ლიმფოვასკულარული (LVI) და პერინევრალური (PNI) ინვაზია პათოლოგიის დასკვნაში: რას ნიშნავს?
ამ სტატიაში
თუ პათოლოგიის დასკვნაში წერია LVI (ლიმფოვასკულარული ინვაზია) ან PNI (პერინევრალური ინვაზია), პათოლოგმა მიკროსკოპით სიმსივნური უჯრედები, შესაბამისად, ლიმფურ ან სისხლის ძარღვში ან ნერვის შიგნით, მის გარშემო ან გასწვრივ დაინახა. ეს არ ნიშნავს, რომ კიბო გავრცელდა; ეს ნიშნავს, რომ გავრცელების გზა არსებობს და რისკის შეფასება შესაბამისად იცვლება. ორივე მონაცემი ბევრი კიბოს დროს უფრო არასასურველ მიმდინარეობასთან არის დაკავშირებული; თუმცა მათი მნიშვნელობა კიბოს ტიპის მიხედვით განსხვავდება და არც ერთი მათგანი მარტო მკურნალობას არ განსაზღვრავს. ჩანაწერი „არ აღინიშნა“ არც იმას ნიშნავს, რომ რისკი ნულია.
ვისთვის არის ეს სტატია? პაციენტებისა და ახლობლებისთვის, რომლებიც პათოლოგიის დასკვნაში ამ ტერმინებს ხედავენ, სამედიცინო მუშაკებისთვის, რომლებიც ასეთ დასკვნებს კითხულობენ, და ყველასთვის, ვისაც აინტერესებს, როგორ იკითხება პათოლოგიის დასკვნა. ეს სტატია სამედიცინო რჩევა არ არის; ამ ტექსტზე დაყრდნობით სამკურნალო გადაწყვეტილება არ უნდა მიიღოთ. იმის შეფასება, რას ნიშნავს თქვენი დასკვნა, მხოლოდ თქვენს მეთვალყურე ონკოლოგსა და პათოლოგს შეუძლიათ.
რა არის LVI და PNI?
ორივე მონაცემია, რომელსაც პათოლოგი ქსოვილის ნიმუშში (ბიოფსია ან ქირურგიული ნიმუში) მიკროსკოპით ხედავს; ანუ ეს აღწერაა და არა დიაგნოზი. სიმსივნის გავრცელება მიმდებარე ქსოვილში (ინვაზია) ცალკე ცნებაა. LVI და PNI გვეუბნება, რომ სიმსივნური უჯრედები განსაკუთრებულ სტრუქტურამდე, ძარღვამდე ან ნერვამდე, მისულან.
| LVI (ლიმფოვასკულარული ინვაზია) | სიმსივნური უჯრედები, რომლებიც ლიმფურ ან სისხლის ძარღვშია დანახული. ეს ზოგადი ტერმინი გამოიყენება მაშინ, როცა ლიმფურ და სისხლის ძარღვებს ერთმანეთისგან ვერ არჩევენ |
| ლიმფური ინვაზია | მხოლოდ ლიმფური ძარღვის დაზიანება |
| ვასკულარული ინვაზია (ანგიოინვაზია) | სისხლის ძარღვის, ჩვეულებრივ ვენის, დაზიანება |
| LVSI | „ლიმფოვასკულარული სივრცის ინვაზია“; ტერმინი, რომელიც განსაკუთრებით გინეკოლოგიური კიბოების დასკვნებში LVI-ის ნაცვლად გამოიყენება |
| PNI (პერინევრალური ინვაზია) | სიმსივნური უჯრედები, რომლებიც ნერვის შიგნით, მის გარშემო ან გასწვრივ არის დანახული. ბევრ კვლევაში განმარტება ასეთია: სიმსივნური უჯრედები ნერვის გარშემოწერილობის სულ მცირე ერთ მესამედს ეხვევა, ან სიმსივნური უჯრედები ნერვის გარსის სამი ფენიდან რომელიმეშია |
| როგორ იწერება დასკვნაში? | „არის / აღინიშნა / დადებითი“, „არ აღინიშნა / არ არის / უარყოფითი“ ან „განუსაზღვრელი (indeterminate)“. TNM სტადირებაში ლიმფური ინვაზია კოდირდება L0/L1-ით, ვენური ინვაზია კი V0/V1/V2-ით (0: არ აღინიშნა) |
ერთი განსხვავება მნიშვნელოვანია: ძუძუს კიბოს აღწერის სტანდარტებში პერინევრალური ინვაზია LVI-ად არ იწერება; ისინი ცალკე მონაცემებია. PNI ასევე მიკროსკოპული მონაცემია. ზოგიერთი კიბოს დროს ნერვის დაზიანებამ შეიძლება გამოიწვიოს ისეთი სიმპტომები, როგორიცაა ტკივილი, დაბუჟება ან სისუსტე; მაგრამ დასკვნაში ჩანაწერი „PNI არის“ თავისთავად არ ამბობს, რომ ასეთი სიმპტომი არსებობს ან გაჩნდება.
რატომ არის ეს მონაცემები მნიშვნელოვანი?
