidir və mütləq fərq nə qədərdir?" suallarını da vermək lazımdır (tədqiqatları düzgün oxumaq). Bu yazıda nisbi təsiri (riskin azalması) və mütləq təsiri (ay və ya faiz bəndi fərqi) birlikdə veririk.
ESMO 2026-da xərçəng müalicəsində nələr dəyişir?
ESMO 2026-da dörd əsas meyil önə çıxdı: anticisim-dərman konjugatları beş müxtəlif xərçəngdə kimyaterapiyanı üstələdi; immun müalicə əməliyyatdan əvvəlki dövrə və kimyaterapiyasız birinci xəttə keçdi; yeni nəsil hədəf dərmanlar köhnə nəsli üstələdi; daha az müalicənin isə yalnız sübutla təhlükəsiz olduğu göründü. Ən böyük sağqalma qazancı kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində tarlatamab ilə əldə edildi.
Şəkil 1 · ESMO 2026-nın dörd əsas meyli
Hər qutuda meyli dəstəkləyən əsas tədqiqatlar
18 tədqiqat bir cədvəldə
| Tədqiqat | Xərçəng | Müqayisə | Əsas nəticə | Praktikadakı yeri |
|---|---|---|---|---|
| INTerpath-001 | Melanoma (əməliyyatdan sonra) | mRNA müalicəsi + pembrolizumab / pembrolizumab | Residivsiz sağqalma HR 0,58; 2-ci ildə 82,2%-ə qarşı 70,0% | Təsdiq gözləyir |
| VOLGA | Əzələ-invaziv sidik kisəsi | Durvalumab + enfortumab vedotin / birbaşa əməliyyat | Hadisəsiz sağqalma HR 0,51; ümumi sağqalma HR 0,58 | Yeni standarta namizəd |
| DeLLphi-305 | Yayılmış mərhələ KHAX | Tarlatamab + durvalumab / durvalumab | Ümumi sağqalma 21,1 aya qarşı 12,7 ay; HR 0,42 | Yeni standarta namizəd |
| DASL-HiCaP | Çox yüksək riskli prostat | Darolutamid / plasebo (+ androgen deprivasiya terapiyası + radioterapiya) | Metastazsız sağqalma HR 0,42; 4-cü ildə 95%-ə qarşı 88% | Yeni standarta namizəd |
| NATALEE | Erkən mərhələ HR+/HER2− döş | Ribosiklib + hormon müalicəsi / hormon müalicəsi | 6-cı ildə ümumi sağqalma 91,9%-ə qarşı 89,7%; HR 0,81 | Standartı gücləndirir |
| MATTERHORN | Əməliyyat oluna bilən mədə | Durvalumab + FLOT / FLOT | Ümumi sağqalma HR 0,78; 3-cü ildə 68,6%-ə qarşı 61,9% | Standartı gücləndirir |
| Krascendo 1 | KRAS G12C ağciyər | Divarasib / sotorasib və ya adagrasib | Ümumi sağqalma 17,7 aya qarşı 12,0 ay; HR 0,56 | Yeni standarta namizəd |
| SAFFRON | EGFR + MET artımı olan ağciyər | Osimertinib + savolitinib / kimyaterapiya | Ümumi sağqalma 17,8 aya qarşı 12,9 ay; HR 0,68 | Yeni standarta namizəd |
| CLARITY-Gastric01 | Claudin 18.2 müsbət mədə | Sonesitatug vedotin / həkimin seçdiyi müalicə | 3-cü və sonrakı xətlərdə ümumi sağqalma 10,0 aya qarşı 5,0 ay; HR 0,47 | Yeni standarta namizəd |
| G-HOPE-001 | Claudin 18.2 müsbət mədə | Arcotatug tavatecan / kimyaterapiya | Ümumi sağqalma 10,2 aya qarşı 6,9 ay; HR 0,57 | Doğrulanma gözləyir |
| HARMONi-GI1 | Öd yolları (birinci xətt) | İvonesimab + kimyaterapiya / durvalumab + kimyaterapiya | Ümumi sağqalma 14,9 aya qarşı 12,1 ay; HR 0,75 | Doğrulanma gözləyir |
| PANKU-Breast01 | HR+/HER2− metastatik döş | İza-bren / kimyaterapiya | Proqressiyasız sağqalma 8,2 aya qarşı 4,0 ay; HR 0,41 | Doğrulanma gözləyir |
| TroFuse-005 | Endometrium (platin və immunoterapiyadan sonra) | Sac-TMT / kimyaterapiya | Ümumi sağqalma 19,0 aya qarşı 12,1 ay; HR 0,68 | Yeni standarta namizəd |
| ARTEMIS-011 | Residiv verən osteosarkoma | Ris-rez / gemsitabin + dosetaksel | Proqressiyasız sağqalma 5,5 aya qarşı 1,4 ay; HR 0,33 | Doğrulanma gözləyir |
| LITESPARK-011 | Böyrək (immunoterapiyadan sonra) | Belzutifan + lenvatinib / kabozantinib | Ümumi sağqalma 33,7 aya qarşı 28,6 ay; HR 0,85, statistik əhəmiyyətli deyil | Məhdud dəyişiklik |
| KEYNOTE-C93 | dMMR endometrium (birinci xətt) | Pembrolizumab / karboplatin + paklitaksel | Proqressiyasız sağqalma HR 0,57; 3+ dərəcəli əlavə təsir 18%-ə qarşı 51% | Yeni standarta namizəd |
| MOIO | Müxtəlif metastatik xərçənglər | 12 həftədə bir / standart intervallı immunoterapiya | Həyat itkisi 19,9%-ə qarşı 10,5%; HR 2,04 | Praktikanı sual altına qoyur |
| SANO | Qida borusu | Aktiv müşahidə / standart əməliyyat | 5 illik ümumi sağqalma 50%-ə qarşı 54%; əhəmiyyətli fərq yoxdur | Seçilmiş xəstələrdə |
HR (risk nisbəti) 1-dən kiçik olduqda nəticə yeni müalicənin xeyrinə, 1-dən böyük olduqda isə onun əleyhinədir. MATTERHORN-un yekun ümumi sağqalma nəticəsi ilk dəfə ESMO 2025-də təqdim edildi; 2026-da tam dərci və klinik təlimatlara daxil edilməsi ilə gündəmdə qaldı.
ESMO 2026-da hansı müalicələr sağqalmanı ən çox artırdı?
Ümumi sağqalmanı statistik baxımdan əhəmiyyətli dərəcədə uzadan tədqiqatlarda median qazanc 2,8 ilə 8,4 ay arasında dəyişdi. Ən böyük qazanc median yaşama müddətinin adətən 1 ildən bir qədər çox olduğu yayılmış mərhələ kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində görüldü. Eyni qazancın hər xəstəlikdə eyni mənanı daşımadığını unutmamaq lazımdır: median sağqalmanın 5 ay olduğu sonrakı xətt mədə xərçəngində 5 aylıq qazanc müddətin iki dəfə artması deməkdir.
