ორი Sinovac-ის შემდეგ ბუსტერად BioNTech უნდა ავირჩიოთ თუ Sinovac?

Dokuz Eylül-ის უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფმა კითხვაზე „Sinovac-ის ორი დოზის შემდეგ კორონავირუსის ბუსტერ ვაქცინად BioNTech უნდა ავირჩიოთ თუ Sinovac“ პასუხის გასაცემად თურქეთის ჯანდაცვის მუშაკებში ბუსტერების შემდეგ ანტისხეულების დონე გააანალიზა. შედეგები კლინიკური მიკრობიოლოგიის მე-6 ეროვნულ კონგრეს-ზე წარადგინეს.

გავიხსენოთ თურქეთში კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინაციის მოკლე ისტორია

2021 წლის 13 იანვარს კორონავირუსის საწინააღმდეგო ინაქტივირებული ვაქცინა Sinovac-ს თურქეთში გადაუდებელი გამოყენების ნებართვა მიეცა. საერთაშორისო რეკომენდაციების მიხედვით გადაწყდა, თავდაპირველად ჯანდაცვის მუშაკები და მაღალი რისკის პირები აეცრათ.

2021 წლის 1 ივლისს ჯანდაცვის მუშაკებში Sinovac-ით ან BioNTech-ით მესამე დოზით აცრა დაიწყო. ამგვარად, ინაქტივირებული ვაქცინის სქემის დასრულებიდან დაახლოებით 5 თვის შემდეგ გაკეთდა ჰომოლოგიური (2 Sinovac-ის შემდეგ Sinovac) / ჰეტეროლოგიური (2 Sinovac-ის შემდეგ BioNTech) ბუსტერები.

ვაქცინის მოქმედების პროგნოზირება

მანეიტრალებელი ანტისხეულების დონეების გაზომვა ვაქცინაციის შემდეგ სიმპტომური კორონავირუსული დაავადებისგან (სიმპტომებიანი Covid-19-ისგან) იმუნური დაცვის მაღალი სიზუსტით პროგნოზირების საშუალებას იძლევა, მაგრამ პრაქტიკაში ტექნიკურად რთულია. მის ნაცვლად სპაიკის ცილის რეცეპტორთან დამაკავშირებელი უბნის (RBD) საწინააღმდეგო იმუნოგლობულინ G (IgG) ანტისხეულები ვაქცინის ეფექტიანობის შეფასების პროგნოზულ საშუალებად შეიძლება გამოიყენონ.

კვლევაში Dokuz Eylül-ის საუნივერსიტეტო საავადმყოფოს ჯანდაცვის მუშაკებში, რომელთაც Sinovac-ის ორი დოზა ჰქონდათ მიღებული, შეფასდა 3 თვის anti-RBD IgG სეროპოზიტიურობის* მაჩვენებელი და ანტისხეულების დონის რაოდენობრივი ცვლილება, შემდეგ კი ჰეტეროლოგიური (BioNTech-ით) და ჰომოლოგიური (Sinovac-ით) ბუსტერის გავლენა.

*შენიშვნა: სეროპოზიტიურობა ნიშნავს კონკრეტული მიკროორგანიზმის საწინააღმდეგო ანტისხეულების არსებობას ადამიანში.

კვლევაში მონაწილე 548 ჯანდაცვის მუშაკის საშუალო ასაკი 38 წელი იყო. 146 მონაწილეს (26,6%) სულ მცირე ერთი ქრონიკული დაავადება ჰქონდა, ხოლო 17 (3,1%) იმუნოსუპრესიულ (იმუნიტეტის დამთრგუნველ) მოდულატორულ მკურნალობას იღებდა.

კვლევის შედეგები

Sinovac-ის ორი დოზის შემდეგ პირველ თვეში მაღალი სეროპოზიტიურობა (98,9%) გამოვლინდა. Sinovac-ის სხვა ეფექტიანობის კვლევებში ეს მაჩვენებელი 98,2%-დან 99,6%-მდე მერყეობდა. თუმცა mRNA (BioNTech) და ვირუსული ვექტორის ვაქცინებისთვის მაჩვენებელი 99,5%-ზე მეტია.

