Opdivo (nivolumab) İmmünoterapisi Nedir? Hangi Kanserlerde Etkilidir?
Opdivo nedir?
Opdivo (etken maddesi nivolumab), bağışıklık sisteminin, kanser hücrelerini hedef alma ve öldürme yeteneğini geliştirmek için tasarlanmış bir immünoterapi ilacıdır. İlk olarak 1992 yalında Japonya’da Kyoto Üniversitesinde Profesör Hanjo ve arkadaşları tarafından keşfedilmiştir ve bu keşif süreci 2018 Nobel Tıp Ödülü'ne layık görülmüştür. Kanserde ilk ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) onayısnı ise Aralık 2014'te melanom tedavisi için almıştır. Bugün ise 9 farklı kanser türünde FDA onaylıdır; ülkemizde ise 6 farklı kanser türünde ruhsatlı ve 4 farklı kanser türünde geri ödemeye sahiptir.
Opdivo Fiyat Nedir?
Opdivo immünoterapisi 14 günde bir kullanılır. Her kürde 240 mg kullanılır (2 adet 100 mg ve 1 adet 40 mg).
22.12.2025 itibarı ile;
- 100 mg Opdivo parekende satış bedeli yaklaşık 44.483,99 TL.
- 40 mg Opdivo parekende satış bedeli yaklaşık 17.793,59 TL.
- Bu durumda bir kür 240 mg bedeli 91.327,58 TL dir.
Opdivo etki mekanizması nasıldır?
Opdivo, bağışıklık sisteminin T hücreleri üzerinde bulunan PD-1 reseptörlerini etkilemektedir. PD-1, uyarıcı molekülü olan PD-L1 ile bağlandığında bağışıklık hücrelerini, dolayısı ile bağışıklık sistemi pasifleştiren bir yüzey molekülüdür. PD-1 ve PD-L1 etkileşimi, bağışıklık sisteminin kontrol noktalarından biridir.
Opdivo, PD-1 ile bağlanır ve PD-1'in PD-L1 ile bağlanmasını engelleyerek bağışıklık sisteminin aktif olmasını sağlar. Böylece bağışıklık sistemi hücrelerimiz kanser hücrelerine karşı aktifleşir. Bununla birlikte bu yöntem tüm kanser türlerinde işe yaramaz, çünkü kanser hücrelerinin, bağışıklık sisteminden gizlenmek için bu kontrol noktasından başka hücresel mekanizmalar da kullanır.
Opdivo genellikle tümörleri küçültmek ve hastalığın belirtilerini azaltıp hastanın yaşam süresini (sağkalım) uzatmak amacıyla verilir.
Opdivo'nun FDA onaylı endikasyonları cilt kanseri melanom, akciğer kanseri, böbrek kanseri, hodgkin lenfoma, baş-boyun kanseri, üretelyal (idrar yolları) karsinom, kolorektal (kalın bağırsak) kanser, hepatoselüler (karaciğer) karsinom ve özofagus (yemek borusu) kanseridir.
Opdivo FDA onay tarihleri
- 22 Aralık 2014: İleri evre (metastatik) melanom tedavisi.
- 4 Mart 2015: İleri evre platin-bazlı kemoterapi tedavisi sırasında veya sonrasında progresyon (ilerleme) gelişmiş yassı hücreli küçük hücreli olmayan akciğer kanseri tedavisi.
- 1 Ekim 2015: Yervoy (etken madde ipilimumab) ile birlikte BRAF V600 wild tip cerrahi olarak çıkarılamayan veya metastatik melanomlu hastaların tedavisi.
- 9 Ekim 2015: İleri evre platin bazlı kemoterapi tedavisi sırasında veya sonrasında progresyon gelişmiş küçük hücreli olmayan akciğer kanseri tedavisi.
- 23 Kasım 2015: Daha önce antianjiyojenik tedavi almış metastatik renal hücreli karsinom hastaların tedavisi.
- 23 Ocak 2016: Yervoy ile birlikte BRAF V600 wild tip ve V600 mutasyonu pozitif cerrahi ile çıkarılamayan veya metastatik melanomlu hastaların tedavisi.
