რა არის კალციფიკაცია ძუძუში და მამოგრაფიაზე, უნდა ვიღელვოთ?

ძუძუს კალციფიკაციები ძუძუს ქსოვილში კალციუმის მცირე დანალექებია. ჩვეულებრივ მამოგრაფიაზე ჩანს და ყველაზე ხშირად 50 წელზე უფროს ქალებში გვხვდება. ძუძუს კალციფიკაციები, როგორც წესი, კიბო არ არის ანუ კეთილთვისებიანია. თუმცა ზოგიერთი ფორმა ზოგჯერ ძუძუს კიბოზე შეიძლება მიუთითებდეს.

ამ სტატიაში განვიხილავთ ძუძუს კალციფიკაციის მიზეზებს და რა შეიძლება მოხდეს სკრინინგისას მათი აღმოჩენის შემთხვევაში.

რა არის ძუძუს კალციფიკაცია?

კალციფიკაციები ძუძუში განვითარებული კალციუმის მცირე დანალექებია. ისინი სიმპტომებსა და ჩივილებს არ იწვევს და ექიმი მათ რუტინული გასინჯვით ვერ გამოავლენს.

ამის ნაცვლად, ჩვეულებრივ, X სხივებით ძუძუს რენტგენზე, ანუ მამოგრაფიაზე თეთრ წერტილებად ჩანს. სხვა ძუძუს გამოკვლევები, როგორიცაა ულტრაბგერა ან მაგნიტურ-რეზონანსული (MR) სკანირება, კალციფიკაციას არ აჩვენებს.

მენოპაუზის შემდეგ კალციფიკაციების განვითარების ალბათობა უფრო მაღალია.

ძუძუს კალციფიკაციების უმეტესობა კეთილთვისებიანია

თუმცა კალციუმის დანალექების გროვები ძუძუს კიბოს ადრეული ნიშანიც შეიძლება იყოს. ზოგიერთი კვლევით, სკრინინგის პროგრამებში ქალების % 12.7-დან 41.2-მდე შემთხვევაში კიბოს ერთადერთი გამაფრთხილებელი ნიშანი ძუძუს კალციფიკაცია იყო.

მიუხედავად იმისა, რომ კალციფიკაციები კიბოდ არ გარდაიქმნება , შეიძლება მიუთითებდეს ძუძუს კიბოსთან შესაძლო კავშირის მქონე ძირითადი პროცესის მიმდინარეობაზე.

რა ტიპის ძუძუს კალციფიკაციებია?

მამოგრამაზე შეიძლება გამოჩნდეს მაკროკალციფიკაციები და მიკროკალციფიკაციები — ძუძუს კალციფიკაციის ორი ტიპი. ზოგიერთ ქალში ორივე ერთად გვხვდება.

მაკროკალციფიკაციები

მაკროკალციფიკაციები ძუძუს ქსოვილში შემთხვევით განლაგებულ დიდ თეთრ წერტილებად ჩანს. მათი დიამეტრი 0,5 მილიმეტრზე (mm) მეტია.

მაკროკალციფიკაციები ძალიან ხშირია და რადიოლოგები მათ კეთილთვისებიანად აფასებენ. ამიტომ მათ მქონე ადამიანებს ჩვეულებრივ მჭიდრო შემდგომი საკონტროლო ტესტი არ სჭირდებათ.

მიკროკალციფიკაცია

მიკროკალციფიკაციები პატარა თეთრ ლაქებად ან მარცვლებად ჩანს. მრავალი შემთხვევა კეთილთვისებიანია, თუმცა გარკვეული მახასიათებლებისას ძუძუს კიბოზე შეიძლება მიუთითებდეს.

შემდეგი თვისებების მქონე მიკროკალციფიკაციებს მეტი გამოკვლევა სჭირდება:

• თუ დიამეტრი 0,5 mm-ზე ნაკლებია
• თუ ძუძუს ერთ უბანში დაჯგუფების ტენდენცია აქვს
• თუ ზომითა და ფორმით განსხვავდება
• გროვა ჩვეულებრივ ხუთი ან მეტი კალციფიკაციისგან შედგება, თუმცა რიცხვი ზუსტი არ არის. ფხვიერი ჯგუფები კომპაქტურ/მჭიდრო ჯგუფებზე უფრო სავარაუდოდ კეთილთვისებიანია.

ძუძუს ძირითადი ქსოვილის გარეთ კალციფიკაციები

ზოგჯერ მამოგრაფია კალციფიკაციებს ძუძუს ძირითადი ქსოვილის გარეთ აჩვენებს. ისინი კანზე ან სისხლძარღვებში შეიძლება ჩანდეს.

კანზე დეოდორანტის ან ფხვნილის ნარჩენების გამო რენტგენზე თეთრი წერტილები შეიძლება გამოჩნდეს.