ძარღვები და ნერვები სიმსივნური უჯრედების გავრცელების შესაძლო გზებია. ერთი წყაროს ფორმულირებით, LVI არ ნიშნავს, რომ კიბო „გავრცელდა“, არამედ ნიშნავს, რომ გავრცელების გზა არსებობს და ალბათობა მეტია; LVI-ის მქონე ზოგ ადამიანს გავრცელება არასოდეს ექნება, ხოლო ზოგს LVI-ის გარეშეც ექნება. ამრიგად, ორივე მონაცემი რისკის მარკერია და არა საბოლოო შედეგი.
- LVI ბევრი კიბოს დროს უფრო არასასურველ შედეგთანაა დაკავშირებული. ნათქვამია, რომ ის ზრდის ლიმფურ კვანძებში გავრცელების რისკს კიბოიან პოლიპებში და სათესლე ჯირკვლის ჩანასახოვანი უჯრედების სიმსივნეებში რეციდივის აღიარებული მაღალი რისკის ფაქტორია. ღვიძლის კიბოს (ჰეპატოცელულარული კარცინომა) დროს ვასკულარული ინვაზია თავად სტადიას ცვლის.
- PNI-ც ბევრი კიბოს დროს უარესი შედეგებთან ასოცირდებოდა; თუმცა ზოგ კიბოში (მაგალითად, პროსტატაში) სადავოა, არის თუ არა ის დამოუკიდებელი პროგნოზული ფაქტორი, რადგან კვლევები განმარტებითა და მეთოდით განსხვავდება.
- ორივე მონაცემი ფასდება სხვა ინფორმაციასთან ერთად, როგორიცაა სტადია, ხარისხი (გრეიდი), ქირურგიული კიდის მდგომარეობა და ლიმფური კვანძის შედეგი.
კითხვის გზამკვლევი: „LVI არის“ = სიმსივნური უჯრედები ძარღვში დაინახეს, რაც შეიძლება გავრცელების გზა იყოს. „LVI არ აღინიშნა“ = შესწავლილ ანათალებში არ დაუნახავთ; რადგან მხოლოდ ლაბორატორიაში გაგზავნილი ანათალები შეისწავლება, ეს ინვაზიას დანამდვილებით არ გამორიცხავს. ორივე შემთხვევაში მონაცემის წონა კიბოს ტიპისა და სხვა მონაცემების მიხედვით განსხვავდება.
როგორ ადგენს პათოლოგი ამ მონაცემებს?
მონაცემებს ჯერ ჰემატოქსილინ–ეოზინით (H&E) შეღებილ ჩვეულებრივ ანათალებში ეძებენ. მაგრამ ეს შეფასება ყოველთვის მარტივი არ არის: ქსოვილის დამუშავებისას შეკუმშვამ სიმსივნური უჯრედების ჯგუფის გარშემო ძარღვის მსგავსი სივრცე შეიძლება შექმნას (რეტრაქციის არტეფაქტი). ეს სივრცე ნამდვილ ძარღვს შეიძლება ჰგავდეს.
- საჭიროების შემთხვევაში გამოიყენება იმუნოჰისტოქიმია: D2-40 ლიმფური ძარღვების ენდოთელიუმს აჩვენებს, CD31, CD34 და ERG კი სისხლის ძარღვების ენდოთელიუმს. ვენის დასადასტურებლად შეიძლება ელასტიური ქსოვილის შეღებვაც გამოვიყენოთ.
- დასკვნაში არის კატეგორია „განუსაზღვრელი“; ის შეიძლება ავირჩიოთ მაშინ, როცა მონაცემი სავარაუდოა, მაგრამ არა უტყუარი.
- ძუძუს კიბოს აღწერის საერთაშორისო სახელმძღვანელო (ICCR) აღნიშნავს, რომ კარგი ფიქსაცია და დამუშავება რეტრაქციის არტეფაქტის შეზღუდვის მთავარი გზაა, ჩვეულებრივი H&E ანათალი საუკეთესო მეთოდია, ხოლო დამატებითი შეღებვები ზოგადად ცოტას მატებს, მაგრამ რთულ და კრიტიკულ შემთხვევებში შეიძლება განვიხილოთ. რადგან D2-40 მიოეპითელურ უჯრედებსაც ღებავს, ის in situ კარცინომის გარშემო არსებულ დაბნეულობას არ აგვარებს.
| მეთოდი | LVI-ის მქონე შემთხვევები | შენიშვნა |
|---|---|---|
| მხოლოდ H&E | 25 (50%) | ამ 25 შემთხვევიდან 13 D2-40-ით არ დადასტურდა |
| D2-40 | 14 (28%) | თანხვედრა H&E-სთან: კაპა 0,4 („fair“, შეზღუდული თანხვედრა) |
ეს ცხრილი ფრთხილად წაიკითხეთ. კვლევა პატარაა და ერთი ცენტრიდანაა; მისგან ვერ გავაკეთებთ დასკვნას, რომ „H&E-ზე დანახული LVI-ის ნახევარი ნამდვილი არ არის“. ის გვაჩვენებს, რომ ჩვეულებრივ ანათალზე LVI-ის ინტერპრეტაცია დამკვირვებლისა და მეთოდის მიხედვით შეიძლება განსხვავდებოდეს. ენდომეტრიუმის პრაქტიკული სახელმძღვანელო ასევე აღნიშნავს, რომ არაერთგვაროვანი კრიტერიუმები დამკვირვებლებს შორის სხვაობას იწვევს და ძარღვის მსგავსი სურათები, „ფსევდო-LVSI“, დიაგნოზს ართულებს.