Median ümumi sağqalmada mütləq qazanc
Ay. Yeni müalicə ilə nəzarət qolu arasında median ümumi sağqalma fərqi. Rəngli zolaq statistik əhəmiyyətli, boz zolaq əhəmiyyətsiz fərqi göstərir.
Median dəyərlər: DeLLphi-305 21,1/12,7; TroFuse-005 19,0/12,1; Krascendo 1 17,7/12,0; LITESPARK-011 33,7/28,6; CLARITY-Gastric01 10,0/5,0; SAFFRON 17,8/12,9; G-HOPE-001 10,2/6,9; HARMONi-GI1 14,9/12,1 ay. Xəstəliklərin təbii gedişi çox fərqli olduğu üçün eyni qazanc hər xəstəlikdə eyni mənanı daşımır. Müxtəlif tədqiqatlar arasında müqayisə dolayıdır; xəstə qrupları, əvvəlki müalicələr və müşahidə müddətləri fərqlidir.
I · Erkən mərhələ: sağalma şansını artırmağa yönəlmiş tədqiqatlar
1. INTerpath-001: melanomada fərdi mRNA müalicəsi III fazada
Əməliyyatla tamamilə çıxarılmış IIB–IV mərhələ melanoması olan 1.137 xəstədə xəstənin öz şişinə görə hazırlanan mRNA müalicəsi intismeran otogen (mRNA-4157/V940) pembrolizumaba əlavə edildi. Bu müalicə klassik mənada profilaktik peyvənd deyil: çıxarılan şişin genetik ardıcıllığı oxunur, şişə xas yeni antigenlər (neoantigenlər) müəyyən edilir və immun sistemini bu hədəflərə yönəldən fərdi mRNA molekulu hazırlanır (xərçəng peyvəndləri və immunoterapiyalar).
INTerpath-001: fərdi mRNA müalicəsi + pembrolizumab
Faiz, 2-ci il. Rəngli zolaq intismeran + pembrolizumab, boz zolaq plasebo + pembrolizumab (1.137 xəstə).
Residivsiz sağqalmada HR 0,58; uzaq metastazsız sağqalmada HR 0,62. Ümumi sağqalma məlumatları hələ yetkinləşməyib.
Residiv və ya həyat itkisi riski 42% azaldı; mütləq ifadədə 2 ildə hər 100 xəstədən təxminən 12-si daha çox residivsiz qaldı. 3-cü və daha yüksək dərəcəli müalicə ilə bağlı əlavə təsirlər oxşar idi (14,2%-ə qarşı 13,4%). Lakin ümumi sağqalma məlumatları hələ yetkinləşməyib və əməliyyatdan əvvəlki immunoterapiyanın geniş yayıldığı bir dövrdə bu müalicənin yeri müzakirə olunur. Nəticələr konqres embarqosu pozularaq təqdimatdan əvvəl açıqlandı.
2. VOLGA: sisplatin ala bilməyən sidik kisəsi xərçəngi xəstələrində əməliyyatdan əvvəlki müalicə
Əzələ-invaziv sidik kisəsi xərçəngində standart yanaşma sisplatin əsaslı kimyaterapiyadan sonra sidik kisəsinin çıxarılmasıdır. Lakin xəstələrin təxminən yarısı böyrək funksiyası, yaş və ya müşayiətedici xəstəliklər səbəbindən sisplatin ala bilmir və çox vaxt birbaşa əməliyyata gedir. VOLGA-da bu xəstələrdə əməliyyatdan əvvəl durvalumab + enfortumab vedotin və əməliyyatdan sonra durvalumab birbaşa əməliyyatla müqayisə edildi (cəmi 695 xəstə; bir qola tremelimumab da əlavə olundu). Oxşar yanaşmanın pembrolizumab ilə FDA təsdiqi aldığını əvvəllər yazmışdıq.
VOLGA: əməliyyatdan əvvəl və sonra durvalumab + enfortumab vedotin
Faiz. Rəngli zolaq durvalumab + enfortumab vedotin, boz zolaq birbaşa əməliyyat (sisplatin ala bilməyən əzələ-invaziv sidik kisəsi xərçəngi).
Hadisəsiz sağqalmada HR 0,51; ümumi sağqalmada HR 0,58. Tremelimumab əlavə edilmiş üçlü qolda ümumi sağqalma fərqi statistik əhəmiyyətli deyildi (HR 0,77).
İkili müalicə hadisə (residiv, proqressiya və ya həyat itkisi) riskini 49%, həyat itkisi riskini 42% azaltdı. Mütləq ifadədə 2-ci ildə hadisəsiz yaşayan xəstələrin payı 19 faiz bəndi, sağ olan xəstələrin payı 9 faiz bəndi artdı. Bunun bədəli daha çox əlavə təsirdir: 3–4-cü dərəcəli əlavə təsirlər 64%-ə qarşı 44%; enfortumab vedotinlə bağlı dəri səpgisi (49%) və sinir zədələnməsi (18%) önə çıxdı. Üçlü qol (tremelimumab əlavəsi) əlavə fayda vermədi və daha çox əlavə təsirə səbəb oldu.
3. DASL-HiCaP: çox yüksək riskli prostat xərçəngində darolutamid
Yayılmamış, lakin çox yüksək riskli prostat xərçəngində (risk təsnifatı) standart müalicə uzunmüddətli androgen deprivasiya terapiyası və radioterapiyadır. ANZUP-un rəhbərliyi ilə aparılan DASL-HiCaP tədqiqatında 1.106 xəstəyə buna əlavə olaraq 96 həftə darolutamid və ya plasebo verildi. Xəstələrin 85%-i radioterapiyanı ilk müalicə kimi, 15%-i isə əməliyyatdan sonrakı residiv səbəbindən aldı.
DASL-HiCaP: radioterapiyaya darolutamid əlavə edilməsi
Faiz, 4-cü il. Rəngli zolaq darolutamid, boz zolaq plasebo; hər iki qolda androgen deprivasiya terapiyası + radioterapiya (1.106 xəstə).
Metastazsız sağqalmada HR 0,42 (95% Eİ 0,27–0,66). Ümumi sağqalma məlumatları hələ yetkinləşməyib (HR 0,88; statistik əhəmiyyətli deyil).
Metastaz və ya həyat itkisi riski 58% azaldı; mütləq ifadədə 4-cü ildə metastazsız yaşayan xəstələrin payı 7 faiz bəndi artdı. Metastaz inkişaf edən xəstələrin sayı 9-a qarşı 46 oldu. Əlavə təsirlər plaseboya çox oxşar idi (isti basma 66%-ə qarşı 64%, yorğunluq 64%-ə qarşı 57%). Ümumi sağqalma məlumatları hələ yetkinləşməyib; bu, aralıq analizin nəticəsidir.
