მცენარეული კვება მამაკაცებში მსხვილი ნაწლავის კიბოს რისკს 22 პროცენტით ამცირებს

უკვე ნათლად არის ცნობილი, რომ მცენარეული კვება კუჭ-ნაწლავის სისტემისთვის ბევრად უფრო ჯანსაღია. ხოლო როდესაც საქმე მსხვილ ნაწლავს ეხება, კვების ტიპი კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია.

ადამიანის მსხვილი ნაწლავი, რომელიც ერთმანეთის გაგრძელების 2 სტრუქტურისგან — კოლონისა და სწორი ნაწლავისგან — შედგება, წვრილ ნაწლავზე ბევრად უფრო მგრძნობიარეა კიბოს მიმართ. არადა, წვრილი ნაწლავი 7-8 მეტრის სიგრძისაა, რაც 1,5 მეტრის მსხვილ ნაწლავზე 5-ჯერ მეტია. დაავადების რისკის სხვაობის მთავარი განმსაზღვრელი, როგორც ჩანს, მათთან მოხვედრილი ტოქსიკური/მავნე ნივთიერებების რაოდენობა და ზემოქმედების ხანგრძლივობაა. მონელების პროცესში საკვებში არსებული ტოქსიკური ნივთიერებები მსხვილ ნაწლავში მოხვედრისას უფრო კონცენტრირებული ხდება. ადამიანის მიერ მოხმარებული მცენარეული საკვები ცხოველურ და დამუშავებულ საკვებთან შედარებით ბევრად ნაკლებ ტოქსიკურ ნივთიერებას შეიცავს.

კვლევა, რომელიც 170 ათას ადამიანს მოიცავდა  

დაახლოებით 80 ათას მამაკაცზე ჩატარებულმა კვლევამ აჩვენა, რომ მათ, ვინც ყველაზე მეტ მცენარეულ საკვებს მიირთმევდა, ყველაზე მცირე რაოდენობით მომხმარებლებთან შედარებით 22%-ით ნაკლები მსხვილი ნაწლავის კიბოს რისკი ჰქონდათ. იმავე კვლევაში 93 ათასი ქალიც მონაწილეობდა, თუმცა ქალებში ასეთი კავშირი არ გამოვლენილა.

აშშ-ის მოსახლეობაზე ჩატარებული ამ კვლევის პასუხისმგებელმა ავტორმა Jihye Kim-მა განაცხადა: „კოლორექტალური (კოლონისა და სწორი ნაწლავის, ანუ მსხვილი ნაწლავის) კიბო მსოფლიოში გავრცელებით მესამე კიბოა. სიცოცხლის განმავლობაში ყოველი 23 მამაკაციდან ერთსა და ყოველი 25 ქალიდან ერთს კოლორექტალური კიბოს განვითარების რისკი აქვს“.

კვლევაში ადამიანებს 180-ზე მეტი დასახელების სიიდან ეკითხებოდნენ, რამდენად ხშირად იღებდნენ გარკვეულ საკვებსა და სასმელებს და რა ზომის ულუფებით.

საკვების ჯგუფები დაყვეს ჯანსაღ მცენარეულ საკვებად (მთლიანი მარცვლეული, ხილი, ბოსტნეული, მცენარეული ზეთები, თხილეული, პარკოსნები, მაგალითად ოსპი და მუხუდო), ნაკლებად ჯანსაღ მცენარეულ საკვებად (რაფინირებული მარცვლეული, ხილის წვენები, კარტოფილი, დამატებული შაქრები) და ცხოველურ საკვებად (ცხოველური ცხიმი, რძის პროდუქტები, კვერცხი, თევზი ან ზღვის პროდუქტები, ხორცი).

Kim-მა თქვა: „ვფიქრობთ, რომ ხილის, ბოსტნეულისა და მთლიანი მარცვლეულის მსგავს საკვებში არსებული ნივთიერებები შეიძლება კოლორექტალური კიბოს რისკის შემცირებას უწყობდეს ხელს იმ ქრონიკული ანთების დათრგუნვით, რომელსაც კიბოს გამოწვევა შეუძლია“. ხილი და ბოსტნეული, ბოჭკოს უხვი შემცველობის გარდა, მრავალი რაოდენობისა და ტიპის ვიტამინებს, მინერალებსა და ანტიოქსიდანტებს, ანუ მიკრონუტრიენტებს შეიცავს.

მამაკაცებში გამოვლენილი კავშირი რასისა და ეთნიკური წარმომავლობის მიხედვითაც განსხვავდებოდა. მაგალითად, იაპონური წარმოშობის ამერიკელ მამაკაცებში კიბოს რისკის შემცირება 20% იყო, თეთრკანიან მამაკაცებში კი 24%. ეთნიკურ ჯგუფებს შორის განსხვავებების შესახებ დამატებითი კვლევებია საჭირო.

მკვლევრებმა ასევე აღნიშნეს, რომ კვლევის „დაკვირვებითი“ ხასიათის გამო მცენარეული საკვების მიღებასა და კოლორექტალური კიბოს რისკს შორის მიზეზობრივი კავშირის შესახებ დასკვნის გაკეთება ჯერ შეუძლებელია.