მნიშვნელობა კიბოს ტიპის მიხედვით
LVI-ისა და PNI-ის კლინიკური წონა ყველა კიბოს დროს ერთნაირი არ არის. ქვემოთ მოცემული ცხრილი აჯამებს იმ საკითხებს, რომლებიც წყაროებში შევძელით გადაგვემოწმებინა; თითოეული სტრიქონი ამ ტიპის კიბოს სრული გაიდლაინი არ არის.
| კიბოს ტიპი | მონაცემი | რას ამბობენ წყაროები |
|---|---|---|
| მსხვილი ნაწლავი (II სტადია) | LVI, PNI | მაღალი რისკის ნიშნებს შორის, რომლებსაც NCCN II სტადიისთვის ასახელებს, ლიმფური/ვასკულარული და პერინევრალური ინვაზიაა (2023 წლის BMC Cancer-ის სტატიის მიხედვით, NCCN-ის ვერსია 1.2022). ადიუვანტური ქიმიოთერაპია რეკომენდებულია II სტადიის პაციენტებისთვის მაღალი რისკის ნიშნებით; თუმცა არ არსებობს მაღალი ხარისხის მტკიცებულება, რომელიც ქიმიოთერაპიის არჩევანს ნიშნების მიხედვით დაადასტურებდა, და დაკვირვებაც კვლავ ვარიანტად რჩება |
| ენდომეტრიუმი | LVSI | აღიწერება ორ დონედ: არ არის/კეროვანი და მნიშვნელოვანი (substantial). მნიშვნელოვანი LVSI 2023 წლის FIGO სტადირების ნაწილია და ადიუვანტური მკურნალობის რეკომენდაციებში მონაწილეობს |
| საშვილოსნოს ყელი (ცერვიქსი) | LVSI | შუალედური რისკის კრიტერიუმების (Sedlis) კომპონენტია, რომლებიც ოპერაციის შემდგომი სხივური თერაპიისთვის გამოიყენება. კრიტერიუმების ზღვრები ჩვენ მიერ შესწავლილ წყაროებში ვერ გადავამოწმეთ; ამიტომ არ დაგვიწერია |
| ძუძუ | LVI | ICCR-ის მიხედვით, LVI ლოკალური რეციდივისა და გადარჩენის დამოუკიდებელი არასასურველი პროგნოზული ფაქტორია; IIA/IIB სტადიაზე იღლიის დისექციით მას შეუძლია გავლენა მოახდინოს ოპერაციის შემდგომი სხივური თერაპიის გამოყენებაზე. „ვრცელი / შეზღუდული“ ქვეჯგუფებად დაყოფა არჩევითია, რადგან შეთანხმებული განმარტება არ არსებობს |
| თავისა და ყელის ბრტყელუჯრედოვანი კიბოები | PNI | NCCN (ვერსია 3.2021) ვასკულარულ ან ნერვულ ინვაზიას ოპერაციის შემდგომი სხივური თერაპიის მაღალი რისკის ფაქტორებში ასახელებს; ASCO-ს 2019 წლის კონსენსუსი pN0/pN1 დაავადებისას კისრის ადეკვატური დისექციის შემდეგ კისრის სხივურ თერაპიას არ ურჩევს, თუ პირველადი სიმსივნის ნიშნებზე (მაგალითად, PNI) დაფუძნებული ჩვენება არ არსებობს (საშუალო დონის მტკიცებულება) (2022 წლის Sci Rep-ის სტატიის მიხედვით) |
| პანკრეასი | PNI | ერთი მიმოხილვის მიხედვით, პანკრეასის სიმსივნეებში ხშირია; PNI-ის მქონე პაციენტებში 5-წლიანი გადარჩენა 10%-ზე დაბალია და ღვიძლში მეტასტაზების რისკი მაღალია |
| პროსტატა | PNI | არასასურველ კლინიკურ-პათოლოგიურ პარამეტრებთან არის დაკავშირებული; მისი დამოუკიდებელი პროგნოზული როლი სადავოა, რადგან კვლევების განმარტებები და მეთოდები განსხვავდება. ხაზგასმულია უფრო სტანდარტიზებული განმარტების საჭიროება |
| ღვიძლშიდა ქოლანგიოკარცინომა | PNI | პაციენტების 20–31%-ში აღინიშნება; დაკავშირებულია უფრო მოკლე საერთო გადარჩენასა და რეციდივის გარეშე გადარჩენასთან |
მსხვილი ნაწლავის კიბო: PNI-ისა და LVI-ის რიცხვები
იმავე რეტროსპექტულ მრავალცენტრულ სერიაში, 931 პაციენტით, PNI მრავალფაქტორულ ანალიზში საერთო გადარჩენის დამოუკიდებელ ფაქტორად დარჩა (HR 2,166; 95%-იანი ნდობის ინტერვალი 1,282–3,660). დაავადების გარეშე გადარჩენისთვის ის ზღვრულად დარჩა (HR 1,583; p=0,058). ამავე კვლევაში ოპერაციის შემდგომი ქიმიოთერაპიის სარგებელი PNI-ის არსებობის მიხედვით იცვლებოდა; LVI-სთვის ასეთი ურთიერთქმედება არ აღმოჩნდა. კვლევა რეტროსპექტულია (100 მოვლენა დაავადების გარეშე გადარჩენისთვის და 71 მოვლენა საერთო გადარჩენისთვის); შედეგი არ განსაზღვრავს, რა ურჩიონ კონკრეტულ პაციენტს.