4. NATALEE: erkən mərhələ döş xərçəngində 6-cı ildə ümumi sağqalma
II–III mərhələ, hormon reseptoru müsbət və HER2 mənfi erkən mərhələ döş xərçəngində əməliyyatdan sonra 3 il ribosiklib əlavə edilməsi 6-cı ildə ilk dəfə ümumi sağqalmada da fərq göstərdi: 91,9%-ə qarşı 89,7% (mütləq fərq 2,1 faiz bəndi; HR 0,81). İnvaziv xəstəliksiz sağqalmada fərq 5,3 faiz bəndinə çatdı (83,2%-ə qarşı 77,9%). Təxminən 47 xəstənin 3 il ribosiklib qəbul etməsi 6 il ərzində bir həyat itkisinin qarşısını alır. p dəyəri nominaldır; fayda kiçikdir, lakin zamanla artır (CDK4/6 inhibitorlarına yönəlik tənqidlər və hazırkı vəziyyət).
5. MATTERHORN: əməliyyat oluna bilən mədə xərçəngində durvalumab mövqeyini möhkəmləndirdi
Əməliyyat oluna bilən mədə və mədə-qida borusu keçidi xərçəngində (948 xəstə) əməliyyatdan əvvəl və sonra FLOT kimyaterapiyasına durvalumab əlavə edilməsi patoloji tam cavabı 7,2%-dən 19,2%-ə, 2 illik hadisəsiz sağqalmanı 58,5%-dən 67,4%-ə yüksəltmişdi. Yekun analizdə 3-cü ildə sağ olan xəstələrin payı 61,9%-dən 68,6%-ə yüksəldi (mütləq fərq 6,7 faiz bəndi; HR 0,78). Bu nəticə ilk dəfə ESMO 2025-də təqdim edildi; 2026-da tam dərci və ESMO təlimatına daxil edilməsi ilə yeni standart möhkəmləndi. Əməliyyatdan sonra patoloji cavabı yaxşı olan xəstələrdə fayda daha aydın görünür (mədə xərçəngi bələdçisi).
II · İrəliləmiş mərhələ: yeni dərmanlar və yeni kombinasiyalar
6. DeLLphi-305: kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində ilin nəticəsi
Yayılmış mərhələ KHAX-da birinci xətt standart platin-etopozid + immunoterapiya, ardınca isə immunoterapiya ilə saxlayıcı müalicədir; lakin median yaşama müddəti təxminən bir ildir. Tarlatamab şiş hüceyrəsindəki DLL3 zülalını immun hüceyrələrinə bağlayan bispesifik T-hüceyrə yönləndiricisidir. DeLLphi-305-də 4 kurs induksiyadan sonra proqressiya olmayan 563 xəstədə saxlayıcı müalicədə durvalumaba tarlatamab əlavə edildi.
DeLLphi-305: tarlatamab + durvalumab ilə saxlayıcı müalicə
Faiz. Rəngli zolaq tarlatamab + durvalumab, boz zolaq yalnız durvalumab (563 xəstə).
Ümumi sağqalmada HR 0,42 (95% Eİ 0,32–0,54); median 21,1 aya qarşı 12,7 ay. Proqressiyasız sağqalmada HR 0,34. Sitokin azadolma sindromu 49,6% (əksəriyyəti yüngül; 4-cü dərəcə yoxdur).
Həyat itkisi riski 58% azaldı və median ümumi sağqalma 8,4 ay uzandı. Cavab nisbəti 26,4%-ə qarşı 4,1% oldu. Sitokin azadolma sindromu xəstələrin təxminən yarısında müşahidə edildi, lakin böyük əksəriyyəti yüngül idi; 3-cü dərəcə yalnız bir xəstədə oldu. Tarlatamab səbəbindən müalicənin dayandırılması 3,2% təşkil etdi. Nəticələr NEJM-də eyni vaxtda dərc olundu. Mövzunu KHAX-da yeni müalicələr və əlçatanlıq xəritəsi yazımızda ətraflı nəzərdən keçirmişdik.
7. Krascendo 1: KRAS G12C-də yeni nəsil köhnə nəslə qarşı
Əvvəllər müalicə almış KRAS G12C mutasiyalı ağciyər xərçəngində (338 xəstə) ikinci nəsil divarasib təsdiqlənmiş sotorasib və ya adagrasiblə müqayisədə median proqressiyasız sağqalmanı 5,7 aydan 9,8 aya (HR 0,58), ümumi sağqalmanı 12,0 aydan 17,7 aya (HR 0,56) qədər artırdı. Cavab nisbəti 58%-ə qarşı 32% oldu. Nəticələr NEJM-də dərc olundu. Diqqətəlayiqdir ki, divarasib daha uzun müddət istifadə olunmasına baxmayaraq, 3-cü və daha yüksək dərəcəli əlavə təsirlər daha az idi (24,6%-ə qarşı 34,5%).
8. SAFFRON: osimertinibdən sonra MET artımında kimyaterapiyasız seçim
EGFR mutasiyalı ağciyər xərçəngində osimertinibdən sonra rezistentliyin mühüm səbəblərindən biri MET artımıdır. SAFFRON-da yüksək səviyyəli MET həddindən artıq ekspressiyası və ya amplifikasiyası olan 338 xəstədə osimertinib + savolitinib tablet kombinasiyası platin-pemetrekset kimyaterapiyası ilə müqayisədə proqressiyasız sağqalmanı (7,6 aya qarşı 5,4 ay; HR 0,55) və ümumi sağqalmanı (17,8 aya qarşı 12,9 ay; HR 0,68) uzatdı. Cavab nisbəti 51%-ə qarşı 27%. 3-cü və daha yüksək dərəcəli əlavə təsirlər oxşar idi (64%-ə qarşı 63%); lakin əlavə təsirlə bağlı həyat itkisi kombinasiya qolunda 12 xəstədə (7%) müşahidə edildi, kimyaterapiya qolunda isə olmadı. Düzgün xəstəni seçmək üçün proqressiya anında təkrar biopsiya lazımdır.
9. CLARITY-Gastric01: sonrakı xətlərdə claudin 18.2-yə yönəlmiş konjugat
Claudin 18.2 mədə xərçəngi hüceyrələrinin səthində tez-tez rast gəlinən zülaldır; ona yönəlmiş ilk dərman zolbetuksimab olmuşdu. Sonesitatug vedotin (sone-ve) isə bu zülala birləşib hüceyrənin içinə kimyaterapiya dərmanı daşıyan anticisim-dərman konjugatıdır. Şiş hüceyrələrinin ən azı 25%-ində claudin 18.2 olan, əvvəllər müalicə almış 594 xəstə tədqiqata daxil edildi; onların təxminən üçdə ikisi üçüncü və ya sonrakı xətdə idi.
CLARITY-Gastric01: 12-ci ayda sağ olan xəstələrin payı
Faiz. Rəngli zolaq sonesitatug vedotin, boz zolaq həkimin seçdiyi müalicə (claudin 18.2 müsbət mədə xərçəngi).
Median ümumi sağqalma 3-cü və sonrakı xətlərdə 10,0 aya qarşı 5,0 ay (HR 0,47); bütün xəstələrdə 10,6 aya qarşı 6,4 ay (HR 0,58).
