მეგობრობა, სირთულეები და კიბო – ექიმის მოგონებები
ხალხმრავალ საპროცედურო ოთახში Julia-სთან ერთად განზე ვიდექი, როცა მოულოდნელად ხელი გამომიწოდა. ექიმი ვარ და წლები საოპერაციოებში გამიტარებია, მაგრამ მეგობრისთვის ხელი ასეთი მიზეზით არასდროს ჩამიკიდია. როცა ექთნებმა Julia-ს საკაცეზე დაწოლა სთხოვეს, ერთმანეთს შევხედეთ და წამიერად ჩავეხუტეთ. ხელი ვეღარ მეჭირა, მაგრამ მისგან მოწყვეტას ვერ ვახერხებდი. თმაზე ხელის გადასმისას ძველ ფრენოლოგებს მსგავს მკითხავებს წარმოვიდგენდი, რომლებიც თავის ქალის ფორმების გაანალიზებით მის მომავალს წინასწარმეტყველებდნენ.
ძუძუს ბიოფსიის ნემსი როცა Julia-ს ძუძუს წარმონაქმნს მოხვდა და ქსოვილის ნაჭერი აიღო, მივხვდი, რომ კბილებს ვაჭერდი და ხელებს წამით ვეღარ ვამოძრავებდი. გამახსენდა, როგორ გვეუბნებოდა სამედიცინო სკოლაში ერთი მასწავლებელი, რომ კიბო ხშირად ქვასავით ისინჯება. ბიოფსიის ნემსი წარმონაქმნიდან ნაჭრებს ისე იღებდა, თითქოს ჩაქუჩი კლდეს ურტყამდა, და ჩემი „ექიმური“ განცდა, რომ ის ავთვისებიანი იყო, ძლიერდებოდა. Julia თვალებს მაგრად ხუჭავდა, მე კი გავქვავდი.
ასეთ ვითარებაში მოხვედრას არასდროს ველოდი.
33 წელი ძუძუს კიბოს ექიმი ვიყავი. 33 წელი უცხო ადამიანებს ამ უცნაური სამყაროს გავლაში ვეხმარებოდი და ძუძუს კიბოს მქონე ათასობით ქალზე მეზრუნა. 20-იანი წლების ქალები, 90-იანი წლების ქალები, ქალები, რომლებიც ყველა შეხვედრაზე მარტო მოდიოდნენ, ქალები, რომელთა ქმრებს ყოველი ვიზიტისას მათი ჩანთები ეჭირათ, თითქმის უსიტყვო ქალები, ქალები, რომლებიც საუბარს არ წყვეტდნენ, ქალები, რომლებიც მეუღლეებს გლოვობდნენ და ბიოფსიის პასუხს ელოდნენ, ქალები, რომლებსაც დიაგნოზი მშობიარობიდან რამდენიმე დღეში დაუსვეს… არასდროს მიფიქრია, რომ მათ შორის ჩემი ძვირფასი მეგობარი Julia, 38 წლის ორი შვილის დედაც იქნებოდა. ყველაფერი ძალიან მოულოდნელად მოხდა.
ყოველთვის ძალიან მოულოდნელად ხდება. ეს ძუძუს კიბოს ერთ-ერთი თავისებურებაა — თავს კარგად გრძნობ, ვარჯიშობ, შემდეგ რუტინულ მამოგრამაზე რაღაც ჩანს ან პატარა წარმონაქმნს შეიგრძნობ და ყველაფერი წამში იცვლება. იმ დილით Julia-ს ვკითხე, სადილობა ხომ არ უნდოდა. ერთ უბანში თხუთმეტ წელზე მეტხანს ვმუშაობდით — მე ონკოლოგი ვიყავი, ის კი კომპანიაში აღმავალი ვარსკვლავი. წლების განმავლობაში ერთმანეთის თითქმის ყველა მნიშვნელოვანი მომენტის მოწმე ვიყავით. ყველაზე დატვირთულ დროსაც კი, როცა ცხოვრების ორომტრიალში ვიკარგებოდით, საუკეთესო შემთხვევაში თვეში ორჯერ შეხვედრისთვის დროს ვპოულობდით. შეტყობინებაზე არ მიპასუხა და კიდევ მივწერე, თუმცა პასუხი ისევ არ იყო. ორი საათის შემდეგ ბორძიკით მითხრა, რომ მამოგრამაზე საეჭვო ნიშნები აღმოაჩნდა. ჩურჩულით თქვა: „ნერვიულობენ. ბიოფსია უნდათ, თან დღესვე. ჩემი ქმარი კი ატლანტაშია, არ ვიცი, რა გავაკეთო“. „არაფერია“, — მაშინვე ვუთხარი. „დარწმუნებული ვარ, არაფერი იქნება, ამიტომ მალე მოვაგვაროთ. ძუძუს წარმონაქმნების მხოლოდ მცირე ნაწილი გადაიქცევა კიბოდ, კარგად იქნები.“
