რატომ გვხვდება გულის კიბო იშვიათად? კარდიული სარკომის სიმპტომები, მიზეზები და მკურნალობა
ამ სტატიაში
ინტერნეტში გულის კიბო, კარდიული სიმსივნე ან კარდიული სარკომა ტიპის ძიების შედეგად შესაძლოა ვერ იპოვოთ დამაკმაყოფილებელი ინფორმაცია — კლინიკური კვლევების შედეგები, მეტაანალიზები ან მკურნალობის გაიდლაინები. ამ ძალზე იშვიათი კარდიული სიმსივნეების შესახებ, ჩვეულებრივ, ცალკეული შემთხვევების აღწერებს შეხვდებით. გულის კიდევ ერთი მშვენიერი თვისება, სიყვარულის, მზრუნველობისა და ტრფობის სიმბოლოდ ყოფნის გარდა, კიბოს მიმართ მეტი გამძლეობაა. ორგანიზმისთვის გულის მნიშვნელობის გათვალისწინებით, ეს მართლაც მშვენიერი თვისებაა.
რა არის გულის სიმსივნე? კარდიული სარკომა
გულის კიბო ძალიან იშვიათია და მათ შორის ყველაზე გავრცელებულია კარდიული სარკომა. კარდიული სარკომა იშვიათი პირველადი კიბოა, რომელიც გულში, ანუ უშუალოდ გულის ქსოვილში, წარმოიქმნება. პირველადი კარდიული სიმსივნე გულში იწყება. გულის მეორეული სიმსივნე კი ორგანიზმის სხვა ადგილას იწყება და შემდეგ გულში მეტასტაზირებს . თუმცა გულში მეტასტაზირების ალბათობა საკმაოდ დაბალია.
პირველადი კარდიული სიმსივნეები იშვიათია და აუტოფსიების დაახლოებით 0,001-0,3%-ში გვხვდება. დიდი ცენტრების კლინიკურ პრაქტიკაში ამ სიმსივნეების გამოვლენის სიხშირე გულზე ჩატარებულ ყოველ 500 ქირურგიულ ოპერაციაზე დაახლოებით 1 შემთხვევაა . გულის პირველადი სიმსივნეების დაახლოებით 75% კეთილთვისებიანია, ხოლო 25% — ავთვისებიანი. ავთვისებიანი კარდიული სიმსივნეების დაახლოებით 75% სარკომაა (რბილი ქსოვილის კიბო).
ზრდასრულებში მიქსომა — კეთილთვისებიანი, რამდენადმე ცომის მსგავსი, ჟელატინისებრი სიმსივნე — გულის ყველაზე გავრცელებული სიმსივნეა; ჩვილებსა და ბავშვებში ჭარბობს რაბდომიომები, რომლებიც, ჩვეულებრივ, ტუბეროზული სკლეროზის სინდრომთან არის დაკავშირებული. გულის სიმსივნეები შეიძლება წარმოიქმნას გულის გარე ზედაპირზე, მის ერთ ან რამდენიმე კამერაში (ინტრაკავიტარულად) ან გულის კუნთოვან ქსოვილში. სარკომების (რბილი ქსოვილის კიბოს) ერთ-ერთი ქვეტიპი, ანგიოსარკომა, გულის ყველაზე გავრცელებული პირველადი ავთვისებიანი სიმსივნეა.
გულის ავთვისებიანი სიმსივნეების უმრავლესობა მეორეულია და ახლომდებარე ორგანოების, მაგალითად, თირკმლების ან ფილტვების, პირველადი სიმსივნეებიდან მეტასტაზირების გზით წარმოიქმნება. გულში მეტასტაზების არსებობა კიბოს საკმაოდ შორს წასულ სტადიაზე მიუთითებს.
რატომ გვხვდება გულის კიბო იშვიათად?
რატომ არიან გულის კუნთის უჯრედები, ანუ კარდიული მიოციტები, კიბოს მიმართ უფრო გამძლე?