Üçüncü və sonrakı xətlərdə median ümumi sağqalma iki dəfə artdı (5,0 aydan 10,0 aya); 12-ci ayda sağ olan xəstələrin payı 20 faiz bəndi artdı. Bütün xəstələrdə isə proqressiyasız sağqalma fərqi müstəqil qiymətləndirmədə statistik əhəmiyyətli deyildi (4,2 aya qarşı 3,8 ay). Ürəkbulanma, iştahsızlıq və qusma nəzərəçarpacaq dərəcədə daha tez-tez idi; 3-cü və daha yüksək dərəcəli əlavə təsirlər isə daha az idi (52,9%-ə qarşı 61,1%).
10. G-HOPE-001: eyni hədəfə ikinci konjugat
Çin və Yaponiyada ən azı iki xətt müalicə almış və şişinin 75% və ya daha çox hissəsində claudin 18.2 güclü müsbət olan 464 xəstədə arcotatug tavatecan həkimin seçdiyi kimyaterapiya ilə müqayisədə median proqressiyasız sağqalmanı 3,1 aydan 7,1 aya (HR 0,45), ümumi sağqalmanı 6,9 aydan 10,2 aya (HR 0,57) qədər artırdı. Cavab nisbəti 37,4%-ə qarşı 7,7% oldu. Nəticələr şirkətin açıqlamasına əsaslanır; Avropa və Türkiyədəki xəstələrə şamil edilə bilməsi doğrulanmalıdır.
11. HARMONi-GI1: öd yolları xərçəngində PD-1/VEGF ikili anticismi
İrəliləmiş öd yolları xərçəngində (xolangiokarsinoma və hədəfə yönəlmiş müalicələr) birinci xətt standart gemsitabin-sisplatin + durvalumab və ya pembrolizumabdır. İvonesimab bir molekulda həm PD-1-i, həm də damar böyümə faktoru VEGF-i hədəfləyən ikili (bispesifik) anticisimdir. Çində aparılan tədqiqatda 682 xəstə eyni kimyaterapiya ilə birlikdə ivonesimab və ya durvalumab aldı.
HARMONi-GI1: öd yolları xərçəngində birinci xətt
Faiz. Rəngli zolaq ivonesimab + kimyaterapiya, boz zolaq durvalumab + kimyaterapiya (682 xəstə, Çin).
Median ümumi sağqalma 14,9 aya qarşı 12,1 ay (HR 0,75); proqressiyasız sağqalma 8,4 aya qarşı 5,8 ay (HR 0,61). 3–4-cü dərəcəli əlavə təsirlər 82,0%-ə qarşı 72,3%.
Aktiv və effektiv standarta qarşı həyat itkisi riski 25% azaldı; median qazanc 2,8 ay, 18-ci ayda isə sağ olan xəstələrin payı 11,5 faiz bəndi yüksək idi. 3–4-cü dərəcəli əlavə təsirlər daha tez-tez idi. Qərb xəstələrini də əhatə edən HARMONi ağciyər xərçəngi tədqiqatında ivonesimab + kimyaterapiyanın ümumi sağqalma fərqi əhəmiyyətlilik həddinə çatmamışdı; buna görə də öd yolları xərçəngindəki nəticənin Çindən kənar xəstələrdə doğrulanması lazımdır.
12. PANKU-Breast01: hormon müsbət döş xərçəngində EGFR×HER3 konjugatı
Hormon müalicəsi və ən azı bir xətt kimyaterapiyadan sonra proqressiya edən HR müsbət, HER2 mənfi metastatik döş xərçəngində (383 xəstə, Çin) izalontamab brengitekan (iza-bren) kimyaterapiya ilə müqayisədə proqressiya riskini 59% azaltdı: median proqressiyasız sağqalma 4,0 aydan 8,2 aya, cavab nisbəti 20,2%-dən 40,5%-ə yüksəldi. Lakin 3-cü və daha yüksək dərəcəli müalicə ilə bağlı əlavə təsirlər xeyli çox idi (85,3%-ə qarşı 65,8%) və ümumi sağqalma məlumatları hələ yetkinləşməyib. Bu xəstə qrupunda artıq istifadə olunan digər konjugatlarla müqayisə aparılmadı (HR müsbət döş xərçəngində yeni seçimlər, döş xərçəngində anticisim-dərman konjugatları).
13. TroFuse-005: endometrium xərçəngində konjugatla ilk sağqalma faydası
Endometrium (uşaqlığın daxili qişası) xərçəngində platin kimyaterapiyası və immunoterapiyadan sonra seçimlər məhduddur; doksorubisin və ya paklitaksel ilə cavab nisbətləri aşağıdır. TroFuse-005-də 31 ölkədən 776 xəstədə TROP2-yə yönəlmiş sacituzumab tirumotecan (sac-TMT) həkimin seçdiyi kimyaterapiya ilə müqayisə edildi. Xəstələrin təxminən 84%-inin şişində DNT təmir sistemi sağlam idi (pMMR).
TroFuse-005: platin və immunoterapiyadan sonra endometrium xərçəngi
Faiz. Rəngli zolaq sacituzumab tirumotecan (sac-TMT), boz zolaq həkimin seçdiyi kimyaterapiya (776 xəstə).
Ümumi sağqalmada HR 0,68; proqressiyasız sağqalmada HR 0,59. 3-cü və daha yüksək dərəcəli müalicə ilə bağlı əlavə təsirlər 54,4%-ə qarşı 41,4%; ağız yaraları və göz səthi problemləri daha tez-tez.
Həyat itkisi riski 32%, proqressiya riski 41% azaldı; median ümumi sağqalma 6,9 ay uzandı. Bu, TROP2-yə yönəlmiş konjugatın endometrium xərçəngində ümumi sağqalmanı uzatdığı ilk III faza tədqiqatdır. Qansızlıq, ağız yaraları və göz səthi problemləri daha tez-tez rast gəlinir; bu əlavə təsirlərə qarşı profilaktik ağız və göz baxımı vacibdir.
14. ARTEMIS-011: residiv verən osteosarkomada B7-H3-ə yönəlmiş konjugat
Osteosarkoma əsasən yeniyetmələrdə və gənc yetkinlərdə rast gəlinən sümük xərçəngidir. Residiv verdikdə effektiv seçimlər çox azdır və randomizə edilmiş tədqiqat demək olar ki, yoxdur. Çində aparılan ARTEMIS-011-də ən azı iki xətt müalicə almış 122 xəstə (median yaş 21–22; təxminən dörddə biri yeniyetmə) B7-H3-ə yönəlmiş risvutatug rezetecan (ris-rez) və ya gemsitabin + dosetaksel aldı.
