ჰორმონული მკურნალობა პროსტატის კიბოსთვის
ამ სტატიაში
ჰორმონულ მკურნალობას „ანდროგენული დეპრივაციის თერაპიას (ADT)“ ან „ანდროგენების დამთრგუნველ მკურნალობასაც“ უწოდებენ. მიზანია მამაკაცის ჰორმონების, ანდროგენების, შემცირება ან პროსტატის კიბოს უჯრედებზე მათი მოქმედების შეჩერება.
ანდროგენები პროსტატის კიბოს უჯრედების გამრავლებასა და გავრცელებას იწვევს. ძირითადი ანდროგენებია ტესტოსტერონი და დიჰიდროტესტოსტერონი. უმეტესობა სათესლე ჯირკვლებში წარმოიქმნება, თუმცა მცირე რაოდენობას ადრენალური, ანუ თირკმელზედა ჯირკვლებიც ქმნის. ანდროგენების შემცირება ან კიბოს უჯრედების მიერ მათი გამოყენების დაბლოკვა უმეტესად გარკვეული ხნით კიბოს შემცირებას ან ზრდის შენელებას უზრუნველყოფს. თუმცა მხოლოდ ჰორმონული მკურნალობა პროსტატის კიბოს სრულად ვერ კურნავს.
როდის გამოიყენება ჰორმონული მკურნალობა
ჰორმონული თერაპია შეიძლება შემდეგ შემთხვევებში გამოიყენებოდეს:
- თუ კიბო იმდენად გავრცელებულია, რომ ქირურგიით ან რადიოთერაპიით სრულად ვერ განიკურნება, ან სხვადასხვა მიზეზით ამ მკურნალობების ჩატარება შეუძლებელია
- თუ კიბო ოპერაციის ან რადიოთერაპიის შემდეგ განმეორდა
- რადიოთერაპიასთან ერთად, თუ მკურნალობის შემდეგ განმეორების ალბათობა მაღალია (გლისონის ქულის, მაღალი PSA-ის და/ან პროსტატის გარეთ გავრცელების მიხედვით პაციენტები დაბალი, საშუალო და მაღალი რისკის ჯგუფებად იყოფა. მაღალი რისკის ჯგუფში განმეორება უფრო მოსალოდნელია.)
- რადიოთერაპიამდე კიბოს მეტად შესამცირებლად და მკურნალობის ეფექტიანობის გასაზრდელად
ჰორმონული მკურნალობის სახეობები
პროსტატის კიბოსთვის ჰორმონული მკურნალობის მრავალი სახეობა გამოიყენება.
ანდროგენების დონის შემამცირებელი მკურნალობები
ორქიექტომია (ქირურგიული კასტრაცია)
ანდროგენების მთავარი წყარო სათესლე ჯირკვლებია. ამ მეთოდში მათ ოპერაციით იღებენ და ბევრი პროსტატის კიბოს ზრდა დროებით ჩერდება ან სიმსივნე მცირდება. ეს ერთდღიანი ოპერაციაა და შესაძლოა ჰორმონული მკურნალობის ყველაზე მარტივი და იაფი გზა იყოს.
LHRH აგონისტები
ეს წამლები სათესლე ჯირკვლებში ტესტოსტერონის წარმოქმნას ამცირებს. მკურნალობას ზოგჯერ ქიმიურ ან მედიკამენტურ კასტრაციას უწოდებენ, რადგან ანდროგენებს ორქიექტომიის მსგავსად ეფექტიანად ამცირებს.
LHRH აგონისტები უმეტესად თვეში ერთხელ ან ყოველ 3 თვეში ინექციით კეთდება. ჩვენს ქვეყანაში ამ ჯგუფის ყველაზე ხშირი პრეპარატებია ლეუპროლიდი (Eligard) და გოზერელინი (Zoladex)არის.
LHRH აგონისტების პირველი მიცემისას ტესტოსტერონი ჯერ სწრაფად იმატებს, შემდეგ იკლებს. ამას flare (აფეთქების) ეფექტი ეწოდება. მისგან დასაცავად LHRH აგონისტების დაწყებამდე რამდენიმე კვირით ადრე ანტიანდროგენებად წოდებული წამლები უნდა დაიწყოს (მათ მომდევნო სტატიაში შევეხებით).
LHRH ანტაგონისტები
დეგარელიქსი (Firmagon) LHRH ანტაგონისტია. აგონისტების მსგავსად მოქმედებს, მაგრამ ტესტოსტერონს უფრო სწრაფად ამცირებს და flare ეფექტს არ იწვევს.
შორსწასული პროსტატის კიბოსთვის გამოიყენება. კანქვეშა ინექციით ყოველთვიურად კეთდება.
CYP17-ის ინჰიბიტორი
LHRH აგონისტები და ანტაგონისტები სათესლე ჯირკვლებში ანდროგენების წარმოქმნას ბლოკავს. თუმცა სხეულში გავრცელებული პროსტატის კიბოს უჯრედები კვლავ მცირე რაოდენობით წარმოქმნის ზრდის მასტიმულირებელ ანდროგენებს. აბირატერონი (Zytiga) ბლოკავს ფერმენტ CYP17-ს და ანდროგენების წარმოქმნას არა მხოლოდ სათესლე ჯირკვლებში, არამედ თირკმელზედა ჯირკვლებსა და მეტასტაზურ პროსტატის კიბოს უჯრედებშიც უშლის ხელს. აბირატერონი ყოველდღიური აბია და შორსწასული, ჰორმონული თერაპიისადმი მდგრადი პროსტატის კიბოსთვის გამოიყენება.
ჰორმონული მკურნალობის სხვა ტიპის, ანდროგენების მოქმედების დამბლოკავი წამლების (ანტიანდროგენების), მათი შესაძლო გვერდითი მოვლენებისა და მართვის შესახებ გაგრძელება:
წყაროები
cancer.org
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.