პროსტატის ადრეული სტადიის კიბო: მკურნალობა თუ აქტიური დაკვირვება?

პროსტატის კიბო ჩვენს ქვეყანაში მამაკაცებში ფილტვის კიბოს შემდეგ ყველაზე ხშირი კიბოა, თუმცა ადრეულ სტადიაზე გამოვლენისას 5-წლიანი გადარჩენადობა 90%-ზე მეტია. რა თქმა უნდა, როგორც ყველა ტიპის კიბოს შემთხვევაში, პროსტატის კიბოს მკურნალობაც სტადიის მიხედვით განსხვავდება. მაგალითად, პროსტატის ადრეული სტადიის კიბოს დროს მკურნალობის მრავალი ალტერნატივა არსებობს: კიბოთი დაზიანებული ქსოვილის ქირურგიულად ამოკვეთა, რადიოთერაპია ან აქტიური დაკვირვება (მჭიდრო მეთვალყურეობა) გადაუდებელი ჩარევის გარეშე. თუმცა დიაგნოზის შემდეგ განცდილი შოკი და სტრესი პაციენტებს ექიმისთვის ყველა კითხვის დასმას ურთულებს. ამ მხრივ, ექიმების მიერ პაციენტების ინფორმირება და მათთვის მიმართულების მიცემა უაღრესად მნიშვნელოვანია.

პროსტატის ადრეული სტადიის კიბოს ყველაზე ოპტიმალური მკურნალობის შესახებ მრავალი კვლევა კვლავ მიმდინარეობს. ზოგიერთ ადრინდელ კვლევაში აღნიშნული იყო, რომ პროსტატის ადრეული სტადიის კიბოს დროს ქირურგიულად ნამკურნალებ პაციენტებში პროსტატის კიბოთი სიკვდილი ნაკლებად აღინიშნებოდა და სიცოცხლის ხანგრძლივობა მეტი იყო. თუმცა თანამედროვე კვლევები მიანიშნებს, რომ ადრეული სტადიის, ანუ პროსტატის ფარგლებს გარეთ გაუვრცელებელი კიბოს დროს აქტიური მეთვალყურეობის შედეგებიც კარგია. პროსტატის კიბო მამაკაცის ჰორმონის მიმართ მგრძნობიარე დაავადებაა და ამიტომ პროსტატის ზოგიერთი კიბო შეიძლება ძალიან ნელა იზრდებოდეს და ვრცელდებოდეს. ამ მხრივ მნიშვნელობა შეიძინა იმას, აქვს თუ არა კიბოს აგრესიული ბიოლოგიური თავისებურებები, ანუ რისკის ჯგუფს.

დაკავშირებული თემები

• რას ნიშნავს პროსტატის კიბოს რისკის კლასიფიკაცია?
• არის თუ არა Gleason 6 პროსტატის კიბო და საჭიროებს თუ არა მკურნალობას?

დაკვირვებასთან შედარებით მკურნალობა ადრეული სტადიის კიბოს მქონე მამაკაცებში, განსაკუთრებით საშუალო ან მაღალი რისკის დაავადების მქონე მამაკაცებში, საერთო და პროსტატის კიბოსთან დაკავშირებული სიკვდილის რისკს ამცირებს.

დაბალი რისკის დაავადების მქონე მამაკაცებისთვის აქტიური დაკვირვება უპირატესი არჩევანი უნდა იყოს.

ადრეულ სტადიასთან დაკავშირებული კითხვები

პროსტატის ადრეული სტადიის კიბოს დროს რისკის ჯგუფის მიხედვით შერჩეული საწყისი მკურნალობისას გადარჩენადობის შესახებ მონაცემები შეზღუდულია.

საშუალო და მაღალი რისკის დაავადების დროს საწყისი მკურნალობის სტრატეგია სადავოა.

საშუალო და მაღალი რისკის დაავადების მქონე პაციენტებში აქტიური მკურნალობით გადარჩენადობის უპირატესობის ჩვენებამ შესაძლოა უპირატესი მიდგომის განსაზღვრას შეუწყოს ხელი.

ახალი კვლევა

SEER-ის (ზედამხედველობა, ეპიდემიოლოგია და საბოლოო შედეგები), რომელიც შეიძლება აშშ-ის კიბოს სტატისტიკის წყაროდ განიმარტოს, 2010-2016 წლების მონაცემებით პროსტატის ადრეული სტადიის T1c-2cN0M0 კიბოს შემთხვევები გაანალიზდა. გაანალიზდა დაახლოებით 500 ათასი შემთხვევის შედეგები.

შენიშვნა: T სტადია წარმოდგენას გვიქმნის სიმსივნის ზომასა და მის ადგილობრივ გავრცელებაზე. პროსტატის კიბოს დროს T1 და T2 ნიშნავს, რომ სიმსივნე პროსტატის შიგნითაა. T3 და შემდგომი სტადიები კი მიუთითებს, რომ სიმსივნე პროსტატის კაფსულას გასცდა და გარშემო გავრცელდა.

კვლევაში ჩართული პაციენტების უმეტესობა საშუალო და მაღალი რისკის ჯგუფს მიეკუთვნებოდა.

მკვლევრებმა დაკვირვების, რადიოთერაპიისა და რადიკალური პროსტატექტომიის შედეგები შეადარეს.

მონაწილეთა PSA-ის (პროსტატის სპეციფიკური ანტიგენი) დონე 50 ng/mL ან ნაკლები იყო. პაციენტების ასაკი 50-79 წელი იყო.

დაკვირვების მედიანური ხანგრძლივობა 36,5 თვე იყო.

მნიშვნელოვანი შედეგები

• დაკვირვების ჯგუფში 5-წლიანი საერთო გადარჩენადობის მაჩვენებელი ყველაზე დაბალი იყო (91,6%), შემდეგ მოდიოდა რადიოთერაპია (92,4%) და რადიკალური პროსტატექტომია (96,1%; P < 0,001).
• დაკვირვებასთან შედარებით რადიოთერაპიამ მხოლოდ მაღალი რისკის ჯგუფში გააუმჯობესა პროსტატის კიბოსთვის სპეციფიკური გადარჩენადობა, ხოლო რადიკალურმა პროსტატექტომიამ პროსტატის კიბოსთვის სპეციფიკური გადარჩენადობა მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა როგორც საშუალო რისკის (საფრთხეთა თანაფარდობა [HR], 0,43), ისე მაღალი რისკის მქონე მამაკაცებში (HR, 0,36) (ორივე შემთხვევაში P < 0,001).
• თუმცა დაბალი რისკის დაავადების დროს მკურნალობამ პროსტატის კიბოსთვის სპეციფიკური გადარჩენადობის სარგებელი არ გამოავლინა.

შედეგად, ამ კვლევამ კიდევ ერთხელ წარმოაჩინა პროსტატის ადრეული სტადიის კიბოს დროს რისკის ჯგუფის მიხედვით კლასიფიკაციის მნიშვნელობა. ადრეული სტადიისა და დაბალი რისკის პროსტატის კიბოს დროს — რაც გულისხმობს, რომ სიმსივნე პროსტატის ჯირკვლის მხოლოდ ერთ ნახევარშია, PSA 10-ზე დაბალია და Gleason-ის ქულა 7-ზე ნაკლებია — მკურნალობის გარეშე აქტიური დაკვირვება ყველაზე ოპტიმალურ არჩევანად ჩანს.