Median proqressiyasız sağqalma 1,4 aydan 5,5 aya yüksəldi (HR 0,33); 4-cü ayda proqressiyasız xəstələrin payı 65%-ə qarşı 33% oldu. Ümumi sağqalma meyli müsbətdir, lakin hələ statistik əhəmiyyətli deyil (HR 0,51) və nəzarət qolundakı 17 xəstə sonradan ris-rez-ə keçdi. 3-cü və daha yüksək dərəcəli müalicə ilə bağlı əlavə təsirlər (xüsusilə leykositlərin azalması) çox tez-tez idi (93%-ə qarşı 83%). Bu, kiçik və qısa müşahidə müddətli tədqiqatdır; Çindən kənar xəstələri əhatə edən qlobal tədqiqat (EMBOLD Sarcoma-202) davam edir.
Anticisim-dərman konjugatları: median proqressiyasız sağqalma
Ay. Rəngli zolaq anticisim-dərman konjugatı, boz zolaq kimyaterapiya.
HR: PANKU-Breast01 0,41; TroFuse-005 0,59; G-HOPE-001 0,45; ARTEMIS-011 0,33; CLARITY-Gastric01 0,77 (bütün xəstələrdə statistik əhəmiyyətli deyil; 3-cü və sonrakı xətlərdə HR 0,56). Müxtəlif tədqiqatlar arasında müqayisə dolayıdır; xəstə qrupları, əvvəlki müalicələr və müşahidə müddətləri fərqlidir.
15. LITESPARK-011: böyrək xərçəngində sağqalma fərqi statistik əhəmiyyətli deyil
İmmunoterapiyadan sonra proqressiya edən şəffaf hüceyrəli böyrək xərçəngində belzutifan + lenvatinib kabozantiniblə müqayisədə proqressiyasız sağqalmanı uzatmış və bu nəticə ilə FDA təsdiqi almışdı. ESMO 2026-da təqdim edilən yekun analizdə (747 xəstə, median müşahidə 38,8 ay) median ümumi sağqalma 33,7 aya qarşı 28,6 ay oldu; lakin fərq əvvəlcədən müəyyən edilmiş statistik həddə çatmadı (HR 0,85; 95% Eİ 0,70–1,03). Proqressiyasız sağqalma (14,8 aya qarşı 10,8 ay) və cavab nisbəti (53,1%-ə qarşı 40,2%) üzrə fərq qorundu; 3-cü və daha yüksək dərəcəli əlavə təsirlər oxşar idi. Nəticə: kombinasiya bir seçim olaraq qalır, lakin kabozantinibin yerini tutması üçün güclü sağqalma sübutu yoxdur.
III · Daha az müalicə: nə vaxt təhlükəsizdir, nə vaxt yox?
16. KEYNOTE-C93: dMMR endometrium xərçəngində kimyaterapiyasız birinci xətt
Endometrium xərçənglərinin təxminən dörddə birində DNT təmir sistemi çatışmır (dMMR); bu şişlər immunoterapiyaya çox yaxşı cavab verir. Hazırda birinci xətt standart kimyaterapiya + immunoterapiyadır. KEYNOTE-C93-də 299 xəstədə təkbaşına pembrolizumab (6 həftədə bir) karboplatin + paklitaksel ilə müqayisə edildi.
KEYNOTE-C93: dMMR endometrium xərçəngində kimyaterapiyasız birinci xətt
Faiz. Rəngli zolaq pembrolizumab, boz zolaq karboplatin + paklitaksel; qırmızı zolaq əlavə təsir (299 xəstə).
Proqressiyasız sağqalmada HR 0,57 (median 38,2 aya qarşı 8,4 ay). Ümumi sağqalma fərqi statistik əhəmiyyətli deyil (HR 0,77); kimyaterapiya qolunda proqressiya edən xəstələrin 85,2%-i sonradan immunoterapiya aldı. İlk 6 ayda əyrilər kəsişir.
Median proqressiyasız sağqalma 8,4 aydan 38,2 aya yüksəldi; proqressiya riski 43% azaldı. Cavab nisbətləri oxşar idi (64,1%-ə qarşı 62,1%), lakin pembrolizumab ilə cavablar xeyli davamlı idi. 3-cü və daha yüksək dərəcəli əlavə təsirlər üç dəfə azaldı. Ümumi sağqalma fərqi statistik əhəmiyyətli olmadı; lakin kimyaterapiya qolunda proqressiya edən xəstələrin böyük əksəriyyəti sonradan immunoterapiya aldığı üçün bu gözlənilən haldır. Mühüm xəbərdarlıq: ilk 6 ayda bəzi xəstələrdə xəstəlik pembrolizumab ilə daha erkən proqressiya etdi; kimlərin təkbaşına immunoterapiyaya cavab verməyəcəyini öncədən müəyyən etmək üçün yeni markerlərə ehtiyac var. Tədqiqat kimyaterapiya + immunoterapiya kombinasiyası ilə deyil, yalnız kimyaterapiya ilə müqayisə apardı.
17. MOIO: immunoterapiyanı seyrəltmək təhlükəsizdirmi?
İmmunoterapiyaya cavab verən xəstələrdə müalicənin nə qədər müddətə və hansı tezliklə veriləcəyi mühüm sualdır: daha seyrək müalicə xəstəxanaya gəlişləri, əlavə təsirləri və xərcləri azalda bilər. Fransanın MOIO tədqiqatında 6 aylıq immunoterapiyadan sonra cavab verən 340 xəstə (əksəriyyəti ağciyər, sidik kisəsi və böyrək xərçəngi) standart intervallarla və ya 12 həftədə bir müalicə qrupuna bölündü.
MOIO: cavab verən xəstədə immunoterapiyanı 3 ayda bir dəfəyə seyrəltmək
Faiz. Boz zolaq standart intervallı immunoterapiya, qırmızı zolaq 12 həftədə bir immunoterapiya (340 xəstə).
Median müşahidə 18,6 ay. Ümumi sağqalmada HR 2,04 (95% Eİ 1,08–3,85) seyrəldilmiş qolun əleyhinə; proqressiyasız sağqalmada geri qalmama göstərilə bilmədi (HR 1,35). Müstəqil monitorinq komitəsinin xəbərdarlığından sonra xəstə qəbulu dayandırıldı.
Proqressiyasız sağqalmada "daha pis deyil" (geri qalmama) nəticəsi göstərilə bilmədi; üstəlik, seyrəldilmiş qolda həyat itkisi nisbəti iki dəfə yüksək çıxdı. 3–4-cü dərəcəli əlavə təsirlər isə yalnız bir qədər azaldı (29,8%-ə qarşı 34,5%). Müstəqil monitorinq komitəsinin xəbərdarlığından sonra tədqiqata xəstə qəbulu dayandırıldı. Nəticə aydındır: cavab verən xəstədə immunoterapiyanın intervalını özbaşına uzatmaq tövsiyə edilmir. Müalicə müddəti və mümkün fasilə barədə qərar sübutlar əsasında onkoloqla birlikdə verilməlidir (immunoterapiyanın əlavə təsirləri və onların idarə edilməsi).
