სადინროვანი კარცინომა in situ-ს (DCIS) ძუძუს კიბოდ გარდაქმნის 6 რისკფაქტორი

ახალი კვლევის შედეგები ღირებულ ინფორმაციას გვთავაზობს, როგორ უნდა უმკურნალონ სადინროვან კარცინომა in situ-ს (DCIS) დიაგნოზის მქონე ქალებს. რომელი ფაქტორები ქმნის DCIS დიაგნოზის შემდეგ ძუძუს კიბოს განვითარების რისკს — ამ საკითხზე არსებული ცოდნის სისტემური მიმოხილვისა და მეტაანალიზის მიხედვით, 26 ფაქტორიდან 6 DCIS-ის ძუძუს კიბოდ გარდაქმნის რისკს % 36-დან % 84-მდე ზრდიდა.

ეს 6 ფაქტორია;

1. რასა (აფრიკული წარმოშობა),
2. პრემენოპაუზური მდგომარეობა (მენოპაუზაში ჯერ არშესვლა), 
3. ხელით მასის შეგრძნების შესაძლებლობა, 
4. პოზიტიური ქირურგიული კიდე, 
5. მაღალი ჰისტოლოგიური ხარისხი და 
6. მაღალი p16 ცილის ექსპრესია (ჭარბი გამოხატვა/წარმოქმნა).

დამატებით კვლევამ გამოავლინა DCIS დიაგნოზის შემდეგ ძუძუს კიბოს განვითარების კვლევებში ხშირი bias (მიკერძოების) მდგომარეობები. Visser-ისა და კოლეგების კვლევა Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention ჟურნალში გამოქვეყნდა.

რა არის სადინროვანი კარცინომა in situ (DCIS)?

სადინროვანი კარცინომა in situ (Ductal Carcinoma In Situ, DCIS) ძუძუს რძის სადინრების ამომფენი უჯრედების კიბოდ გარდაქმნის დასაწყისია და ძუძუს კიბოს ძალიან ადრეული სტადიაა. თუ ძუძუს ბიოფსიის პასუხი „სადინროვანი კარცინომა in situ“-დ არის აღწერილი, ეს ნიშნავს, რომ რძის სადინრებში ზოგი უჯრედი კიბოს უჯრედად გარდაქმნას იწყებს, თუმცა უჯრედებს ჯერ ინვაზიური (გავრცელებადი) ხასიათი არ შეუძენია და მხოლოდ რძის სადინრების გასწვრივ ვრცელდება, ძუძუს ქსოვილის შიგნით არ შედის. DCIS-ის ძირითადი მკურნალობა ოპერაციაა, რომლისასაც სიმსივნე გარკვეულ ნორმალურ მიმდებარე ქსოვილთან ერთად იკვეთება. ამ ოპერაციას „ფართო ადგილობრივი ექსციზია“ ან „ლუმპექტომია“ ეწოდება.

მიუხედავად იმისა, რომ მხოლოდ ზოგი DCIS შემთხვევა პროგრესირებს ინვაზიურ ძუძუს კიბომდე, შემთხვევათა უმრავლესობა მკურნალობის გარეშე და თავის ნებაზე დატოვებისას სიცოცხლისთვის საშიში არ გახდება. თუმცა რადგან არსებული გზამკვლევები DCIS-ის ქირურგიულ მოცილებას ურჩევს (ჩვეულებრივ რადიოთერაპიით და ზოგჯერ ენდოკრინული შემანარჩუნებელი მკურნალობით გაგრძელებით), ქალთა უმრავლესობა ჭარბად მკურნალდება. ამიტომ უვნებელი DCIS-ის ინვაზიურ კიბოდ გარდამქმნელი DCIS-ისგან გარჩევა დიდ დაუკმაყოფილებელ საჭიროებად რჩება.

კვლევის დეტალები

• მკვლევრებმა PubMed მონაცემთა ბაზაში 1970-დან 2018-მდე არსებული 1.781 კვლევის სისტემური მიმოხილვა ჩაატარეს.
• კვლევები თავდაპირველად DCIS-ის დიაგნოზით ნამკურნალებ ქალებში ინვაზიური რეციდივის რისკს აფასებდა და 1-წლიანი დაკვირვებისას იმავე მხარეს ინვაზიური ძუძუს კიბოს სულ მცირე 10 შემთხვევა გამოვლინდა.
• განხილული 1.781 სტატიიდან 40 მეტაანალიზში ჩართვის კრიტერიუმებს აკმაყოფილებდა. ჩართულ კვლევებში პაციენტთა რაოდენობა 52-დან 37.692-მდე და საშუალო დაკვირვება 3.2-დან 15.8 წლამდე მერყეობდა.

კვლევის შედეგები

• მკვლევრებმა 26 პროგნოზულ (დაავადების მიმდინარეობის წინასწარმეტყველ) ფაქტორს შორის DCIS დიაგნოზის შემდეგ ინვაზიური ძუძუს კიბოს რეციდივის რისკის შეფარდებით % 36-დან % 84-მდე ზრდასთან დაკავშირებული 6 ფაქტორი გამოავლინეს.
• ამ ფაქტორებს შორის ძუძუს კიბოს განვითარების რისკს;
  • რასა (აფრიკული წარმოშობა) 1.43-ჯერ,
  • პრემენოპაუზური მდგომარეობა (ჯერ მენოპაუზაში არშესვლა) 1.59-ჯერ,
  • ხელით მასის შეგრძნების შესაძლებლობა 1.84-ჯერ,
  • პოზიტიური ქირურგიული კიდე 1.63-ჯერ,
  • მაღალი ჰისტოლოგიური ხარისხი 1.36-ჯერ და
  • მაღალი p16 ცილის ექსპრესია 1.51-ჯერ ზრდიდა. 
• მიკერძოების ყველაზე მაღალი რისკი დამაბნეველი ფაქტორებისა და ცუდად განსაზღვრული კვლევითი ჯგუფების არასაკმარისი განხილვით იყო გამოწვეული.