კიბოს რეციდივის თავიდან ასაცილებლად მიღებული დანამატები, მიუხედავად მტკიცებულების არარსებობისა

გაერთიანებულ სამეფოში ჩატარებული ახალი კვლევის მიხედვით, ძუძუს, პროსტატის ან კოლორექტალური კიბოს მქონე თუ ამ კიბოებგადატანილ პირთა 40% ყოველდღე ერთ საკვებ დანამატს მაინც იღებს (ვიტამინებს, მინერალებს, ანტიოქსიდანტებს, თევზის ზეთებს და სხვ.). ამასთან, დანამატების მომხმარებელთა მესამედი ამბობს, რომ სჯერა, ეს დანამატები კიბოს რეციდივის (განმეორების) რისკს ამცირებს. თუმცა ამ რწმენის მხარდამჭერი მტკიცებულება არ არსებობს.

როგორც კიბოს კვლევის ამერიკული ინსტიტუტი, ისე კიბოს კვლევის მსოფლიო ფონდი აღნიშნავს, რომ ეს საკვები დანამატები უშუალოდ კიბოს პრევენციის მიზნით არ უნდა იყოს რეკომენდებული. ზოგადად, ამ კონტექსტში რანდომიზებულმა კონტროლირებულმა კვლევებმა დანამატების სარგებელი არ აჩვენა, ზოგ შემთხვევაში კი მოულოდნელი გვერდითი მოვლენები გამოვლინდა (მაგალითად, B6 და B12 ან ანტიოქსიდანტები).

ამ ახალ კვლევაში მონაწილე Rana Conway-მ ლონდონის უნივერსიტეტიდან ასეთი კომენტარი გააკეთა: „რწმენა, რომ საკვები დანამატები კიბოს რეციდივს ამცირებს, ძალიან გავრცელებულია და მათ გამოყენებას უშუალოდ უკავშირდება“. მკვლევრების თქმით, დამატებითი კვლევებით უნდა გაირკვეს, რატომ სჯერათ კიბოგადატანილ ადამიანებს, რომ დანამატები რეციდივის რისკს ამცირებს, და რა რჩევები უნდა მისცენ სპეციალისტებმა კიბოს მქონე და კიბოგადატანილ პირებს.

კიბოს შედეგების გაუმჯობესების კვლევა

Conway-მ და კოლეგებმა თავიანთი სამუშაოსთვის კიბოს გადატანის შედეგების გაუმჯობესების კვლევის (Advancing Survival Cancer Outcomes Trial= ASCOT) მონაცემები გამოიყენეს. ლონდონისა და Essex-ის 10 საავადმყოფომ კითხვარი გაუგზავნა პაციენტებს, რომელთაც 2015-დან 2021 წლამდე ძუძუს, პროსტატის ან კოლორექტალური კიბო დაუსვეს. პაციენტებს სთხოვეს, „My Food24 პროგრამით“ ტელეფონით ან ონლაინ შეევსოთ კითხვები ბოლო 24 საათის კვების გახსენების შესახებ.

საწყისი, პირველი 24 საათის მომცველი კითხვარი 1049 პაციენტმა შეავსო. დიდი უმრავლესობა თეთრკანიანი (94%), საშუალოდ 64 წლის პირი იყო და ნახევარზე მეტი (62%) ქალი იყო.

კითხვარის შედეგები

• დანამატის გამოყენების მომხსენებელ მონაწილეთაგან 40% დღეში ერთზე მეტ დანამატს იღებდა, ხოლო თითქმის 10% დღეში სამზე მეტ საკვებ დანამატს იყენებდა.
• მონაწილეთა 13%-ის მიერ მითითებული პროდუქტების მიხედვით, Omega 3-ისა და დოკოზაჰექსაენის მჟავის შემცველი თევზის ზეთები ყველაზე ხშირად გამოყენებული დანამატებია.
• D ვიტამინიანი / D ვიტამინის გარეშე კალციუმის დანამატები, მულტივიტამინები და მინერალები, D ვიტამინი და მცენარეული დანამატები თევზის ზეთების შემდეგ ყველაზე გავრცელებული დანამატები იყო.
• თუმცა მონაწილეთა ქვეჯგუფებში ძუძუს კიბოს მქონე ან გადატანილ პირთა 15% D ვიტამინიან ან მის გარეშე კალციუმის დანამატს იღებდა და ამ ჯგუფში ისინი თევზის ზეთებზე უფრო გავრცელებული იყო.
• საერთო ჯამში, ჯგუფის 19%-ს სჯეროდა, რომ საკვები დანამატები კიბოს რეციდივის რისკს ამცირებს.
• ქალები, მამაკაცებთან შედარებით, თითქმის 2,5-ჯერ მეტ საკვებ დანამატს იღებდნენ.
• ისინი, ვინც დღეში ხილისა და ბოსტნეულის ხუთი ულუფის რეკომენდაციას ასრულებდნენ, დანამატების არმიმღებებთან შედარებით 1,3-ჯერ მეტ საკვებ დანამატს იყენებდნენ.
• თუმცა დანამატის მიღებაზე ან არმიღებაზე მოქმედი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფაქტორი იყო ის, სჯეროდათ თუ არა მონაწილეებს, რომ დანამატებს კიბოს რეციდივის რისკის შემცირება შეუძლია. მკვლევრებმა ასევე აღმოაჩინეს, რომ ამ რწმენის მქონე ადამიანები დანამატების არმომხმარებლებთან შედარებით 3-ჯერ მეტ საკვებ დანამატს იყენებდნენ.
• მკვლევრებმა დაამატეს, რომ სიმსუქნე პაციენტების მიერ საკვები დანამატის მიღების ალბათობასაც ნახევრით ამცირებდა.

Conway-მ და კოლეგებმა ხაზი გაუსვეს იმასაც, რომ წინა კვლევები კიბოს მქონე და კიბოგადატანილ ადამიანებში დანამატების კიდევ უფრო ხშირ გამოყენებას აღწერდა. მაგალითად, 32 კვლევის შემფასებელ ნაშრომში აღნიშნული იყო, რომ კიბოგადატანილთა 64%-დან 81-მდე ვიტამინის ან მინერალის დანამატს იღებდა. თუმცა მეთოდოლოგიურმა განსხვავებამ შეიძლება ახსნას ამ კონკრეტულ კითხვარში დანამატების გამოყენების დაბალი მაჩვენებელი: ანალიზში არ შედიოდა მხოლოდ 24-საათიანი გახსენების წინა დღეს მიღებული დანამატები.

*

შეიძლება დაგაინტერესოთ: რა არის გლუტათიონი? რომელი დაავადებების მკურნალობაში იცდება?