Prostat kanseri risk sınıflaması nedir?
- Düşük riskli prostat kanseri: T1-T2a evre ve Gleason skoru ≤6 ve PSA ≤10
- Orta riskli prostat kanseri: T2b evre ve/veya Gleason skoru =7 ve/veya 10< PSA ≤20
- Yüksek riskli prostat kanseri: ≥T2c evre veya Gleason skoru 8–10 veya PSA >20
PSA ve Gleason skoru nedir?
PSA (prostat spesifik antijen); prostat hücreleri tarafından üretilen bir proteindir. Bu proteinin kandaki seviyesinin ölçümü, prostat kanserinin tanı ve tedavi sonrası takibinde kullanılmaktadır. PSA için normal değer 4’ten düşük olmasıdır.
Gleason skoru; kanser hücrelerinin üreme ve yayılım hızları hakkında fikir veren ve kanserli hücrelerin normal hücrelerden farklılaşma derecesini değerlendiren skorlamadır. Gleson skoru, 2-10 arasında değişen bir skordur ve skor arttıkça kanserin daha agresif, ilerlemesinin daha hızlı olduğu anlamına gelmektedir.
T evrelemesi; Tümörün boyutlarına göre yapılan evrelendirmedir:
- T1 - T2a evre: Tümör prostatın bir yanının yarısından azında
- T2b evre: Tümör prostatın bir yanının yarısından fazlasında
- T2c evre: Tümör prostatın her iki lobunda
- T3 ve üzeri evre: Tümör prostat kapsülünü aşmış durumda
Prostat kanserinin hem tanı hem tedavi süreci diğer kanserlerden farklılıklar arz etmektedir; bu kanser hem hormona duyarlıdır hem de çoğunlukla yavaş seyirlidir. Bu rahatsızlığa yakalanan veya prostat kanseri şüphesi taşıyan hastalar özellikle tedaviye başlama konusunda aceleci olmamalı, öncelikle tıbbi onkologları ile kanserin evresi ve bulundukları risk grubunu belirleme konusunda bir plan yapmalıdır. Hastaların, çok doğru ve titiz bir radyolojik ve patolojik değerlendirme ile hangi risk grubunda olduğunun belirlenmesi, tedavi kararının en önemli belirleyicisidir.