ენდომეტრიუმის კიბო: რას უწოდებენ „მნიშვნელოვან“ LVSI-ს?
მენჯის ლიმფურ კვანძებში რეციდივის რისკი, 5 წელი (%)
პაციენტები, რომლებმაც PORTEC-1 და PORTEC-2 კვლევებში გარე სხივური თერაპია არ მიიღეს; LVSI-ით დაზიანებული ძარღვების რაოდენობის მიხედვით.
სხვაობა 1–3 ძარღვსა და LVSI-ის არარსებობას შორის სარწმუნო არ იყო (p=0,51); 4 ან მეტი ძარღვის ჯგუფში სხვაობა სარწმუნო იყო (p<0,001). მსგავსი შედეგები დანიის გინეკოლოგიური კიბოს მონაცემთა ბაზის კოჰორტაშიც დაფიქსირდა. სვეტების სიგრძე უმაღლეს მნიშვნელობასთან შედარებითაა დახაზული.
ერთმა კვლევამ შესთავაზა „მნიშვნელოვანი LVSI“ განისაზღვროს, როგორც ოთხი ან მეტი LVSI-ით დაზიანებული ძარღვი სულ მცირე ერთ H&E სლაიდზე. ეს ზღვარი რიცხობრივი წინადადებაა, რომელიც პათოლოგებს, განსაკუთრებით სასაზღვრო შემთხვევებში, დახმარებისთვის არის შემოთავაზებული. ენდომეტრიუმის LVSI ძლიერად არის დაკავშირებული ლიმფური კვანძების მეტასტაზებთან; ის ლიმფურ კვანძებში რეციდივისა და შორეული მეტასტაზების დამოუკიდებელი რისკ-ფაქტორია.
მტკიცებულების ზღვრები. ძუძუს კიბოს დროს 263 პაციენტის პატარა რეტროსპექტულმა სერიამ აჩვენა, რომ რეციდივთან დამოუკიდებლად ვასკულარული ინვაზია იყო დაკავშირებული და არა ლიმფური (რეციდივი: 5,5% მათში, ვისაც ინვაზია საერთოდ არ ჰქონდა; 20,0% მათში, ვისაც ლიმფური და ვასკულარული ინვაზია ერთად ჰქონდა). ამის საპირისპიროდ, ICCR აღნიშნავს, რომ ლიმფურ და სისხლის ძარღვებს ერთმანეთისგან ძნელად არჩევენ და რომ ძუძუში სისხლის ძარღვის ნამდვილი დაზიანება იშვიათია. ამრიგად, ძარღვის ტიპის მიხედვით ინტერპრეტაციის მტკიცებულება ჯერ წინააღმდეგობრივია. საშვილოსნოს ყელის კიბოს დროს 861 შუალედური რისკის პაციენტის რეტროსპექტულ სერიაში LVSI იყო ერთადერთი დამოუკიდებელი პროგნოზული ფაქტორი (LVSI ღრმა სტრომულ ინვაზიასთან ერთად: HR 1,88 რეციდივისთვის); მაგრამ 5-წლიან რეციდივის გარეშე გადარჩენაში სარწმუნო სხვაობა არ დაფიქსირდა მათ შორის, ვინც ოპერაციის შემდეგ დამატებითი მკურნალობა მიიღო, და მათ შორის, ვინც არ მიუღია (დამატებითი მკურნალობის გარეშე 87,1%, მხოლოდ სხივური თერაპია 84,2%, ქიმიოსხივური თერაპია 89,6%; p=0,27). ეს ერთი რეტროსპექტული სერიის შედეგია და გაიდლაინებს არ ცვლის.
როგორ მოქმედებს სამკურნალო გეგმაზე?
LVI ან PNI მარტო მკურნალობას არ განსაზღვრავს. სიმსივნის ტიპთან, ხარისხთან, სტადიასთან, ქირურგიულ კიდესთან, ლიმფური კვანძების მდგომარეობასთან და სხვა მონაცემებთან ერთად მან გუნდი შეიძლება ამ კითხვების დასმისკენ უბიძგოს:
- ხომ არ უნდა განვიხილოთ ოპერაციის შემდგომი დამატებითი მკურნალობა (ქიმიოთერაპია ან სხივური თერაპია)?