- 17 Mayıs 2016: Otolog hematopoetik kök hücre nakli ve brentuksimab ventodin sonrası sonrası tekrarlayan veya ilerleyen klasik Hodgkin lenfoma hastalarının tedavisi.
- 10 Kasım 2016: Platin bazlı kemoterapi tedavisi sırasında veya sonrasında progresyon gelişmiş tekrarlayan veya metastatik yassı hücreli baş boyun kanseri tedavisi.
- 2 Şubat 2017: Platin içeren kemoterapi sırasında veya sonrasında hastalık progresyonu gösteren veya platin içeren kemoterapi ile neoadjuvan veya adjuvan tedaviden sonraki 12 ay içinde hastalık progresyonu gösteren bölgesel olarak ilerlemiş veya metastatik ürotelyal (idrar yolları) karsinom tedavisi.
- 31 Temmuz 2017: Floropirimidin, oksaliplatin ve irinotekan ile tedaviyi takiben ilerlemiş MSI-H veya dMMR metastatik yetişkin ve 12 yaş üzeri pediatrik kolorektal kanseri tedavisi.
- 22 Eylül 2017: Daha önce sorafenib ile tedavi edilmiş olan hepatoselüler (karaciğer) karsinom tedavisi.
- 20 Aralık 2017: Lenf noduna yayılımı olan veya metastatik melanomlu hastaların tam cerrahi çıkarımı sonrası adjuvan tedavisi.
- 6 Mart 2018: Çoğu FDA onaylı endikasyonları için Nivolumab uygulama dozunun 4 haftada bir 480 mg olarak da verilebilmesi.
- 16 Nisan 2018: Yervoy ile birlikte daha önce tedavi almamış orta veya zayıf riskli ilerlemiş renal hücreli (böbrek) karsinom tedavisi.
- 10 Temmuz 2018: Yervoy ile birlikte, floropirimidin, oksaliplatin ve irinotekan ile tedaviyi takiben ilerleyen MSI-H veya dMMR metastatik yetişkin ve 12 yaş üzeri pediatrik kolorektal kanseri tedavisi.
- 16 Ağustos 2018: Platin bazlı kemoterapi ve en az başka bir tedavi sonrası kanseri ilerlemiş metastatik küçük hücreli akciğer kanseri tedavisi.
- 15 Mayıs 2020: EGFR veya ALK genomik tümör anormallikleri olmayan, FDA onaylı bir testle ispatlanmış PD-L1 pozitif (≥% 1) tümör ekspresyonu olan, metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri olan yetişkin hastaların birinci basamak tedavisinde Yervoy ile birlikte.
- 26 Mayıs 2020: EGFR veya ALK genomik tümör anormallikleri olmayan tekrarlayan veya metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri olan yetişkin hastaların birinci basamak tedavisinde 2 kür platin içeren kemoterapi ve Yervoy ile birlikte.
- 10 Haziran 2020: Daha önce floropirimidin ve platin bazlı kemoterapi uygulanmış rezeke edilemeyen ilerlemiş, tekrarlayan veya metastatik özofagus yassı hücreli karsinomu olan hastaların tedavisinde PD-L1'den bağımsız onay aldı.
- 16 Nisan 2021: İlerlemiş veya metastatik mide, gastroözofageal bileşke ve özofagus adenokarsinomu için floropirimidin ve platin içeren kemoterapi ile kombinasyon halinde onay aldı. Bu, mide kanserinin birinci basamak tedavisi için FDA onaylı ilk immünoterapidir.
- 20 Mayıs 2021: Tamamen rezeke edilmiş özofagus veya GEJ (gastro-özofageal bileşke) kanserine sahip ve neoadjuvan kemoradyoterapi almış almış rezidüel patolojik hastalığı olan hastaların adjuvan tedavisi için onaylandı.