კვებამ, ასაკმა და სქესმა შეიძლება ვაქცინის ეფექტიანობაზე იმოქმედოს. მამაკაცის სქესი, ხანდაზმული ასაკი (>65 წელი), სხეულის მასის მაღალი ინდექსი (≥25 kg/m2), იმუნოსუპრესიული მკურნალობა, კიბო და თირკმლის დაავადება Covid-19-ის ვაქცინაზე დაბალ იმუნურ პასუხთან დაკავშირებულ ფაქტორებად გამოვლინდა. განსაკუთრებით იმუნოსუპრესიული მკურნალობის მიმღებ ჯანდაცვის მუშაკებში ბუსტერები აუცილებლად რეკომენდებულია, რადგან Sinovac-ის სხვა კვლევებმაც მსგავსი შედეგები აჩვენა.

სიმსუქნეც ვაქცინის ეფექტიანობის მნიშვნელოვანი ფაქტორია. სხვა კვლევაში დაბალი და ნორმალური წონის პირებში ჭარბი წონის, პრეობეზურ პირებთან შედარებით BioNTech-ზე უფრო მაღალი ანტისხეულების დონე აღმოაჩინეს. ანუ, სიმსუქნე ვაქცინის ეფექტიანობას ამცირებს. 

მეოთხე და პირველ თვეში მიღებული ანტისხეულების დონეების შედარებისას კვლევაში 61%-იანი შემცირება და 10%-იანი სერონეგატიურობაც კი დაფიქსირდა. მსგავსად, მრავალ კვლევაში პირველ თვეებთან შედარებით ანტისხეულების შემცირება როგორც Sinovac-ის, ისე BioNTech-ის შემდეგაც გამოვლინდა.

ბუსტერად Sinovac უნდა აირჩიონ თუ BioNTech?

5 თვის შემდეგ კვლავ Sinovac-ით ან BioNTech-ით აცრილ მონაწილეებში (ბუსტერით) ანტისხეულების დონის ზრდა დაფიქსირდა. შედეგები შეესაბამებოდა ბუსტერის ეფექტიანობის შესახებ სხვა, შეზღუდული რაოდენობის კვლევებს. მთავარი კითხვა იყო: ორი Sinovac-ის შემდეგ რომელი ბუსტერი — BioNTech თუ Sinovac — შეუწყობდა ხელს ანტისხეულების უფრო მაღალ დონეს?

კვლევის თანახმად, BioNTech-ის ბუსტერით აცრილ პირებში ანტისხეულების დონე მნიშვნელოვნად უფრო მაღალი იყო.

კვლევა მხარს უჭერს შეზღუდული რაოდენობის იმ კვლევებს, რომლებიც Sinovac-ის ორი აცრის შემდეგ ჰომოლოგიური ან ჰეტეროლოგიური ბუსტერით წარმოქმნილ ანტისხეულების პასუხებს ადარებს.  

ძირითადი საყურადღებო შედეგები ასეთია:

1. ინაქტივირებული Sinovac-ის ორი დოზის შემდეგ სეროპოზიტიურობა საკმაოდ მაღალი იყო.
2. ქრონიკული დაავადება და პრეობეზური მდგომარეობა ანტისხეულების დაბალ პასუხს იწვევდა.
3. Sinovac-ის მეორე დოზის შემდეგ 4 თვეში ანტისხეულების დონე მნიშვნელოვნად შემცირდა.
4. Sinovac-ის მეორე დოზიდან დაახლოებით 5 თვის შემდეგ როგორც ჰომოლოგიურმა, ისე ჰეტეროლოგიურმა ბუსტერმა ანტისხეულების დონე გაზარდა.
5. ჰეტეროლოგიურმა ბუსტერმა (BioNTech) ჰომოლოგიურთან (Sinovac) შედარებით ანტისხეულების პასუხი აშკარად გაზარდა.

მკვლევრები ინაქტივირებული ვაქცინის სქემის დამასრულებელ, განსაკუთრებით რისკფაქტორების მქონე პირებს ბუსტერად mRNA ვაქცინის არჩევას ურჩევენ.