რამდენი მარილია ზედმეტი?

მარილის ჭარბი მოხმარება გლობალური ჯანმრთელობის პრობლემაა. კვლევები აჩვენებს, რომ ის ინსულტისა და გულის დაავადების მსგავსი მძიმე პრობლემების რისკს ზრდის, ამიტომ შემცირებას გვირჩევენ. თუმცა ჩნდება კითხვა: „რამდენია ზედმეტი მარილი?“

ამერიკის კვების გზამკვლევი ზრდასრულებს ჯანსაღი კვებისთვის დღეში 2300 მილიგრამზე (2.3 გრამი) ნაკლებ, დაახლოებით 1 ჩაის კოვზ ნატრიუმს ურჩევს.

წლის დასაწყისის ანგარიშით ამერიკელი ზრდასრულებისა და ბავშვების დაახლოებით % 90 რეკომენდებულზე მეტ ნატრიუმს იღებს. ზრდასრულთა დღიური მიღება 3400 mg-ზე მეტია. კვლევებით მიღების დაახლოებით % 75 დამუშავებულ საკვებში ნატრიუმიდან მოდის. ჭარბი მარილის დაავადებების ასაცილებლად სახელმძღვანელოები შეიქმნა.

მათი მიზანია მოხმარების შემცირებით რეკომენდებულ დღიურ 2300 mg-ზე შენარჩუნება და რისკის დაქვეითება.

თუმცა ზოგი ექსპერტი ამბობს, რომ რეკომენდაცია ძალიან დაბალი ან არარეალურია და ასეთი მცირე მიღება სარგებელზე მეტ ზიანს იწვევს.

რამდენ ნატრიუმს შეიცავს საკვები?

• 1 პურის ნაჭერი დაახლოებით 80-230 მილიგრამ ნატრიუმს შეიცავს 
• ზოგ საუზმის მარცვლეულში რძის დამატებამდე 300 მილიგრამამდეა
• გაყინული პიცის ერთი ნაჭერი შეიძლება 370-730 მილიგრამს შეიცავდეს

მარილის მიღება: სარგებელი და რისკები

ნატრიუმის დაახლოებით % 90 მოდის ნატრიუმის ქლორიდიდან, რომელსაც გემოსა და კონსერვაციისთვის დამუშავებულ საკვებს უმატებენ და სუფრის მარილშიცაა.

ცნობილია, რომ ორგანიზმს გარკვეული მარილი სჭირდება: ნერვებისა და კუნთების ფუნქციას და სითხის რეგულირებას ეხმარება.

უამრავი კვლევით ჭარბი მარილი სერიოზულ რისკებს ზრდის. მაღალი წნევის, ინსულტისა და გულის დაავადების კავშირი ჭარბ მიღებასთან უდავოა.

წლის დასაწყისის ერთმა კვლევამ ღვიძლის დაზიანება, სხვამ კი გაფანტული სკლეროზის (MS) რისკის ზრდა ივარაუდა.

ზიანის იდეა ლოგიკურია: ჭარბი მარილი წყალს აკავებს, გულსა და სისხლძარღვებს დამატებით ტვირთავს, წნევას და გულ-სისხლძარღვთა რისკს ზრდის.

თუმცა ზღვარი, რომლის შემდეგაც მარილი დახმარების ნაცვლად ჯანმრთელობას ვნებს, კვლავ სადავოა.

დღეს რეკომენდებული რაოდენობა ძალიან მცირეა?

ამერიკის გზამკვლევების დღიური მაქსიმუმი 2300 mg ნატრიუმია, გასულ თვეს გამოქვეყნებულმა კვლევამ კი დღიური 3000 mg-ც ძალიან მცირედ და სახიფათოდ მიიჩნია. საშუალო მიღებასთან შედარებით დღეში 3000 mg-ზე ნაკლები მარილის მიმღებ ზრდასრულებში ზოგი მძიმე დაავადების რისკი მოულოდნელად მაღალი აღმოჩნდა.

კვლევაში მაღალი წნევის, გულის დაავადებისა და ინსულტის მაღალი რისკის პირებს მარილის რაოდენობა ჰკითხეს; საშუალო დღიური 6000 mg აღმოჩნდა.

ექსპერტები ჰიპერტენზიისას ჭარბი მარილის შემცირების მნიშვნელობას აღნიშნავენ, თუმცა შემცირება ზედმეტი არ უნდა იყოს.

ეს პირველი საეჭვო კვლევა არ არის. 2014 წლის კვლევამ აღნიშნა, რომ დღეში 2500 mg-ზე ნაკლები მარილი ჭარბი მიღების დაავადებების რისკს მოსალოდნელად ვერ ამცირებდა.

მარილის შემცირებით წნევის კლება მეცნიერულად უდავო ფაქტია

იდეალური მიღების შესახებ დამაბნეველი პასუხების მიუხედავად, FDA-მ დღეში 2300 mg-ზე ნაკლები ნატრიუმი ჭარბი მოხმარების რისკისგან დაცვის „ეფექტიან მეცნიერულ მეთოდად“ მიიჩნია. ექსპერტებიც ფიქრობენ, რომ ეს დოზა წნევას ამცირებს და ასიათასობით ნაადრევ დაავადებასა და სიკვდილს აფერხებს.

ზოგის აზრით შემცირებას დიდი სარგებელი არ აქვს. მოწინააღმდეგეები ამას „მძიმე შედეგების მქონე მცდარ მიდგომას“ უწოდებენ და აღნიშნავენ, რომ მცირე სარგებლის მტკიცების ბევრი კვლევა შარდის რამდენიმე ნიმუშს ეფუძნება და შეცდომაში შემყვანი შეიძლება იყოს.

მარილის შესახებ მეტი კვლევაა საჭირო

ბევრი სპეციალისტი მთავრობის შემცირების სტრატეგიას უჭერს მხარს, სხვები კი რეკომენდაციამდე ჯანმრთელობაზე დაბალი მიღების გავლენის უფრო ხანგრძლივ კვლევას ითხოვენ.

ამ მოსაზრების შესაბამისად, აღნიშნავენ, რომ უნდა ჩატარდეს კვლევები, რომლებიც ნატრიუმის ჭარბი რაოდენობით მომხმარებელთა ჯანმრთელობის რისკებთან ერთად ნატრიუმის მცირე რაოდენობით მომხმარებელთა ჯანმრთელობის რისკებსაც აჩვენებს.

არსებული მტკიცებულებებით კვების სახელმძღვანელოს მარილის რეკომენდაციის გათვალისწინება ჭარბი მიღების რისკის შემცირების ყველაზე სწორი გზაა.