- საჭიროა თუ არა ლიმფური კვანძების დამატებითი გამოკვლევა?
- უფრო ხშირად ხომ არ უნდა მოხდეს მეთვალყურეობა?
ზოგ კიბოში მონაცემი უშუალოდ სტადიის ან დაწერილი კრიტერიუმის ნაწილია (მაგალითად, მნიშვნელოვანი LVSI ენდომეტრიუმში, ვასკულარული ინვაზია ღვიძლის კიბოში). სხვაგან ის მხოლოდ რისკის შეფასებას აზუსტებს. მონაცემს, რომელიც ერთ კიბოში არასასურველად ითვლება, სხვაში იგივე წონა არ უნდა ველოდეთ.
ექვსი გავრცელებული გაუგებრობა:
- „LVI არის, ე.ი. კიბო გავრცელდა.“ არა. LVI აჩვენებს, რომ გავრცელების გზა არსებობს; გავრცელებას თავად არ აჩვენებს. გავრცელება ცალკე ფასდება ლიმფური კვანძების შედეგითა და ვიზუალიზაციით.
- „LVI/PNI არ არის, ე.ი. რისკი არ არის.“ არა. შესწავლილ ანათალებში აღმოუჩენლობა ინვაზიას დანამდვილებით არ გამორიცხავს.
- „PNI არის, ე.ი. ნერვული ტკივილი იქნება.“ არა. PNI მიკროსკოპული მონაცემია; შეიძლება სიმპტომს არ იწვევდეს.
- „ყველა კიბოს დროს ერთსა და იმავეს ნიშნავს.“ არა. მისი წონა და გამოყენების წესი განსხვავდება ისეთ კიბოებში, როგორიცაა მსხვილი ნაწლავის, ენდომეტრიუმის, თავისა და ყელის და პანკრეასის კიბო.
- „დასკვნა უტყუარი და უცვლელია.“ შეფასება დამკვირვებელზე შეიძლება იყოს დამოკიდებული; გაურკვეველ შემთხვევებში შეიძლება დამატებითი შეღებვა ან მეორე აზრი მოითხოვონ.
- „მონაცემი მარტო განსაზღვრავს მკურნალობას.“ არა. გადაწყვეტილებას მთელი დასკვნისა და პაციენტის მდგომარეობის ერთად წაკითხვით იღებენ.
კითხვები, რომლებიც ონკოლოგს შეგიძლიათ დაუსვათ
თუ თქვენს დასკვნაში LVI ან PNI წერია, შეგიძლიათ იკითხოთ:
- წერია, რომ LVI/PNI აღინიშნა, არ აღინიშნა თუ „განუსაზღვრელია“?
- ძარღვის რომელი ტიპია (ლიმფური, ვენური) დაზიანებული? ხომ არ ვერ განასხვავეს?
- დასკვნაში მოცემული შედეგისთვის გამოიყენეს თუ არა დამატებითი შეღებვა (იმუნოჰისტოქიმია)?
- ისეთი კიბოს დროს, როგორიცაა ენდომეტრიუმის კიბო: მონაცემი „კეროვანია“ თუ „მნიშვნელოვანი“? რამდენი ძარღვია დაზიანებული?
- გამოიკვლიეს თუ არა ლიმფური კვანძები და რა შედეგებია?
- როგორ მოქმედებს ეს მონაცემი ჩემს სტადიასა და სამკურნალო გეგმაზე? რეკომენდებულია დამატებითი მკურნალობა თუ მეთვალყურეობა საკმარისია?
- თუ დასკვნა გაურკვეველია, აზრი აქვს თუ არა პათოლოგიის მეორე აზრის მიღებას?
მდგომარეობა თურქეთში. ამ სტატიისთვის არ შეგვიმოწმებია, როგორ აღიწერება LVI/PNI თურქეთის პათოლოგიურ ლაბორატორიებში, როგორ გამოიყენება დამატებითი შეღებვები ან როგორია მეორე აზრზე წვდომა; არანაირი ვარაუდი არ გაგვიკეთებია. დასკვნაში ფორმულირება ლაბორატორიიდან ლაბორატორიამდე შეიძლება განსხვავდებოდეს („LVİ/PNİ“, „lenfovasküler invazyon“, „perinöral invazyon“, „mevcut/yok“). იმის ახსნა, როგორ უნდა წაიკითხოთ დასკვნა, საუკეთესოდ თქვენს ონკოლოგს შეუძლია, რომელიც პათოლოგთან ერთად მუშაობს. დასკვნის სხვა ნაწილებში მოლეკულური ტესტების ადგილის შესახებ იხილეთ ჩვენი სტატია შემდეგი თაობის სექვენირების (NGS) შესახებ (თურქულად), ხოლო ახალ მკურნალობამდე მისასვლელი ერთ-ერთი გზის შესახებ — ჩვენი სტატია კლინიკურ კვლევებში მონაწილეობის შესახებ (თურქულად).