თუ რადიოლოგი დაადასტურებს, რომ კალციფიკაციები ძუძუს ქსოვილის გარეთ მდებარეობს, ამ ტიპებს დამატებითი ტესტი არ სჭირდება.

რა იწვევს ძუძუს კალციფიკაციას?

ძუძუს ქსოვილში კალციფიკაცია შემდეგი მიზეზებით შეიძლება წარმოიშვას:

• დაზიანებით ან ოპერაციით გამოწვეული ტრავმა. ძუძუს ოპერაციის შემდეგ კალციფიკაცია ჩვეულებრივია.
• ინფექცია
• სისხლძარღვებში ათეროსკლეროზის მსგავსი წარმონაქმნები
• კისტები, ძუძუში სითხით სავსე პარკები
• ძუძუს სადინრის ექტაზია ან დახშული რძის სადინრები
• ცხიმის ნეკროზი ან მკვდარი ცხიმოვანი უჯრედები
• ფიბროადენომა — ძუძუს კეთილთვისებიანი სიმსივნე
• ძუძუს კიბოსთვის სხივური თერაპია
• დუქტალური კარცინომა in situ (რძის სადინრების ამომფენი უჯრედების კიბოდ ქცევა, ძუძუს კიბოს ძალიან ადრეული სტადია)
• ინვაზიური ძუძუს კიბო (კლასიკური ძუძუს კიბო)

- შეიძლება დაგაინტერესოთ: დუქტალური კარცინომა in situ-ს (DCIS) ძუძუს კიბოდ გარდაქმნის 6 რისკფაქტორი

ზემოთ ჩამოთვლილთაგან ნებისმიერმა შეიძლება ძუძუს კალციფიკაციის განვითარება გამოიწვიოს.

რისკის გამზრდელი სხვა ფაქტორებია:

• ძუძუს კიბოს პირადი ისტორია
• ოჯახში ძუძუს კიბოს ისტორია
• ძუძუს კიბოს მემკვიდრეობითი მიდრეკილება, მაგალითად, BRCA1 და BRCA2 მუტაციების არსებობა

შენიშვნა: დეოდორანტი, ლოსიონები ან პუდრი მამოგრამაზე კალციფიკაციას შეიძლება ჰგავდეს. ამიტომ სკრინინგამდე კანზე რაიმე პროდუქტის წასმას უნდა მოერიდოთ.

კალციუმით მდიდარი საკვების მიღება ძუძუს კალციფიკაციას არ იწვევს!

როგორ დიაგნოსტირდება ძუძუს კალციფიკაცია?

როდის არის საჭირო დამატებითი გამოკვლევა?

თუ მამოგრამაზე კალციფიკაცია ჩანს, რადიოლოგი წყვეტს, საჭიროა თუ არა დამატებითი კვლევა. ჩვეულებრივ მაკროკალციფიკაციებს საეჭვოდ არ მიიჩნევს.

თუმცა მიკროკალციფიკაციებთან ერთად დიდი დაჯგუფებული კალციფიკაციების აღმოჩენისას შეიძლება მეტი ტესტი გირჩიოთ.

თუ კალციფიკაციები კიბოს მხრივ საეჭვოდ მიიჩნევა, შესაძლებელია:

• მათი უფრო ახლოდან გამოსახვისთვის კიდევ ერთი მამოგრაფია,
• წინა მამოგრაფიულ გამოსახულებებთან შედარება მახასიათებლების ცვლილების სანახავად
• კალციფიკაციის ცვლილებების შესამოწმებლად ყოველ 6 თვეში სკრინინგის რეკომენდაცია,
• ძუძუს MR სკანირების რეკომენდაცია,
• ძუძუს ბიოფსიის ჩატარება,

ძუძუს კალციფიკაციის მკურნალობა

ექიმს შეუძლია ძუძუს კალციფიკაციის გამომწვევი სამედიცინო მდგომარეობების შესაძლო მკურნალობა განიხილოს. კეთილთვისებიან კალციფიკაციებს მკურნალობა არ სჭირდება. თუმცა სხვა მდგომარეობასთან, მაგალითად, სადინრის ექტაზიასთან კავშირის შემთხვევაში ექიმი ადამიანს მდგომარეობისა და არსებული მკურნალობების შესახებ მეტ ინფორმაციას მიაწვდის.

თუ კალციფიკაცია ძუძუს კიბოზე მიუთითებს, ადამიანს, რა თქმა უნდა, მკურნალობა დასჭირდება კიბოს გავრცელების შესაჩერებლად და კიბოს უჯრედების გასანადგურებლად. მკურნალობის ტიპი დამოკიდებულია ძუძუს კიბოს ტიპზე, ზომაზე, სტადიასა და სხვა ფაქტორებზე.

*

- ძუძუს კიბოს სიმპტომები, სტადიები და მკურნალობა (დეტალურად)