Xərçəngin təkrarını önləmək üçün sübut olmasa da alınan əlavələr

Birləşmiş Krallıqda yeni tədqiqata görə döş, prostat və ya kolorektal xərçəng xəstələrinin, yaxud bunlardan sağ çıxanların %40-ı hər gün ən azı bir qida əlavəsi (vitamin, mineral, antioksidant, balıq yağı və s.) qəbul edir. Əlavə alanların üçdə biri onların xərçəng residivi (təkrarı) riskini azaltdığına inandığını söyləyir. Lakin bu inancları dəstəkləyən heç bir sübut yoxdur.

Amerika Xərçəng Araşdırmaları İnstitutu və Dünya Xərçəng Araşdırmaları Fondu bu əlavələrin xüsusən xərçəngdən qorunmaq üçün tövsiyə edilməməli olduğunu bildirir. Çünki bu çərçivədə randomizə nəzarətli tədqiqatlar ümumilikdə fayda göstərməyib, bəzi hallarda gözlənilməz əlavə təsirlər tapılıb (məsələn B6 və B12  və ya antioksidantlar).

Yeni tədqiqatda iştirak edən London Universitetindən Rana Conway “xərçəngin təkrarını azaldan qida əlavəsi inancı çox yayılıb və bu, onların istifadəsi ilə birbaşa əlaqəlidir" deyə şərh etdi. Tədqiqatçılar xərçəngdən sağ çıxanların əlavələrin təkrar riskini azaltdığına niyə inandığının və mütəxəssislərin xəstələrə, sağ çıxanlara necə məsləhət verməli olduğunun əlavə araşdırma ilə aydınlaşdırılmasına ehtiyac olduğunu söyləyirlər.

Xərçəng nəticələrinin yaxşılaşdırılması tədqiqatı

Conway və həmkarları tədqiqatları üçün Xərçəngdən Sağqalma Nəticələrinin Yaxşılaşdırılması Tədqiqatından (Advancing Survival Cancer Outcomes Trial= ASCOT) alınmış məlumatları istifadə etdilər. London və Essexdəki 10 xəstəxana 2015 ilə 2021 arasında döş, prostat və ya kolorektal xərçəng diaqnozu qoyulmuş xəstələrə sorğu göndərdi və onlardan “My Food24 proqramı” vasitəsilə telefonla və ya onlayn 24 saatlıq qidalanmanı xatırlama suallarını tamamlamaq istəndi.

İlk əsas 24 saatı əhatə edən sorğunu 1049 xəstə tamamladı. Böyük əksəriyyət orta yaşı 64 olan ağdərililərdən (%94) ibarət idi və yarıdan çoxu (%62) qadın idi.

Sorğunun nəticələri

• Əlavə istifadə etdiyini bildirən iştirakçıların %40-ı gündə birdən çox əlavə alırdı, təxminən %10-u gündə üçdən çox qida əlavəsi istifadə edirdi.
• İştirakçıların %13-ünün bildirdiyi məhsullara görə Omega 3-lər və dokozaheksaen turşusu ehtiva edən balıq yağları ən çox istifadə edilən əlavələrdir.
• D vitaminli / D vitaminsiz kalsium əlavələri, multivitaminlər və minerallar, D vitamini və bitki əlavələri balıq yağından sonra geniş istifadə edilənlər idi.
• Lakin alt qruplar arasında döş xərçəngi olan və ya onu keçirmiş insanların %15-i D vitaminli və ya D vitaminsiz kalsium əlavəsi alırdı və bunlar bu qrupda balıq yağından daha çox istifadə edilirdi.
• Ümumilikdə qrupun %19-u qida əlavələrinin xərçəngin təkrar riskini azaltdığına inanırdı.
• Qadınlar kişilərlə müqayisədə təxminən 2,5 dəfə çox qida əlavəsi alırdı.
• Gündə beş öyün meyvə-tərəvəz tövsiyəsinə əməl edənlər heç əlavə almayanlardan 1,3 dəfə çox qida əlavəsi istifadə edirdi.
• Lakin əlavə qəbul edib-etməməyə təsir edən ən böyük amil iştirakçıların əlavələrin xərçəngin təkrar riskini azalda bilməsinə inanıb-inanmaması idi. Tədqiqatçılar buna inananların əlavə istifadə etməyənlərdən 3 dəfə çox qida əlavəsi istifadə etdiyini də tapdılar.
• Tədqiqatçılar piylənmənin xəstələrin qida əlavəsi alma ehtimalını da yarıya endirdiyini əlavə etdilər.

Conway və komandası əvvəlki tədqiqatların xərçəng xəstələri və sağ çıxanlar arasında əlavə istifadəsini daha yüksək bildirdiyini vurğuladı. Məsələn, 32 tədqiqatı qiymətləndirən araşdırmada sağ çıxanların %64 ilə 81-inin vitamin və ya mineral əlavəsi aldığı bildirilib. Lakin metodoloji fərq, yalnız 24 saatlıq xatırlamadan bir gün əvvəl alınmış əlavələrin analizə daxil edilməməsi bu sorğuda daha az istifadəni izah edə bilər.

*

Marağınızı çəkə bilər: Qlutation nədir? Hansı xəstəliklərin müalicəsində sınanır?