در سرطان پروستات اولیه، درمان یا پایش فعال؟

سرطان پروستات گرچه در کشور ما پس از سرطان ریه شایع‌ترین سرطان مردان است، اگر در مرحله اولیه شناسایی شود، بقای 5 ساله آن بیش از %90 است. مانند هر سرطان دیگری، درمان سرطان پروستات نیز بر حسب مرحله تفاوت دارد. برای مثال، در سرطان پروستات اولیه گزینه‌های متعددی مانند برداشتن بافت سرطانی با جراحی، پرتودرمانی یا پایش فعال (پیگیری نزدیک) بدون مداخله فوری وجود دارد. اما شوک و تنش پس از تشخیص، پرسیدن همه پرسش‌ها از پزشک را برای بیماران دشوار می‌کند. در این مرحله، اطلاع‌رسانی و راهنمایی پزشک به بیمار بسیار مهم است.

اینکه درمان ایدئال سرطان پروستات اولیه چیست موضوع مطالعات متعددی است که همچنان ادامه دارند. برخی مطالعات پیشین گفته‌اند بیمارانی که برای سرطان پروستات اولیه جراحی شده‌اند، مرگ کمتری بر اثر سرطان پروستات داشته و طولانی‌تر زنده مانده‌اند. با این حال، مطالعات جدیدتر نشان می‌دهند نتایج پایش فعال در سرطان پروستات اولیه، یعنی سرطانی که از پروستات بیرون نرفته است، نیز خوب است. سرطان پروستات به هورمون مردانه حساس است و به همین دلیل بعضی از این سرطان‌ها می‌توانند بسیار آهسته رشد و گسترش یابند. در اینجا تهاجمی بودن یا نبودن زیست‌شناسی سرطان، یعنی طبقه خطر، اهمیت پیدا می‌کند.

مطالب مرتبط

• طبقه‌بندی خطر سرطان پروستات چیست؟
• آیا Gleason 6 سرطان پروستات است و باید درمان شود؟

در مقایسه با پایش، درمان در مردان مبتلا به سرطان اولیه، به‌ویژه افراد دارای بیماری با خطر متوسط یا بالا خطر مرگ کلی و مرگ اختصاصی سرطان پروستات را کاهش می‌دهد.

در مردان مبتلا به بیماری کم‌خطر، پایش فعال باید گزینه مرجح باشد.

پرسش‌های مطرح درباره مرحله اولیه

داده‌های مربوط به بقای درمان اولیه بر اساس گروه خطر در سرطان پروستات اولیه محدود است.

راهبرد درمان اولیه در بیماری با خطر متوسط و بالا محل بحث است.

نشان دادن مزیت بقای درمان فعال در بیماران دارای بیماری با خطر متوسط و بالا می‌تواند به روشن شدن رویکرد مرجح کمک کند.

مطالعه‌ای تازه

با داده‌های SEER (نظارت، همه‌گیرشناسی و پیامدهای نهایی)، که می‌توان آن را آمار سرطان ایالات متحده دانست، در سال‌های 2010-2016 موارد سرطان پروستات اولیه T1c-2cN0M0 تحلیل شد. پیامدهای حدود 500 هزار مورد بررسی شد.

یادداشت: مرحله T درباره اندازه تومور و گسترش موضعی آن اطلاعات می‌دهد. در سرطان پروستات، T1 و T2 به این معناست که تومور داخل پروستات قرار دارد. T3 و مراحل بعدی نشان می‌دهند تومور از کپسول پروستات عبور کرده و به اطراف گسترش یافته است.

بیشتر بیماران واردشده در مطالعه، در گروه خطر متوسط و بالا بودند.

پژوهشگران پیامدهای پایش، پرتودرمانی و پروستاتکتومی رادیکال را مقایسه کردند.

سطح PSA (آنتی‌ژن اختصاصی پروستات) شرکت‌کنندگان 50 ng/mL یا کمتر بود و بیماران 50-79 سال سن داشتند.

میانه مدت پیگیری 36.5 ماه بود.

نتایج قابل‌توجه

• گروه پایش پایین‌ترین نرخ بقای کلی 5 ساله (%91,6) را داشت و پس از آن پرتودرمانی (%92,4) و پروستاتکتومی رادیکال (%96,1؛ P < 0,001) قرار گرفتند.
• در مقایسه با پایش، پرتودرمانی فقط در گروه پرخطر بقای اختصاصی سرطان پروستات را بهبود داد؛ در حالی که پروستاتکتومی رادیکال این بقا را هم در مردان با خطر متوسط (نسبت خطر [HR]، 0.43) و هم در مردان پرخطر به‌طور معناداری بهتر کرد (HR، 0.36) (برای هر دو، P < .001).
• با این حال، درمان‌ها در بیماری کم‌خطر مزیتی از نظر بقای اختصاصی سرطان پروستات فراهم نکردند.

در نتیجه، این مطالعه بار دیگر اهمیت طبقه‌بندی گروه خطر در سرطان پروستات اولیه را نشان داد. در سرطان پروستات اولیه و کم‌خطر – یعنی وقتی تومور فقط در یک نیمه غده پروستات قرار دارد، PSA کمتر از 10 و امتیاز Gleason کمتر از 7 است – پایش فعال بدون درمان، ایدئال‌ترین گزینه به نظر می‌رسد.