ვცდილობდი არ შემემჩნია, მაგრამ შეძრული ვიყავი. კლინიკაში დავბრუნდი და პირდაპირ ჩვენი გამოცდილი ექთანი Kit ვიპოვე. „Julia-ს ძუძუში წარმონაქმნი აღმოუჩინეს და სასწრაფო ბიოფსიას ითხოვენ. ყველაფერს ისიც ემატება, რომ მისი ქმარი ახლა ქალაქში არ არის. საშინელებაა, არა?“
„მაშინ, რა თქმა უნდა, მასთან წახვალთ“, — თქვა Kit-მა. „დაურეკეთ, უთხარით, რომ მის გვერდით იქნებით, და სხვა არაფერი ჰკითხოთ, უბრალოდ წადით.“
ისე მოვიქეცი, როგორც Kit-მა მითხრა, მაგრამ ვერაფერი მომამზადებდა იმისთვის, რასაც იმ შუადღეს განვიცდიდი. ოთახის ერთ ბოლოში აპარატს ყურადღებით აკვირდებოდა რადიოლოგი, მეორეში კი Julia ზურგზე იწვა. საწოლთან ვიდექი, ხელები Julia-ს თმაში მქონდა და, მიუხედავად გულის წასვლის შეგრძნებისა, სიმტკიცის შენარჩუნებას ვცდილობდი. აზრებს თავს ვერ ვუყრიდი და ვერ ვაცნობიერებდი, რამდენად დაბნეული ვიყავი. ყოველ კვირას ოთხი დუჟინი ძუძუს ვხედავდი, თუმცა ახლა სრულიად სხვა რამეს განვიცდიდი. როცა გავიგონე ნემსის სიმსივნესთან შეხების ხმა, გამაჟრჟოლა და ლოცვა დავიწყე. ბიოფსიის ოთახიდან ჩემი ბავშვობის დავიწყებული ლოცვები ისმოდა: გთხოვ, ღმერთო, კისტა იყოს, ნაწიბური, თრომბი, დახშობა, კეთილთვისებიანი იყოს. აპარატები გუგუნებდა, მე კი ვლოცულობდი, რომ პასუხი კიბო არ ყოფილიყო და საღებავები ლურჯად არ ქცეულიყო.
პროცედურის დასრულებისას წარმონაქმნს ეტიკეტი მიაკრეს და საღებავით სავსე პაკეტში მოათავსეს. Julia-სთან ერთად ავტოსადგომზე გავედი, შემდეგ მანქანებში ჩავსხედით და საპირისპირო მიმართულებით წავედით. როგორც ლიცენზირებული ექიმი, ბიოლოგიურ უსამართლობას დიდი ხნის წინ შევეგუე. ვფიქრობდი, რომ ონკოლოგიური კლინიკების ურთულეს საბრძოლო ზონებში მომზადებული ადამიანი იოლად არ შეშინდებოდა — იმ დღემდე, როცა შინ მიმავალმა გზის პირას თავი ისე ჩავხარე, რომ შუბლი საჭეს შეეხო, და ცრემლები წამსკდა.
ჩემი ცუდი წინათგრძნობა მართლდებოდა. Julia-ს სიმსივნე ავთვისებიანი იყო და კვანძებში გავრცელებულიყო. ვფიქრობ იმ წამზე, როცა მის თმას შევეხე. 15 წელია ვმეგობრობთ, მაგრამ მის თმას არასდროს შევხებივარ. თმას, რომელსაც მალე ქიმიოთერაპიის გამო დაკარგავდა… მეორე დღეს, როცა ჩვეულებისამებრ კლინიკაში დავბრუნდი, პაციენტებთან ურთიერთობა ჩიხში მოექცა. ახალი პაციენტის გეგმაზე ფოკუსირება მიჭირდა და Julia-ს მოსალოდნელი ფიზიკური ცვლილებების შესაძლო სურათებს თავიდან ვერ ვიშორებდი. Kit-მა შენიშნა, რომ რუტინული კითხვების დასმისას ენა მებმოდა, და დღის განმავლობაში მკაცრ, თუმცა შეშფოთებულ მზერას მესროდა.