DROZDOGAN აკადემიის კომენტარი
LVI და PNI პათოლოგიის დასკვნის ორი პატარა, მაგრამ მნიშვნელოვანი სტრიქონია: ისინი მინიშნებას იძლევა იმ გზებზე, რომლებითაც კიბო შეიძლება გავრცელდეს. მაგრამ მათი წონა კიბოს ტიპის მიხედვით განსხვავდება, შეფასება შეიძლება დამკვირვებელზე იყოს დამოკიდებული და არც ერთი მათგანი მარტო მკურნალობას არ განსაზღვრავს.
⚡ რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს ორი ტერმინი ხშირად გვხვდება პათოლოგიის დასკვნებში და ადვილად გაუგებრად აღიქმება (ეს შეფასება ჩვენია). სწორად წაკითხვის შემთხვევაში ისინი პაციენტს ონკოლოგთან უფრო გასაგები საუბრის საშუალებას აძლევს: განსხვავება „გავრცელდა“ და „გავრცელების გზა არსებობს“ შორის შფოთვასა და დამატებით მკურნალობასთან დაკავშირებულ კითხვებს სწორ ადგილას აყენებს.
✅ რა არის ძლიერი
მსხვილი ნაწლავის კიბოში PNI-ის შესახებ დიდი სისტემური მიმოხილვა (58 კვლევა, დაახლოებით 22,900 პაციენტი) თანმიმდევრულ არასასურველ კავშირს აფიქსირებს. ენდომეტრიუმში არსებობს PORTEC-ის მონაცემებზე დაფუძნებული რიცხვითი ზღვარი (სულ მცირე 4 ძარღვი), ხოლო მნიშვნელოვანი LVSI სტადირებასა და მკურნალობის რეკომენდაციებში ფიგურირებს. ძუძუსა და თავ-ყელის კიბოში აღწერისა და გაიდლაინების ფორმულირება გასაგებია.
⚠️ რა არის სუსტი
განმარტებები და მეთოდები კვლევებს შორის განსხვავდება; LVI-ის შეფასება დამკვირვებლებს შორის შეიძლება განსხვავდებოდეს და ძარღვის ტიპის გარჩევა რთულია. პროსტატაში PNI-ის დამოუკიდებელი როლი სადავოა. მსხვილ ნაწლავში დამატებით მკურნალობაზე პასუხის წინასწარმეტყველების მონაცემები რეტროსპექტულია. შესწავლილ წყაროებში გაიდლაინების ზოგიერთი ზღვარი (მაგალითად, საშვილოსნოს ყელის Sedlis-ის კრიტერიუმები) ვერ გადამოწმდა.
🩺 პრაქტიკული მნიშვნელობა პაციენტისა და ექიმისთვის
როცა ამ ტერმინებს დასკვნაში ხედავთ, პანიკა საჭირო არ არის და ცრუ დამშვიდებაც არ უნდა ვეძიოთ. მნიშვნელოვანია, კიბოს რომელ ტიპში, რომელ სტადიაზე და რომელ სხვა მონაცემებთან ერთად განიმარტება მონაცემი. კითხვების წერილობით მიტანა ონკოლოგთან და, თუ დასკვნა გაურკვეველია, პათოლოგიის მეორე აზრის განხილვა გონივრული ნაბიჯებია.
❓ ღია კითხვები
კიბოს რომელ ტიპებში და რა ზღვრით ხდება LVI-ის „ვრცელი“ და „შეზღუდული“ დაყოფის სტანდარტიზაცია? კიბოს რომელ ტიპებში გახდება PNI-ის დამოუკიდებელი პროგნოზული როლი განსაზღვრული? შეამცირებს თუ არა ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით შეფასება დამკვირვებლებს შორის სხვაობებს? ამ კითხვების პასუხები ამ სტატიის წყაროებში არ არის.
დასკვნა: LVI ნიშნავს ძარღვში დანახულ სიმსივნურ უჯრედებს; PNI ნიშნავს ნერვის შიგნით, მის გარშემო ან გასწვრივ დანახულ სიმსივნურ უჯრედებს. ორივე გავრცელების გზისა და რისკის მარკერია და არა თავად გავრცელების; ისინი განიმარტება კიბოს ტიპისა და სხვა მონაცემების მიხედვით. ჩანაწერი „არ აღინიშნა“ არ ნიშნავს, რომ რისკი ნულია, ხოლო „არის“ არ ნიშნავს, რომ კიბო გავრცელდა.
ხშირად დასმული კითხვები
- რა არის LVI და რას ნიშნავს?
- ეს არის სიმსივნური უჯრედები, რომლებიც ლიმფურ ან სისხლის ძარღვშია დანახული. ეს არ ნიშნავს, რომ კიბო გავრცელდა; ის აჩვენებს, რომ გავრცელების გზა არსებობს და ალბათობა მეტია.
- რა არის PNI?
- ეს არის სიმსივნური უჯრედები, რომლებიც ნერვის შიგნით, მის გარშემო ან გასწვრივ არის დანახული. ბევრ კვლევაში ის განისაზღვრება, როგორც ნერვის გარშემოწერილობის სულ მცირე ერთი მესამედის შემოხვევა ან სიმსივნური უჯრედების არსებობა ნერვის გარსის ნებისმიერ ფენაში.