სხვა ორგანოებისგან განსხვავებით, გული, როგორც ჩანს, დაზიანებულ ქსოვილს კარგად ვერ აღადგენს. ამის მიზეზი ისაა, რომ კუნთის შემადგენელი უჯრედები, ანუ კარდიული მიოციტები, ძლიერ დიფერენცირებულია. სხვა სიტყვებით, ადამიანის სიცოცხლის ძალიან ადრეულ ეტაპზე ეს უჯრედები აღწევენ იმ წერტილს, როდესაც უჯრედული ციკლიდან სამუდამოდ გამოდიან და გაყოფას წყვეტენ. ამის შემდეგ შემდგომი ზრდა უჯრედების გაყოფით კი არა, მათი ზომის მომატებით ხდება.
კარდიომიოციტებში უჯრედული ციკლის ეს ძალზე მკაცრი კონტროლი ორლესული მახვილივით მოქმედებს. ეს მდგომარეობა არა მხოლოდ ხელს უშლის მათ, კვლავ შევიდნენ უჯრედულ ციკლში დაზიანებული ქსოვილის გასამრავლებლად და აღსადგენად, არამედ შესაძლოა ხსნიდეს იმასაც, თუ რატომ არიან ისინი სიმსივნის წარმოქმნის მიმართ ასე გამძლე.
რა სიმპტომები აქვს კარდიულ სარკომას?
კარდიული სარკომის სიმპტომები სიმსივნის მდებარეობის მიხედვით განსხვავდება.
- ანგიოსარკომების უმრავლესობა მარჯვენა წინაგულში ვითარდება, რის გამოც სისხლის შემოსვლა ან გადინება ფერხდება. ამ შეფერხებამ შეიძლება გამოიწვიოს ტერფების, ფეხების, კოჭების, მუცლისა და კისრის ვენების შეშუპება, რადგან ორგანიზმიდან დაბრუნებული სისხლი გულში ვერ შედის ან მისგან ვერ გადაიტუმბება.
- გულის პერიკარდში წარმოქმნილმა ანგიოსარკომამ შეიძლება პერიკარდის პარკში სითხის დაგროვება გამოიწვიოს. თუ ამ პარკში საკმარისი სითხე გროვდება, გულის სისხლის გადატუმბვის უნარი მცირდება. ამ მდგომარეობის ზოგიერთი ნიშანია გულმკერდის ტკივილი, ქოშინი, დაღლილობა და გულის ფრიალი.
- კარდიული სარკომის მცირე ფრაგმენტები (ემბოლები) შეიძლება მოწყდეს სიმსივნეს და სისხლის ნაკადით ორგანიზმის სხვა ნაწილებში გადაადგილდეს. ემბოლმა შეიძლება დაბლოკოს სისხლის მიმოქცევა ორგანოში ან სხეულის ნაწილში, გამოიწვიოს ამ წერტილის მიღმა მდებარე ორგანოს დაზიანება, ტკივილი ან სხვა პრობლემები. ემბოლები შეიძლება მოხვდეს ტვინში და გამოიწვიოს ინსულტი, ფილტვებში — სუნთქვის პრობლემები, ასევე სხვა ორგანოებსა და სხეულის ნაწილებში.
- ჰემოპტიზი (სისხლიანი ნახველი)
- გულის რიტმის პრობლემები
- სახის ზედა ნაწილის შეგუბება
კარდიული სარკომის სხვა ნიშნები, რომლებიც სიმსივნის მდებარეობასთან არ არის დაკავშირებული, შეიძლება მოიცავდეს შემდეგს. ეს სიმპტომები ხშირად სხვა სამედიცინო მდგომარეობების სიმპტომებს ჰგავს:
- ცხელება
- წონის კლება
- ღამის ოფლიანობა
- სისუსტე (დაღლილობა, გამოფიტვა ან შეუძლოდ ყოფნა)
- თითების ფერის შეცვლა ან გალურჯება ზეწოლის დროს (რეინოს ფენომენი)
- ფრჩხილების გამრუდება რბილი ქსოვილის გადიდებასთან ერთად
როგორ ისმება კარდიული სარკომის დიაგნოზი?