- 19 Mayıs 2021: Önceki neoadjuvan kemoterapi, nodal tutulum veya PD-L1 durumundan bağımsız olarak, radikal ameliyat sonrası nüks riski yüksek olan ürotelyal (mesane ve idrar yolları) karsinomlu hastaların adjuvan tedavi olarak onaylandı.
- 20 Ağustos 2021: FDA, Opdivo (nivolumab) ilacını yüksek riskli ürotelyal karsinom hastaları için adjuvan tedavi olarak onayladı.
- 7 Mart 2022: FDA, Opdivo (nivolumab) + kemoterapi kombinasyonunu, rezeksiyona uygun küçük hücreli dışı akciğer kanseri olan bazı yetişkin hastalarda neoadjuvan tedavi olarak onayladı.
- 30 Mayıs 2022: FDA, Opdivo (nivolumab) bazlı iki rejimi rezeksiyona uygun olmayan ileri veya metastatik özofagus skuamöz hücreli karsinomda birinci basamak tedavi olarak onayladı.
- 13 Ekim 2023: FDA, Opdivo (nivolumab) ilacını tamamen rezeksiyon yapılmış evre IIB veya IIC melanom hastalarında adjuvan tedavi olarak onayladı.
- 7 Mart 2024: FDA, Opdivo (nivolumab) kombinasyonunu sisplatin ve gemsitabin ile birlikte, rezeksiyona uygun olmayan veya metastatik ürotelyal karsinomlu yetişkin hastalarda birinci basamak tedavi olarak onayladı
- 3 Ekim 2024 : ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), rezeksiyona uygun küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) hastalarında neoadjuvan Opdivo (nivolumab) ve kemoterapi, ardından cerrahi ve adjuvan tek ajan Opdivo perioperatif tedavisini onayladı.
- 8 Nisan 2025: FDA, Opdivo (nivolumab) + Yervoy (ipilimumab) kombinasyonunu daha önce tedavi almamış, mikrosatellit instabilitesi yüksek veya DNA uyumsuzluk tamir bozukluğu (MSI-H/dMMR) olan rezeksiyona uygun olmayan veya metastatik kolorektal kanser hastaları için tedavi olarak onayladı.
- 11 Nisan 2025: FDA, Opdivo (nivolumab) + Yervoy (ipilimumab) kombinasyonunu rezeksiyona uygun olmayan veya metastatik hepatoselüler karsinom için birinci basamak tedavi olarak onayladı.
Opdivo, Türkiye'de Hangi Durumlarda SGK Geri Ödeme Kapsamındadır?
- Nivolumab, nüks veya refrakter klasik hodgkin lenfoma endikasyonunda; Otolog Kök Hücre Nakli (OKHN) sonrasında brentuksimab tedavisinden sonra veya OKHN de dahil olmak üzere en az 3 basamak sistemik tedavi sonrasında monoterapi olarak kullanılması halinde raporla ödenir.
Açıklama: Tedavi protokolünü de gösterir 3 ay süreli sağlık kurulu raporuna dayanılarak reçete edilmesi halinde bedeli Kurumca karşılanır. - ECOG performans skoru 0-1 olan, daha önce immünoterapi tedavisi almamış rezeke edilemeyen lokal ileri evre veya metastatik malign melanomu olan yetişkin hastaların birinci basamak tedavisinde progresyona kadar tek başına kullanılması halinde raporla ödenir.
- Nivolumab ve ipilimumab kombinasyonu; ECOG performans skoru 0-1 olan, rezeke edilemeyen lokal ileri evre veya metastatik malign melanomu olan yetişkin hastaların birinci basamak tedavisinde progresyona kadar kullanılması halinde raporla ödenir.
- ECOG performans skoru 0-1 olan, tam rezeksiyon uygulanmış (evre III/IV) ve lenf düğümü tutulumu olan malign melanom tanılı yetişkinlerde monoterapi olarak adjuvan tedavide en fazla 12 ay süreyle kullanılması halinde raporla ödenir.
- Nivolumab ve ipilimumab kombinasyonu; IMDC risk kategorisi orta/kötü riskli, karnofsky performans durumu 70 ve üzerinde olan ve 65 yaş ve altındaki ileri evre renal hücreli karsinomlu yetişkin hastaların birinci basamak tedavisinde kullanılması halinde raporla ödenir.