- თუ LVI ან PNI არის, კიბო გავრცელდა?
- არა. ორივე რისკის მარკერია. გავრცელება ცალკე ფასდება ლიმფური კვანძების შედეგითა და ვიზუალიზაციით.
- თუ დასკვნაში LVI „არ აღინიშნა“, რისკი არ არის?
- არა. რადგან მხოლოდ გაგზავნილი ანათალები შეისწავლება, აღმოუჩენლობა ინვაზიას დანამდვილებით არ გამორიცხავს.
- თუ LVI ან PNI არის, საჭიროა ქიმიოთერაპია?
- მონაცემი მარტო არ წყვეტს. II სტადიის მსხვილი ნაწლავის კიბოს დროს ის მაღალი რისკის ნიშნებს მიეკუთვნება და ოპერაციის შემდგომი ქიმიოთერაპია განიხილება; ამ გადაწყვეტილებას ონკოლოგი სიმსივნის ტიპთან, სტადიასა და სხვა მონაცემებთან ერთად იღებს.
- რას ნიშნავს „მნიშვნელოვანი LVSI“ ენდომეტრიუმის კიბოს დროს?
- ერთმა კვლევამ შესთავაზა მისი განსაზღვრა, როგორც ოთხი ან მეტი LVSI-ით დაზიანებული ძარღვი სულ მცირე ერთ H&E სლაიდზე. ამ ჯგუფში ოპერაციის შემდეგ მენჯის ლიმფურ კვანძებში რეციდივის რისკი შესამჩნევად მეტია (26,3% მათში, ვინც სხივური თერაპია არ მიიღო, 3,3% მათში, ვისაც LVSI არ ჰქონდა).
- რა შეიძლება გაკეთდეს, თუ დასკვნა გაურკვეველია?
- შეგიძლიათ ონკოლოგთან განიხილოთ, გამოყენებულია თუ არა დამატებითი შეღებვა და მიზანშეწონილია თუ არა პათოლოგიის მეორე აზრის მიღება.
ლექსიკონი
- LVI (ლიმფოვასკულარული ინვაზია)
- სიმსივნური უჯრედები, რომლებიც ლიმფურ ან სისხლის ძარღვშია დანახული.
- LVSI
- ლიმფოვასკულარული სივრცის ინვაზია; განსაკუთრებით გინეკოლოგიურ კიბოებში LVI-ის ეკვივალენტად გამოიყენება.
- PNI (პერინევრალური ინვაზია)
- სიმსივნური უჯრედები, რომლებიც ნერვის შიგნით, მის გარშემო ან გასწვრივ არის დანახული.
- ინვაზია
- სიმსივნური უჯრედების მისვლა წარმოშობის ადგილიდან მიმდებარე ქსოვილამდე ან განსაკუთრებულ სტრუქტურამდე (ძარღვი, ნერვი).
- ანგიოინვაზია
- სისხლის ძარღვის (უმეტესად ვენის) ინვაზია.
- H&E (ჰემატოქსილინ–ეოზინი)
- ჩვეულებრივი შეღებვა, რომელიც ქსოვილის მიკროსკოპით შესასწავლად გამოიყენება.
- იმუნოჰისტოქიმია
- მეთოდი, რომელიც ანტისხეულებით ქსოვილში კონკრეტულ ცილებს ღებავს; გამოიყენება ისეთი მარკერები, როგორიცაა D2-40 (ლიმფური ძარღვები) და CD31/CD34/ERG (სისხლის ძარღვები).
- რეტრაქციის არტეფაქტი
- ძარღვის მსგავსი სივრცე, რომელიც ქსოვილის დამუშავებისას შეკუმშვის გამო სიმსივნური უჯრედების ჯგუფის გარშემო წარმოიქმნება.
- II სტადიის მსხვილი ნაწლავის კიბო
- სიმსივნე, რომელიც მსხვილი ნაწლავის კედელში წინ წავიდა, მაგრამ ლიმფურ კვანძებამდე არ მისულა; ამ სტადიაზე დამატებით ქიმიოთერაპიაზე გადაწყვეტილებისას ისეთი ნიშნები, როგორიცაა LVI და PNI, მხედველობაში მიიღება.
- ოპერაციის შემდგომი (ადიუვანტური) მკურნალობა
- ქიმიოთერაპია ან სხივური თერაპია ოპერაციის შემდეგ რეციდივის რისკის შესამცირებლად.