კარდიული სარკომის სადიაგნოსტიკო მეთოდები განსხვავდება სიმპტომების მიხედვით. სამედიცინო ისტორიის გაცნობისა და ფიზიკური გასინჯვის გარდა, კარდიული სარკომის სადიაგნოსტიკო კვლევები შეიძლება მოიცავდეს შემდეგს:
- ექოკარდიოგრაფია (ექო): ეს არაინვაზიური კვლევა ხმის ტალღების გამოყენებით გამოსახულებას ქმნის გულის კამერებისა და სარქვლების მოძრაობის შესასწავლად. ექოკარდიოგრაფია კარდიული სარკომის დიაგნოსტიკის ყველაზე სასარგებლო ინსტრუმენტად იქცა. ის სპეციალისტებს სიმსივნის ზუსტი ზომისა და მდებარეობის დანახვის საშუალებას აძლევს. გარდა ამისა, ტრანსეზოფაგური ექოს დროს მოქნილი მილი, რომლის ბოლოშიც გარდამქმნელია მოთავსებული, ყელის გავლით საყლაპავში ჩაჰყავთ. რადგან საყლაპავი უშუალოდ გულის უკან მდებარეობს, ეს გულის უფრო დეტალური გამოსახულების მიღებას უზრუნველყოფს.
- ელექტროკარდიოგრამა (ეკგ): ეს კვლევა აღრიცხავს გულის ელექტრულ აქტივობას, აჩვენებს არანორმალურ რიტმებს (არითმიებს ან არითმიებს) და ავლენს გულის კუნთის დაზიანებას. ეკგ-ის ცვლილებები შეიძლება გულის სხვა პრობლემებზეც მიუთითებდეს, თუმცა გულის რიტმის ცვლილება კარდიულმა სარკომამაც შეიძლება გამოიწვიოს. ამიტომ კარდიული სარკომის ან გულის ნებისმიერი სხვა ტიპის სიმსივნის ზუსტი დიაგნოზისთვის სხვა სადიაგნოსტიკო საშუალებებია საჭირო.
- კომპიუტერული ტომოგრაფია (კტ): ეს სადიაგნოსტიკო გამოსახულებითი მეთოდი რენტგენის სხივებისა და კომპიუტერული ტექნოლოგიის კომბინაციით სხეულის ჰორიზონტალურ ან აქსიალურ გამოსახულებებს ქმნის, რომლებსაც ხშირად შრეებს უწოდებენ. კტ სხეულის ნებისმიერი ნაწილის დეტალურ გამოსახულებას აჩვენებს, მათ შორის ძვლების, კუნთების, ცხიმოვანი ქსოვილისა და ორგანოების. ის ჩვეულებრივ რენტგენზე უფრო დეტალურია და სიმსივნის ზომის, მდებარეობისა და სხვა მახასიათებლების უკეთ განსაზღვრისთვის გამოიყენება.
- მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია (მრტ): ეს სადიაგნოსტიკო მეთოდი დიდი მაგნიტების, რადიოსიხშირეებისა და კომპიუტერის კომბინაციით სხეულის ორგანოებისა და სტრუქტურების დეტალურ გამოსახულებებს ქმნის. გამოსახულებები სიმსივნის ზომის, მდებარეობისა და სხვა მახასიათებლების უკეთ განსაზღვრისთვის გამოიყენება.
- გულმკერდის რენტგენი: ეს სადიაგნოსტიკო კვლევა ელექტრომაგნიტური ენერგიის სხივებით ფირზე შიდა ქსოვილების, ძვლებისა და ორგანოების გამოსახულებებს ქმნის. მას შეუძლია გულის გადიდების ან ფილტვებში შეგუბების გამოვლენა.