18. SANO: qida borusu xərçəngində aktiv müşahidə
Əməliyyatdan əvvəlki kimyaradioterapiyaya klinik tam cavab verən 309 xəstədə əməliyyatı təxirə salınıb yaxından müşahidə edilən xəstələr (198) ilə standart əməliyyat olunanlar (111) arasında 5 illik ümumi sağqalma fərqi statistik əhəmiyyətli deyildi (50%-ə qarşı 54%; HR 1,17). Lakin aktiv müşahidədə uzaq metastaz (46%-ə qarşı 29%) və qida borusu xərçəngi ilə bağlı həyat itkisi (40%-ə qarşı 30%) daha tez-tez idi. Xəstələrin təxminən üçdə birində qida borusu daimi olaraq qorundu. Aktiv müşahidə həyat keyfiyyətinə üstünlük verən və riskləri bilən seçilmiş xəstələrdə, təcrübəli mərkəzlərdə bir seçimdir; hamı üçün standart deyil.
ESMO 2026-dan beş böyük dərs
- Anticisim-dərman konjugatları onkologiyanın hər sahəsinə yayıldı. Dörd müxtəlif hədəfə (TROP2, EGFR×HER3, claudin 18.2 və B7-H3) yönəlmiş beş konjugat endometrium, döş, mədə və sümük xərçəngində III fazada kimyaterapiyanı üstələdi. Lakin bu dərmanlar "hədəfli kimyaterapiya"dır: qansızlıq, leykositlərin azalması, ağız yaraları, göz və ağciyər əlavə təsirləri yaxından izlənməlidir.
- İmmun müalicə erkən mərhələyə və kimyaterapiyasız istifadəyə keçir. VOLGA və MATTERHORN əməliyyatdan əvvəl və sonra immunoterapiyanın, INTerpath-001 fərdi mRNA müalicəsinin, KEYNOTE-C93 isə düzgün seçilmiş xəstədə kimyaterapiyasız müalicənin dəyərini göstərdi.
- Düzgün xəstə seçimi düzgün dərmandan öncə gəlir. SAFFRON-da MET artımı, CLARITY-Gastric01 və G-HOPE-001-də claudin 18.2, KEYNOTE-C93-də dMMR, Krascendo 1-də KRAS G12C testi olmadan bu nəticələrdən faydalanmaq mümkün deyil. Diaqnoz zamanı və proqressiya anında geniş biomarker testi artıq zərurətdir.
- Daha az müalicə yalnız sübutla təhlükəsizdir. KEYNOTE-C93 və SANO seçilmiş xəstələrdə daha az müalicənin mümkün olduğunu göstərdiyi halda, MOIO immunoterapiyanı seyrəltməyin yaşama müddətini qısalda biləcəyi barədə xəbərdarlıq etdi.
- Nisbi təsir, mütləq təsir və ümumi sağqalma birlikdə oxunmalıdır. LITESPARK-011 və KEYNOTE-C93-də ümumi sağqalma fərqi statistik əhəmiyyətli olmadı; NATALEE-də mütləq fərq 2,1 faiz bəndidir. Tədqiqatların mühüm bir qisminin yalnız Çində aparılması da nəticələrin başqa populyasiyalara şamil edilməsində ehtiyatlılıq tələb edir.
Hansı tədqiqat gündəlik praktikanı dəyişir?
Şəkil 2 · 18 tədqiqatın praktikaya mümkün təsiri
Konqres məlumatlarına əsasən bizim qiymətləndirməmiz
Bu 18 tədqiqatdan əlavə, konqresdə təqdim edilən və yazının əvvəlində keçidini verdiyimiz yazılarda ətraflı nəzərdən keçirdiyimiz digər mühüm nəticələr:
| Tədqiqat | Mövzu | Əsas tapıntı |
|---|---|---|
| OptiTROP-Lung06 | PD-L1 mənfi ağciyər xərçəngində kimyaterapiyasız birinci xətt | Sacituzumab tirumotecan + pembrolizumab ilə proqressiyasız sağqalma 15,0 aya qarşı 5,7 ay (HR 0,49) |
| OptiTROP-Lung04 və PANKU-Lung01 | Osimertinibdən sonra EGFR mutasiyalı ağciyər xərçəngi | Konjugatlar kimyaterapiya ilə müqayisədə proqressiyasız sağqalmanı uzatdı; OptiTROP-Lung04-də ümumi sağqalma 25,9 aya qarşı 17,4 ay (HR 0,69) |
| KEYNOTE-B49 | HR müsbət metastatik döş xərçəngində immunoterapiya | Proqressiyasız sağqalma 6,7 aya qarşı 6,0 ay (HR 0,74); ümumi sağqalma fərqi yoxdur (HR 1,04) |
| DEWI | dMMR mədə xərçəngində əməliyyatsız müalicə | Yalnız dostarlimab ilə 24 xəstədən 15-də (62,5%) bir il ərzində tam klinik cavab |
| STARBOARD | BRAF mutasiyalı melanomada üçlü müalicə | Pembrolizumab + enkorafenib + binimetinib; təfərrüatlar ayrıca yazımızda |
| RASolute 302 alt qrupları | Mədəaltı vəzi xərçəngində RAS inhibitoru daraxonrasib | Median ümumi sağqalma 13,2 aya qarşı 6,7 ay; fayda müxtəlif KRAS alt tiplərində ardıcıl idi |
Bu tədqiqatlarda istifadə edilən dərmanların bir qismi (pembrolizumab, durvalumab, ribosiklib, darolutamid, osimertinib) Türkiyədə qeydiyyatdan keçib; lakin ESMO 2026-da təqdim edilən yeni istifadə sahələrinin əksəriyyəti hələ Türkiyədə təsdiqlənməyib və ya kompensasiya çərçivəsində deyil (immunoterapiyada SGK (Türkiyə Sosial Təminat Qurumu) şərtləri). Tarlatamabın Türkiyədəki qeydiyyat və əlçatanlıq vəziyyətini ayrıca yazımızda nəzərdən keçirmişdik.
Fərdi mRNA müalicəsi (intismeran), divarasib, savolitinib, ivonesimab və yeni anticisim-dərman konjugatlarının (sac-TMT, iza-bren, sonesitatug vedotin, arcotatug tavatecan, ris-rez) heç biri Türkiyədə qeydiyyatdan keçməyib; bu dərmanlara hazırda yalnız klinik tədqiqatlar vasitəsilə və ya təsdiq aldıqları ölkələrdən xaricdən dərman idxalı (adlı xəstə üçün idxal) yolu ilə çıxış mümkündür (klinik tədqiqat nədir). Yeni dərmanların Türkiyəyə çatma müddətini Türkiyə əlçatanlıq xəritəmizdə nəzərdən keçirmişdik. Qeydiyyat və kompensasiya vəziyyəti tez-tez dəyişdiyi üçün aktual məlumat həkiminizlə və SGK-nın aktual siyahısı ilə dəqiqləşdirilməlidir.
Xəstələr və onların yaxınları üçün praktik tövsiyələr
- Müalicənizi özbaşına dəyişməyin: Konqres nəticələri ümidverici olsa da, əksəriyyəti hələ təsdiqlənməyib. Xüsusilə immunoterapiya alırsınızsa, intervalları uzatmaq və ya fasilə vermək qərarını mütləq onkoloqunuzla birlikdə qəbul edin.