პერსონალის ოთახში თავის ხელში აყვანას ვცდილობდი და ვფიქრობდი, რომ სამედიცინო სკოლის პირველივე დღეებიდან პირადი ცხოვრების დრამებს სამუშაოს რთული გადაწყვეტილებების პროცესზე გავლენის უფლება არ უნდა მივცე. ასე მასწავლეს და კონცენტრაცია მჭირდებოდა. განუკურნებელი AIDS-ის ეპოქაში სტაჟირებისას ერთ ღამეს ატირებულმა ხანდაზმულ ექიმს ვკითხე, ამ ყველაფერს როგორ უმკლავდებოდა. უყოყმანოდ მიპასუხა: „ყოველი კრიტიკული ვიზიტის დასაწყისში 'ბუდისტურ ნახევარღიმილს' ვაკეთებ. პირის კუთხეებს ნახევარღიმილად ვხრი, შემდეგ ღრმად ჩავისუნთქავ და შიგნით ვიღებ ყველაფერს, რაც ვისწავლე და გავაკეთე, რაც წინა პაციენტებისა და მასწავლებლებისგან ვისწავლე. მერე სრულად ამოვისუნთქავ და პაციენტების სანახავად მივდივარ.“
ბუდისტური ნახევარღიმილი „მომღიმარი ბუდას“ სახელითაც არის ცნობილი და ბუდას მშვიდ და წყნარ გამომეტყველებას წარმოადგენს. ეს შინაგანი სიმშვიდისა და წონასწორობის სიმბოლოა — მშვიდი გამომეტყველება, რომელიც ხშირად ბუდას ქანდაკებებსა და ნახატებზე ჩანს. ბუდიზმში ნახევარღიმილი მედიტაციითა და გაცნობიერებულობის პრაქტიკით მიღწეული შინაგანი სიმშვიდის, სიბრძნისა და გასხივოსნების სიმბოლოა. მომღიმარი ბუდას ეს გამოსახულებები ცხოვრების სტრესისა და ტკივილისგან გასათავისუფლებლად და შინაგანი სიმშვიდის მისაღწევად გზამკვლევად და შთაგონებად გამოიყენება.
პერსონალის ოთახის სარკეში ცოტა ხნით საკუთარ თავს ვუყურებდი და ვგრძნობდი, რომ ოთახის სიჩუმე მახრჩობდა. გასვლამდე წამით შევჩერდი, მასწავლებლის სიტყვები გამახსენდა და ჩემი ბუდისტური ნახევარღიმილის გაკეთება გადავწყვიტე. ღრმად ჩავისუნთქე, Julia-ს თმა, ჩვენი ჩახუტებები, ათასობით პაციენტისგან ნასწავლი, სამედიცინო ფაკულტეტი და ჩემი მასწავლებელი — ყველაფერი შიგნით მივიღე, გავუშვი და ოთახიდან გავედი...
*
როგორ იმოქმედებს ეს სტატია ონკოლოგიურ პაციენტებზე, პირად გამოცდილებასა და აღქმაზეა დამოკიდებული. ზოგმა მკითხველმა ამ ამბიდან, რომელიც მეგობრებისა და ექიმების მხარდაჭერის მნიშვნელობას უსვამს ხაზს, იმედი და ძალა შეიძლება მიიღოს. სხვები კი დაავადების სირთულეებზე ფოკუსირებით უიმედობამ მოიცვას. შედეგად, Julia-ს ისტორია და მისი ექიმის მხარდაჭერა ონკოლოგიური პაციენტებისთვის იმედის სხივი შეიძლება იყოს. ამ პროცესში მნიშვნელოვანია, არ დაგვავიწყდეს საყვარელი ადამიანებისა და ჯანდაცვის პროფესიონალების მხარდაჭერა. ერთად სირთულეების გადალახვის შანსი იზრდება და პაციენტები თავს უფრო ძლიერად გრძნობენ. გამოჯანმრთელების გზაზე იმედისა და საყვარელ ადამიანებთან კავშირის შენარჩუნებით ცხოვრების ყოველი მომენტის ღირებულების გაგება შეგვიძლია. ეს ამბავი ონკოლოგიურ პაციენტებსა და მათ ახლობლებს აჩვენებს, რომ რთულ დროს ერთმანეთის მხარდაჭერით იმედიანად წინსვლა შეგვიძლია.
წყაროები
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.