- გულის კათეტერიზაცია: ამ მეთოდის დროს, რომელსაც კორონარული ანგიოგრაფიაც ეწოდება, არტერიაში კონტრასტული ნივთიერების (საღებავის) შეყვანის შემდეგ რენტგენს იღებენ. გამოსახულებები გამოიყენება კონკრეტული არტერიების შევიწროების, დახშობისა და სხვა დარღვევების გამოსავლენად.
- ბიოფსია: ეს მეთოდი გულისხმობს მცირე რაოდენობის ქსოვილის ამოღებას მიკროსკოპით შესასწავლად. სხვა კვლევებმა შეიძლება აჩვენოს, რომ სიმსივნე ავთვისებიანია, თუმცა ამის დაზუსტების ერთადერთი გზა ბიოფსიაა. ამოღებული სიმსივნის ფრაგმენტს აანალიზებს პათოლოგი, რომელიც დაავადებების დიაგნოსტიკისთვის უჯრედების, ქსოვილებისა და ორგანოების შეფასებაში სპეციალიზდება.
- სისხლის ანალიზები
რა იწვევს კარდიულ სარკომას?
სიმსივნეების გამომწვევი მიზეზები განსხვავდება, თუმცა, ჩვეულებრივ, მიიჩნევა, რომ ისინი უჯრედების გაყოფის არანორმალური რეგულირების შედეგია. ისეთი პათოლოგიური ზრდის ამოცნობისა და მასთან ბრძოლის უუნარო იმუნური სისტემის დარღვევებმაც შეიძლება სიმსივნეები გამოიწვიოს. სიმსივნის გამომწვევ სხვა ფაქტორებს შორისაა რადიაცია, მზეზე ხანგრძლივი ყოფნა და ისეთი ქიმიური ნივთიერებები, როგორიცაა ბენზოლი.
- დაკავშირებული თემა: რა არის კარცინოგენეზი? როგორ გადაიქცევა ნორმალური უჯრედი კიბოს უჯრედად?
რა არის კარდიული სარკომის მკურნალობის ვარიანტები?
კარდიული სარკომის მკურნალობის ვარიანტები განსხვავდება ისეთი ფაქტორების მიხედვით, როგორიცაა ასაკი, ჯანმრთელობის ზოგადი მდგომარეობა, სამედიცინო ისტორია, სიმსივნის მდებარეობა და გარკვეული წამლების მიმართ ტოლერანტობის არსებობა. გარდა ამისა, ვინაიდან სიმპტომების გამოვლენამდე კარდიული სარკომა შეიძლება უკვე პროგრესირებული იყოს, ის ხშირად ორგანიზმის სხვა ნაწილებში მეტასტაზირებულია (გავრცელებულია), რაც მკურნალობას ართულებს. ზოგადად, კარდიული სარკომის მკურნალობის ტიპი დამოკიდებულია სიმსივნის მდებარეობაზე, ზომასა და მეტასტაზების არსებობაზე.
ღია ოპერაცია გულზე
სიმსივნე შეიძლება გულზე ღია ოპერაციით ამოიკვეთოს, თუმცა მისი მდებარეობის გამო ეს ხშირად რთული მეთოდია.
გულის გადანერგვა
ზოგ შემთხვევაში სარკომა გულში იმდენად არის შეჭრილი, რომ მისი სრულად ამოკვეთა შეუძლებელია. ასეთ შემთხვევაში შეიძლება გულის გადანერგვა სცადონ. თუმცა გადანერგვის შემდეგ პაციენტმა უნდა მიიღოს იმუნოსუპრესიული პრეპარატები (წამლები, რომლებიც ორგანიზმს უცხო ქსოვილის უარყოფის თავიდან აცილებაში ეხმარება). ამ პრეპარატმა კი შესაძლოა ახალი სარკომის ზრდა წაახალისოს.