- Nivolumab; karnofsky performans durumu en az 70 olan, daha önce immünoterapi tedavisi almamış ve en az bir seri Vasküler Endotelyal Büyüme Faktörü (VEGF) hedefli tedaviyi kullanmış ve en fazla 3 basamak sistemik tedavi uygulanmış, sonrasında progresyon gelişmiş, ileri evre berrak hücreli renal kanseri olan yetişkin hastaların tedavisinde progresyona kadar kullanılması halinde raporla ödenir.
- Nivolumab ve ipilimumab kombinasyonu; rezeke edilemeyen non-epiteloid malign plevral mezotelyoması olan yetişkin hastaların birinci basamak tedavisinde progresyona kadar kullanılması halinde raporla ödenir. (Maksimum 24 ay).
- ECOG performans skoru 0-1 olan, opere edilemeyen lokal ileri evre kemoradyoterapi sonrası nüks/progresyon gelişen veya metastatik baş boyun yassı epitel hücreli kanserlerde birinci basamak platin temelli kemoterapi sonrası ilk 6 ay içerisinde nüks gelişen hastaların tedavisinde monoterapi olarak progresyona kadar kullanılması halinde raporla ödenir.
- ECOG performans skoru 0-1 olan, bir floropirimidin, oksaliplatin ve irinotekan ile tedaviyi takiben progresyon gösteren MSI-H ya da dMMR olan metastatik kolorektal kanseri olan yetişkin hastaların tedavisinde monoterapi olarak progresyona kadar kullanılması halinde raporla ödenir.
- Nivolumab; ECOG performans skoru 0-1 olan, metastatik veya küratif tedaviye uygun olmayan lokal ileri özofagus skuamöz hücreli karsinomu olan yetişkin hastaların tedavisinde floropirimidin ve platin bazlı kombinasyon kemoterapisi almış ve progresyon gelişen hastalarda monoterapi olarak progresyona kadar kullanılması halinde raporla ödenir.
- Nivolumab, floropirimidin ve platin içeren kemoterapi rejimi ile kombinasyon halinde, PD-L1 CPS ≥ 5 olup, HER2-negatif, ECOG 0-1 olan, rezeke edilemeyen ileri evre/metastatik mide kanseri, gastroözofageal bileşke kanseri veya özofagus adenokarsinomu olanların tedavisinde (Maksimum 24 ay).
- Nivolumab; yetişkin hastalarda platin bazlı ikili kemoterapi ile kombinasyon halinde maksimum 3 kür olacak şekilde rezeke edilebilir, PD-L1 ≥%1 ve evre 3A küçük hücreli dışı akciğer kanserinin neoadjuvan tedavisinde kullanılması halinde raporla ödenir.
- Nivolumab; ECOG performans skoru 0-1 olan ve semptomatik beyin metastazı olmayan, daha önce bir basamak kemoterapi tedavisi almış ve sonrasında progresyon gelişmiş olan lokal ileri veya metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri olan hastaların tedavisinde monoterapi olarak progresyona kadar kullanılması halinde raporla ödenir.
- Nivolumab ve ipilimumab; 2 kür platin bazlı kemoterapi ile kombinasyon halinde PD-L1 ekspresyonu <%50 olan, ECOG 0-1 olan metastatik küçük hücreli dışı akciğer kanseri birinci basamak tedavisinde raporla ödenir.
- TİTCK ek onayı alınmadan kullanılabilecek endikasyon dışı ilaç durumuna göre; kabozantinib ile kombinasyon halinde yetişkinlerde ilerlemiş şeffaf hücreli böbrek karsinomu birinci basamak tedavisinde raporla ödenir.
Opdivo uygulama şekli ve dozu nasıldır?
Opdivo'nun en yaygın kullanım şekli, 2 haftada bir 240 mg veya 4 haftada bir 480 mg şekildedir. Bununla birlikte Yervoy ile kombine ve çocuk hastlarda kullanım dozu değişebilmektedir.