გამჭვირვალობის შენიშვნა. გადამოწმებულია: LVI-ისა და PNI-ის განმარტებები, აღწერის კატეგორიები და L/V კოდები (mypathologyreport.ca; ICCR-ის ძუძუს გაიდლაინი); H&E-სა და იმუნოჰისტოქიმიის შედარება (Iranian Journal of Pathology, 2020, 50 შემთხვევა); PNI-ისა და LVI-ის სიხშირე მსხვილ ნაწლავში და PNI-ის HR (Li და სხვ., BMC Cancer 2023; სისტემური მიმოხილვის რიცხვები ამავე ნაშრომში მოყვანილი ციტატაა, თავად მიმოხილვა მიუწვდომელი იყო); მნიშვნელოვანი LVSI-ის ზღვარი ენდომეტრიუმში და PORTEC-ის მაჩვენებლები (Peters და სხვ., Int J Gynecol Pathol 2021; აბსტრაქტის გვერდიდან); განცხადება FIGO 2023-ისა და მკურნალობის რეკომენდაციების შესახებ (Gilks, Bosse და სხვ. 2024 წლის პრაქტიკული გაიდლაინის რეზიუმე); NCCN-ისა და ASCO-ს მითითებები თავ-ყელის კიბოში (Wang და სხვ., Sci Rep 2022-ის მიხედვით); PNI-ის მიმოხილვა (Front Oncol 2025); პროსტატის PNI-ის მიმოხილვა (Cancers 2022, მხოლოდ აბსტრაქტი); საშვილოსნოს ყელის სერია (Cao და სხვ., Int J Gynecol Cancer, DOI-დან ჩანს, რომ 2020 წელია). მხოლოდ მეორადი გადმოცემა: თავად NCCN-ისა და ASCO-ს ტექსტები მიუწვდომელი იყო; დებულებები ზემოთ ჩამოთვლილი ნაშრომებიდანაა აღებული. არ გადამოწმებულა და ამიტომ არ დაწერილა: NCCN-ის, ESMO-სა და ASCO-ს გაიდლაინების მიმდინარე სრული ტექსტი; საშვილოსნოს ყელის Sedlis-ის კრიტერიუმების რიცხვითი ზღვრები; PNI-ის სიხშირე პროსტატაში და მისი ადგილი სამკურნალო გადაწყვეტილებებში; PNI-ის სიხშირე პანკრეასში (მიმოხილვაში რიცხვი არ იყო); TNM-ში PNI-ისთვის ცალკე კოდი („Pn“) ამ წყაროებში არ გადამოწმებულა, ამიტომ დავწერეთ მხოლოდ L და V კოდები; აღწერის პრაქტიკა თურქეთში; drozdogan.com-ზე არსებულ სტატიებთან თანხვედრა (არ შემოწმებულა). მცირე შეუსაბამობები: ძუძუს კიბოს დროს 263 პაციენტის რეტროსპექტულმა სერიამ (Anticancer Res 2014) ვასკულარული ინვაზია დამოუკიდებლად მიიჩნია და არა ლიმფური, ხოლო ICCR აღნიშნავს, რომ ძარღვის ტიპის გარჩევა რთულია; ეს ორი ერთად უნდა წაიკითხოთ. ასევე, ICCR ამბობს, რომ ძუძუსთვის დამატებითი შეღებვები ზოგადად ცოტას მატებს, ხოლო ირანის პატარა კვლევამ აცნობა, რომ D2-40-მა H&E-ზე დანახული მონაცემების დაახლოებით ნახევარი არ დაადასტურა; შესაძლოა, ისინი სხვადასხვა კითხვას პასუხობენ. შეფასებები და კომენტარები ამ სტატიას ეკუთვნის. ეს სტატია სამედიცინო რჩევა არ არის; ამ ტექსტზე დაყრდნობით სამკურნალო გადაწყვეტილება არ უნდა მიიღოთ.
წყაროები
- MyPathologyReport.ca. Lymphovascular Invasion (LVI): Definition. mypathologyreport.ca
- ICCR. Lymphovascular invasion in primary breast carcinoma (Core and Non-core). iccr-cancer.org
- Li K, Zhao F, et al. Interaction analysis of high-risk pathological features on adjuvant chemotherapy survival benefit in stage II colon cancer patients: a multi-center, retrospective study. BMC Cancer. 2023;23:797. bmccancer.biomedcentral.com
- Peters EEM, et al. Defining Substantial Lymphovascular Space Invasion in Endometrial Cancer. Int J Gynecol Pathol. 2021. themednet.org
- Gilks CB, Bosse T, et al. Practical guidance for assessing and reporting lymphovascular space invasion (LVSI) in endometrial carcinoma. 2024. researchexchange.ocrahope.org
- Cao L, Wen H, Feng Z, et al. Role of adjuvant therapy after radical hysterectomy in intermediate-risk, early-stage cervical cancer. Int J Gynecol Cancer. ijgc.bmj.com
- Wang J, Su X, Zhang X, et al. Postoperative radiotherapy to the neck for pN1 status HNSCC patients after neck dissection. Sci Rep. 2022;12:13696. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Significance and mechanisms of perineural invasion in malignant tumors. Front Oncol. 2025;15. frontiersin.org
- The Role of Perineural Invasion in Prostate Cancer and Its Prognostic Significance. Cancers. 2022. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Vosough Z, Hosseini A, et al. D2-40 A Helpful Marker in Assessment of Lymphatic Vessel Invasion in Carcinoma of Breast. Iran J Pathol. 2020;16(2):96–102. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
- Breast cancer vascular and lymphatic invasion and recurrence (retrospective, 263 patients). Anticancer Res. 2014;34(3):1255. ar.iiarjournals.org
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