ავტოტრანსპლანტაცია
კარდიული სარკომის მკურნალობის ახალი, საინტერესო შესაძლებლობა ავტოტრანსპლანტაციაა. ამ ქირურგიული პროცედურის დროს პაციენტის საკუთარ გულს იღებენ, რათა გულის ქსოვილიდან სიმსივნე უფრო სრულად და ადვილად ამოიკვეთოს. ოპერაციისას პაციენტი გულ-ფილტვის ხელოვნური სისხლის მიმოქცევის აპარატს უერთდება, ხოლო სიმსივნის ამოღების შემდეგ გულს მის ორგანიზმში აბრუნებენ. ვინაიდან პაციენტი სხვა ადამიანის გულს არ იღებს, იმუნოსუპრესიული პრეპარატები საჭირო არ არის. ამ საკითხთან დაკავშირებით კლინიკური კვლევებით ახალი შესაძლო მედიკამენტური მკურნალობის ძიება გრძელდება.
ზოგ შემთხვევაში, მაგალითად, როდესაც კიბო ორგანიზმის სხვა ნაწილებშია გავრცელებული, სიმპტომების შესამსუბუქებლად ან სიცოცხლის მოსალოდნელი ხანგრძლივობის გასაზრდელად და სიცოცხლის ხარისხის გასაუმჯობესებლად შეიძლება სხივური თერაპია ან ქიმიოთერაპია ჩატარდეს.
გულის სიმსივნეების უკიდურესი იშვიათობის გათვალისწინებით, მეტი კვლევაა საჭირო იმის გასაგებად, თუ როგორ და რატომ წარმოიქმნება ისინი ან როგორია მათი მკურნალობის საუკეთესო გზა.
როგორ შეიძლება კარდიული სარკომის პრევენცია?
როგორც კიბოს სხვა ტიპების შემთხვევაში, კარდიული სარკომის თავიდან აცილების საუკეთესო მეთოდია კიბოს გამომწვევი ფაქტორებისგან თავის არიდება. ეს მნიშვნელოვნად ამცირებს სიმსივნის წარმოქმნის რისკს. მოწევისა და თამბაქოს ნაწარმის გამოყენებისგან თავის შეკავება, რადიაციის ხანგრძლივი ზემოქმედების თავიდან აცილება და სიმსუქნის არქონა მთავარ პრევენციულ ფაქტორებს შორისაა.
კიბოს სკრინინგით, მაგალითად, ძუძუს კიბოსთვის მამოგრაფიით, საშვილოსნოს ყელის კიბოსთვის PAP ნაცხით და მსხვილი ნაწლავის კიბოსთვის კოლონოსკოპიით, სიმსივნეები შეიძლება ადრეულ და მკურნალობისთვის უფრო ხელსაყრელ სტადიებზე გამოვლინდეს. ეს გულის მეორეული სარკომისგან დაცვის საკმაოდ მნიშვნელოვანი ფაქტორია. გარდა ამისა, რაც უფრო ადრე ვლინდება სიმსივნე, მით უფრო მოსალოდნელია მკურნალობის წარმატებული შედეგი. დაბოლოს, გულის სიმსივნის დიაგნოზის მქონე პაციენტების ოჯახის წევრებსაც ურჩევენ სკრინინგის ჩატარებას.
წყაროები
2. Cardiac Sarcoma. Johns Hopkins Medicine: https://www.hopkinsmedicine.org/
ეს სტატია სასარგებლო იყო თქვენთვის?
თქვენი გამოხმაურება გვეხმარება შინაარსის გაუმჯობესებაში.
მკითხველთა კომენტარები
გაგვიზიარეთ თქვენი კომენტარი
თქვენი სახელი და კომენტარი მხოლოდ ადმინისტრატორის დამტკიცების შემდეგ გამოქვეყნდება. ელფოსტის მისამართი ვიზიტორებს არასოდეს ეჩვენებათ.
პირველმა დაწერეთ კომენტარი.