Cerrahi ile çıkarılamayan veya metastatik melanom: Nivolumab 2 haftada bir 240 mg veya 4 haftada bir 480 mg. Veya Yervoy ile kombine kullanım.
Melanomun adjuvan tedavisi: Nivolumab 2 haftada bir 240 mg veya 4 haftada bir 480 mg.
Metastatik küçük hücreli olmayan akciğer kanseri: 2 haftada bir 3 mg/kg ipilimumab ile veya 3 haftada bir 360 mg dozajları uygulanabilir.
Küçük hücreli akciğer kanseri: Nivolumab 2 haftada bir 240 mg.
İleri evre renal hücreli karsinom: Nivolumab 2 haftada bir 240 mg veya 4 haftada bir 480 mg.
Diğer endikasyonlar (Hodgkin, Baş-Boyun, Ürotelyal, MSI-H Kolorektal, Hepatosellüler, Özofagus): Genel olarak yetişkinlerde 2 haftada bir 240 mg veya 4 haftada bir 480 mg dozajları tercih edilir.
Opdivo uygulama süresi ve tekniği nasıldır?
Opdivo her kürün 1. günü en az 30 dakika boyunca intravenöz infüzyon (toplardamar içine) şeklinde uygulanır. Opdivo genellikle günübirlik ayakta tedavi merkezlerinde uygulanır ve tedavinizin sonunda eve gitmenize izin verir. Hastalıkta ilerleme veya kabul edilemez bir yan etki gözlenene kadar sürdürülür.
Opdivo'nun en sık (≥%20) görülen yan etkileri nelerdir?
- yorgunluk
- döküntü
- kas ve eklem ağrısı
- kaşınan cilt
- ishal
- mide bulantısı
- zayıflama
- öksürük
- kusma
- nefes darlığı
- kabızlık
- iştah azalması
- sırt ağrısı
- ateş
- baş ağrısı
Aşağıdaki grafikte, Opdivo'nun en sık görülen yan etkilerinin ortaya çıkış ve sonlanma zamanları görülebilir:
İzleme ve Görüntüleme
Ne sıklıkla izleme gerekli? Kan testleri (tam kan, tiroid, karaciğer vb.) tedaviden önce ve tedavi süresince periyodik olarak yapılmalıdır.
Görüntüleme: Tedaviye başlamadan önce ve başladıktan 8 hafta sonra (genellikle 6-12 haftada bir tekrar ederek) BT, MRI veya PET taramaları ile kontrol yapılır.
Opdivo kullanırken dikkat edilmesi gerekenler
- İnfüzyon sırasında alerjik reaksiyon olursa antihistaminik veya kortikosteroid verilebilir.
- Steroidlerle düzelmeyen şiddetli ishal durumlarında infliximab (Remicade®) eklenebilir.
- Karaciğer toksisitesi durumunda mikofenolat mofetil (CellCept®) gerekebilir.
- Ateş durumunda antiinflamatuar ilaçlar (ibuprofen vb.) kullanılabilir ancak doktorunuza mutlaka danışın.
- Kullandığınız diğer tüm ilaçları doktorunuza veya eczacınıza mutlaka bildirin.
1. Rizvi NA, Mazieres J, Planchard D, et al. Activity and safety of nivolumab, an anti-PD-1 immune checkpoint inhibitor, for patients with advanced, refractory squamous non-small-cell lung cancer (CheckMate 063): a phase 2, single-arm trial. Lancet Oncol. 2015;16:257-265.
2. Larkin J, Chiarion-Sileni V, Gonzalez R, et al. Combined nivolumab and ipilimumab or monotherapy in untreated melanoma. N Engl J Med. 2015;373:23-34.
3. Postow MA, Chesney J, Pavlick AC, et al. Nivolumab and ipilimumab versus ipilimumab in untreated melanoma. N Engl J Med. 2015;372:2006-2017.
4. Opdivo FDA Approval History. https://www.drugs.com/history/opdivo.html
