چه مقدار نمک زیاد است؟

مصرف زیاد نمک به مشکلی بزرگ برای سلامت جهان تبدیل شده است. پژوهش‌ها نشان می‌دهند مصرف بیش‌ازحد ممکن است خطر بیماری‌های جدی مانند سکتهٔ مغزی و بیماری قلبی را افزایش دهد. بنابراین کاهش مصرف توصیه می‌شود. اما وقتی سخن از نمک است، این پرسش مطرح می‌شود که «چه مقدار نمک زیاد است؟»

راهنمای تغذیهٔ آمریکا به‌عنوان یکی از راه‌های تغذیهٔ سالم به بزرگسالان توصیه می‌کند روزانه کمتر از 2300 میلی‌گرم (2.3 گرم)، یعنی حدود 1 قاشق چای‌خوری سدیم مصرف کنند.

گزارشی که اوایل امسال منتشر شد نشان داد حدود % 90 بزرگسالان و کودکان آمریکا بیش از مقدار توصیه‌شده سدیم می‌خورند. مصرف روزانهٔ بزرگسالان بیش از 3400 mg بود. پژوهش‌ها همچنین نشان داده‌اند حدود % 75 مصرف نمک از سدیم غذاهای فرآوری‌شده می‌آید. برای پیشگیری از بیماری‌های ناشی از مصرف زیاد، راهنماهای نمک تدوین شده است.

این راهنماها می‌خواهند با کاهش مصرف و نگه‌داشتن آن در سطح روزانهٔ توصیه‌شدهٔ 2300 mg، خطر بیماری‌های مرتبط با نمک را کم کنند.

اما برخی متخصصان این مقدار را بسیار کم یا هدف را غیرواقع‌بینانه می‌دانند و می‌گویند چنین مصرف کمی به‌جای فایده به سلامت آسیب می‌زند.

غذاها چه مقدار سدیم دارند؟

• 1 برش نان حدود 80-230 میلی‌گرم سدیم دارد 
• برخی غلات صبحانه پیش از افزودن شیر تا 300 میلی‌گرم سدیم دارند
• یک برش پیتزای منجمد ممکن است 370-730 میلی‌گرم سدیم داشته باشد

مصرف نمک: فواید و خطرها

حدود % 90 سدیم مصرفی از کلرید سدیم می‌آید که در نمک سفره وجود دارد و برای طعم و نگهداری مرتب به غذای فرآوری‌شده افزوده می‌شود.

بدن به مقداری نمک نیاز دارد؛ برای کار اعصاب و عضلات مهم است و به تنظیم مایعات بدن کمک می‌کند.

بااین‌حال مطالعات بی‌شماری افزایش خطر مشکلات جدی با مصرف زیاد نمک را بیان کرده‌اند. به‌ویژه ارتباط آن با فشارخون بالا، سکته و بیماری قلبی تردیدناپذیر است.

مطالعه‌ای در اوایل امسال آسیب احتمالی کبد با نمک زیاد را مطرح کرد و مطالعه‌ای دیگر افزایش خطر مولتیپل اسکلروزیس (MS) را بیان کرد.

فکر زیان‌آور بودن نمک زیاد منطقی است: نمک اضافی آب را در بدن نگه می‌دارد، فشار بیشتری بر قلب و رگ‌ها می‌گذارد، فشارخون را بالا می‌برد و خطر بیماری قلبی‌عروقی را افزایش می‌دهد.

اما اینکه در چه نقطه‌ای و پس از چه مقداری نمک دیگر کمک‌کننده نیست و به سلامت آسیب می‌زند، هنوز محل بحث است.

آیا مقدار فعلی توصیه‌شدهٔ نمک بسیار کم است؟

درحالی‌که حداکثر روزانهٔ راهنماهای آمریکا 2300 mg سدیم است، مطالعهٔ ماه گذشته حتی 3000 mg در روز را بسیار کم و احتمالاً خطرناک دانست. این مطالعه مشاهده کرد بزرگسالان با کمتر از 3000 mg نمک در روز، نسبت به مصرف‌کنندگان مقدار متوسط، به‌طور غیرمنتظره خطر بالاتری برای برخی بیماری‌های جدی دارند.

همچنین مصرف روزانهٔ نمک افراد با فشارخون بالا و خطر زیاد بیماری قلبی و سکته پرسیده شد و میانگین 6000 mg نمک در روز بود.

متخصصان در این مطالعه بر کاهش مصرف زیاد در افراد دارای فشارخون بالا تأکید کردند، اما گفتند مقدار کاهش نیز نباید بیش‌ازحد باشد.

این نخستین مطالعهٔ زیر سؤال‌برندهٔ راهنما نیست. مطالعه‌ای در 2014 تأکید کرد مصرف روزانهٔ کمتر از 2500 mg نمک، مطابق انتظار خطر بیماری‌های مرتبط با نمک زیاد را کاهش نمی‌دهد.

کاهش مصرف نمک فشارخون را پایین می‌آورد؛ این واقعیت علمی انکارناپذیر است

با وجود پاسخ‌های گیج‌کنندهٔ سال‌های اخیر به مقدار ایدئال نمک، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نتیجه گرفت مصرف روزانهٔ کمتر از 2300 mg سدیم «روشی علمی و مؤثر» برای حفاظت از خطرهای سلامت ناشی از نمک زیاد است. متخصصان همچنین معتقدند این مقدار توصیه‌شده فشارخون را کاهش می‌دهد و در نتیجه از صدها هزار بیماری نابهنگام و مرگ زودرس جلوگیری می‌کند.

برخی متخصصان می‌گویند کاهش نمک فایدهٔ چندانی ندارد. مخالفان این نظر آن را «رویکردی اشتباه با احتمال پیامدهای بسیار بد» می‌دانند و توضیح می‌دهند که نتایج بسیاری از مطالعات مدعی کم‌فایده بودن کاهش نمک، فقط از چند نمونهٔ ادرار به دست آمده و ممکن است گمراه‌کننده باشد.

پژوهش بیشتری دربارهٔ مصرف نمک لازم است

بسیاری از متخصصان سلامت از راهبردهای دولتی کاهش نمک حمایت می‌کنند، اما دیگران می‌گویند پیش از توصیه، مطالعات طولانی‌تری دربارهٔ اثر نمک کم بر سلامت لازم است.

بر همین اساس گفته می‌شود علاوه بر خطرهای مصرف زیاد سدیم، باید پژوهش‌هایی دربارهٔ خطرهای سلامت در مصرف‌کنندگان سدیم کم نیز انجام شود.

بر اساس شواهد موجود، رعایت میزان نمک راهنمای فعلی تغذیه درست‌ترین راه کاهش خطرهای مرتبط با مصرف زیاد نمک است.