- Biomarker testləriniz barədə soruşun: Ağciyər xərçəngində EGFR, KRAS və MET; mədə xərçəngində claudin 18.2, HER2 və MSI/MMR; endometrium xərçəngində MMR statusu yeni müalicələrə çıxışın ilkin şərtidir.
- Klinik tədqiqatları araşdırın: Türkiyədə qeydiyyatdan keçməmiş bu dərmanlara ən təhlükəsiz çıxış yolu çox vaxt klinik tədqiqatlardır.
- Mütləq faydanı və əlavə təsirləri soruşun: "Bu müalicə mənim vəziyyətimdə orta hesabla nə qədər əlavə müddət və ya neçə faiz əlavə şans verir və bunun bədəli nədir?" sualı qərar verməyin açarıdır.
- Qərar mərhələsində ikinci rəy almaqdan çəkinməyin.
Tez-tez verilən suallar
- ESMO 2026-nın ən mühüm nəticələri hansılar idi?
- Ən güclü nəticələr kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində tarlatamab + durvalumab (ümumi sağqalma 21,1 aya qarşı 12,7 ay), sisplatin ala bilməyən sidik kisəsi xərçəngində əməliyyatdan əvvəl və sonra durvalumab + enfortumab vedotin, endometrium xərçəngində sacituzumab tirumotecan və dMMR endometrium xərçəngində kimyaterapiyasız pembrolizumab ilə əldə edildi. Anticisim-dərman konjugatları beş müxtəlif xərçəngdə kimyaterapiyanı üstələdi.
- ESMO 2026 nəticələri müalicəmi dərhal dəyişəcəkmi?
- Əksər hallarda xeyr. Konqres məlumatları ilkin analizlərdir; dərmanların təsdiq, klinik təlimat və kompensasiya prosesləri aylar və ya illər çəkə bilər. Bəzi nəticələr yalnız Çində aparılmış tədqiqatlardan gəlir və doğrulanmalıdır. Müalicənizdəki hər dəyişikliyi onkoloqunuzla müzakirə edin.
- İmmunoterapiyanı daha seyrək almaq təhlükəsizdirmi?
- ESMO 2026-da təqdim edilən MOIO tədqiqatı bu mövzuda xəbərdarlıq xarakterlidir: cavab verən xəstələrdə immunoterapiyanı 12 həftədə bir dəfəyə seyrəltmək proqressiyasız sağqalmada geri qalmamanı göstərə bilmədi və həyat itkisi nisbəti 19,9%-ə qarşı 10,5% olmaqla daha yüksək çıxdı. Buna görə də intervallar özbaşına uzadılmamalıdır.
- Bu yeni müalicələrə Türkiyədə çıxış mümkündürmü?
- Pembrolizumab, durvalumab, ribosiklib, darolutamid və osimertinib Türkiyədə qeydiyyatdan keçib, lakin ESMO 2026-dakı yeni istifadə sahələrinin əksəriyyəti hələ təsdiqlənməyib və ya kompensasiya çərçivəsində deyil. mRNA müalicəsi, divarasib, ivonesimab və yeni anticisim-dərman konjugatları qeydiyyatdan keçməyib; onlara klinik tədqiqatlar və ya xaricdən dərman idxalı yolu ilə çıxış mümkündür.
Lüğət
- Risk nisbəti (HR)
- Hadisənin (proqressiya, residiv və ya həyat itkisi) iki qrupda baş vermə sürətlərinin nisbəti; 1-dən aşağı dəyər yeni müalicənin xeyrinədir.
- Median sağqalma
- Xəstələrin yarısının bu müddətdən uzun, yarısının isə qısa yaşadığı müddət.
- Proqressiyasız / hadisəsiz sağqalma
- Xəstəlik proqressiya etmədən və ya təkrarlanmadan və həyat itkisi olmadan keçən müddət.
- Anticisim-dərman konjugatı
- Xərçəng hüceyrəsindəki hədəfə birləşən anticismə qoşulmuş kimyaterapiya dərmanı; dərmanı birbaşa şiş hüceyrəsinə daşıyır.
- Bispesifik anticisim
- Eyni zamanda iki müxtəlif hədəfə birləşə bilən anticisim; məsələn, tarlatamab şiş hüceyrəsini immun hüceyrəsinə bağlayır.
- dMMR
- Şişdə DNT təmir sisteminin çatışmazlığı; bu şişlər immunoterapiyaya çox yaxşı cavab verir.
- Patoloji tam cavab
- Əməliyyatdan əvvəlki müalicədən sonra çıxarılan toxumada canlı şiş hüceyrəsinin qalmaması.
- Aralıq analiz
- Tədqiqat başa çatmadan, əvvəlcədən planlaşdırılmış nöqtədə aparılan statistik qiymətləndirmə; nəticələr uzunmüddətli müşahidədə dəyişə bilər.
DROZDOGAN Akademiya Şərhi
ESMO 2026 onkologiyanın eyni anda iki istiqamətdə irəlilədiyini göstərdi: bir tərəfdə daha güclü və daha hədəfli dərmanlar, digər tərəfdə isə düzgün xəstədə daha az və daha ağıllı müalicə.
⚡ Niyə vacibdir
Kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngi, öd yolları xərçəngi və residiv verən osteosarkoma kimi illərdir irəliləyiş əldə edilə bilməyən xəstəliklərdə müsbət III faza nəticələri alındı. Anticisim-dərman konjugatları və bispesifik anticisimlər artıq eksperimental deyil, bir çox xərçəngdə müalicənin əsas dayağına çevrilir.
✅ Güclü tərəflər
Tədqiqatların çoxu böyük, randomizə edilmiş tədqiqatlardır və ümumi sağqalmanı birincili və ya birgə birincili son nöqtə kimi istifadə edir. DeLLphi-305 və Krascendo 1 eyni vaxtda NEJM-də dərclə təqdim edildi. Krascendo 1 və HARMONi-GI1 kimi aktiv və güclü standarta qarşı aparılan müqayisələr nəticələrin dəyərini artırır.
⚠️ Məhdudiyyətlər
Məlumatların çoxu aralıq analizdir; bir qismi şirkət açıqlamalarına əsaslanır. HARMONi-GI1, PANKU-Breast01 və ARTEMIS-011 yalnız Çində aparılıb. INTerpath-001, DASL-HiCaP və PANKU-Breast01-də ümumi sağqalma məlumatları hələ yetkinləşməyib. Yeni dərmanların bir qismində ciddi əlavə təsirlər nəzarət qrupuna nisbətən daha tez-tez rast gəlinir.
🩺 Praktikada
Diaqnoz zamanı və proqressiya anında geniş biomarker testi tələb edirik. Cavab verən xəstədə immunoterapiyanın intervalını sübut olmadan uzatmırıq. dMMR endometrium xərçəngində kimyaterapiyasız seçimi xəstə ilə birlikdə qiymətləndiririk. Qeydiyyatdan keçməmiş dərmanlar üçün klinik tədqiqat imkanlarını araşdırırıq.
❓ Açıq suallar
Anticisim-dərman konjugatları hansı ardıcıllıqla istifadə edilməlidir və onlara qarşı çarpaz rezistentlik inkişaf edirmi? Fərdi mRNA müalicəsi əməliyyatdan əvvəl immunoterapiya alan xəstələrdə də fayda verəcəkmi? dMMR endometrium xərçəngində kimlər təkbaşına immunoterapiya ilə kifayətlənə bilər? Bu müalicələrə çıxış və xərc problemi necə həll ediləcək?
Nəticə: ESMO 2026 bir çox xərçəngdə müalicə standartlarını dəyişəcək güclü nəticələr gətirdi; lakin hər ümidverici nəticə hələ yeni standart deyil. Mütləq fayda, əlavə təsirlər, xəstə seçimi və çıxış imkanı birlikdə qiymətləndirildikdə bu irəliləyişlər xəstələrə real qazanc gətirəcək.
- Bu yazı 2026-cı ilin oktyabrında, ESMO 2026 konqresinin son günündə hazırlanıb.
- Məlumatlar konqres tezisləri ilə bağlı xəbərlərdən, şirkətlərin mətbuat açıqlamalarından və dərc olunmuş məqalələrdən toplanıb. Tezislərin tam mətnlərinə çıxış olmayıb; G-HOPE-001 və ARTEMIS-011 məlumatlarının bir qismi şirkət açıqlamalarına əsaslanır.
- MATTERHORN-un yekun ümumi sağqalma nəticəsi ilk dəfə ESMO 2025-də təqdim edilib; bu yazıya 2026-dakı dərci və klinik təlimatlara daxil edilməsi səbəbindən salınıb.
- Mütləq fərqlər (ay və faiz bəndi) və NATALEE-dəki "47 xəstə" hesablaması dərc olunmuş dəyərlərdən tərəfimizdən hesablanıb. "Praktikadakı yeri" təsnifatı və Şəkil 2 bizim qiymətləndirməmizdir.
- Bəzi qrafiklər müxtəlif tədqiqatların nəticələrini birlikdə göstərir; bu qrafiklərdə müqayisə dolayıdır. Hər tədqiqatda yeni müalicə rəngli, nəzarət qolu isə boz rənglə göstərilib. Şəkillər mətndən hazırlanıb və yeni məlumat ehtiva etmir.
- Türkiyədəki qeydiyyat və kompensasiya vəziyyəti ilə bağlı məlumatlar ümumi vəziyyəti əks etdirir; aktual vəziyyət dəqiqləşdirilməlidir. Bu yazı ümumi məlumat xarakteri daşıyır; fərdi tibbi tövsiyə deyil. Akademiya şərhi bizə məxsusdur.
Mənbələr
- ESMO Congress 2026, Madrid, 23–27 oktyabr 2026. esmo.org
- ESMO 2026 Presidential Symposium I: INTerpath-001, VOLGA, DeLLphi-305, DASL-HiCaP (LBA1–LBA4). Targeted Oncology, oktyabr 2026. targetedonc.com
- ESMO 2026 Presidential Symposium II: Krascendo 1, SAFFRON, CLARITY-Gastric01, HARMONi-GI1 (LBA5–LBA8). Targeted Oncology, oktyabr 2026. targetedonc.com
- ESMO 2026 Presidential Symposium III: ARTEMIS-011, MOIO, TroFuse-005, KEYNOTE-C93 (LBA9–LBA12). Targeted Oncology, oktyabr 2026. targetedonc.com
- Merck and Moderna will present results from landmark phase 3 INTerpath-001 trial for intismeran autogene plus KEYTRUDA at ESMO 2026 Presidential Symposium. Merck, 22 oktyabr 2026. merck.com
- DeLLphi-305 data support frontline maintenance tarlatamab plus durvalumab as a new standard in extensive-stage small cell lung cancer. OncLive, 24 oktyabr 2026. onclive.com
- Durvalumab plus enfortumab vedotin improves survival in cisplatin-ineligible MIBC (VOLGA). OncLive, 24 oktyabr 2026. onclive.com
- DASL-HiCaP: darolutamide plus ADT and radiation therapy improves MFS in very high-risk localized prostate cancer. OncLive, 24 oktyabr 2026. onclive.com
- Kisqali shows clinically meaningful overall survival in broadest HR+/HER2- early breast cancer population at high risk of recurrence (NATALEE). Novartis, 23 oktyabr 2026. globenewswire.com
- Final overall survival confirms benefit of durvalumab plus FLOT in resectable gastric and gastroesophageal junction adenocarcinomas (MATTERHORN). The ASCO Post, dekabr 2025. ascopost.com
- Skoulidis F et al. Divarasib versus sotorasib or adagrasib in KRAS G12C–mutated NSCLC (Krascendo 1). ESMO Congress 2026, LBA5; N Engl J Med 2026. doi:10.1056/NEJMoa2605703
- CLARITY-Gastric01 shows OS benefit with sonesitatug vedotin in pretreated CLDN18.2+ gastroesophageal carcinoma. OncLive, oktyabr 2026. onclive.com
- Innovent announces international phase 3 study of arcotatug tavatecan (CLDN18.2 ADC) in gastric cancer met dual primary endpoints of PFS and OS (G-HOPE-001). 23 oktyabr 2026. biospace.com
- Positive overall survival results from the phase III HARMONi-GI1 trial of ivonescimab plus chemotherapy versus durvalumab plus chemotherapy in first-line biliary tract cancer. Oktyabr 2026. prnewswire.com
- PANKU-Breast01: iza-bren improves PFS vs chemotherapy in pretreated HR+/HER2− advanced breast cancer. OncLive, 24 oktyabr 2026. onclive.com
- Merck announces TroFuse-005 trial evaluating sacituzumab tirumotecan met primary endpoints of OS and PFS in certain patients with advanced or recurrent endometrial cancer. Merck, 2026. merck.com
- Ris-Rez meets PFS end point in phase 3 trial for relapsed osteosarcoma (ARTEMIS-011). Targeted Oncology, iyul 2026. targetedonc.com
- LITESPARK-011 at ESMO 2026: final analysis of belzutifan plus lenvatinib versus cabozantinib in advanced RCC. OncoDaily, oktyabr 2026. oncodaily.com
- First-line pembrolizumab versus carboplatin plus paclitaxel in participants with mismatch repair-deficient advanced or recurrent endometrial cancer (KEYNOTE-C93/GOG-3064/ENGOT-en15). Lancet 2026. thelancet.com
- A non-inferiority randomized phase III trial of standard immunotherapy by checkpoint inhibitors vs. reduced dose intensity in responding patients with metastatic cancer: the MOIO protocol study. BMC Cancer 2023. doi:10.1186/s12885-023-10881-8
- Can surgery be avoided after chemoradiotherapy for esophageal cancer? Long-term SANO trial results. OncoDaily, 24 oktyabr 2026. oncodaily.com
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.
