საყლაპავის კიბოში ოპერაციამდე ქიმიოთერაპიისა და იმუნოთერაპიის კომბინაცია ეფექტიანი აღმოჩნდა

საყლაპავის კიბო არის კიბოს ტიპი, რომელიც საყლაპავი მილის უჯრედებში იწყება. იგი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული კიბოა და, ჩვეულებრივ, შორსწასულ სტადიაზე დიაგნოსტირდება. თურქეთის კიბოს სტატისტიკის მიხედვით, 2019 წელს საყლაპავის კიბო 1405 ადამიანს დაუდგინდა.

საყლაპავის კიბოს ორი ძირითადი ტიპი არსებობს: ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომა და ადენოკარცინომა. ბრტყელუჯრედოვანი კარცინომა, ჩვეულებრივ, საყლაპავის ზედა ნაწილში ვითარდება, ხოლო ადენოკარცინომა — ქვედა ნაწილში, კუჭთან ახლოს.

საყლაპავის კიბოს შემთხვევების უმრავლესობა დიაგნოზის დასმისას შორსწასულ სტადიაზეა, რაც მკურნალობის სტრატეგიებზე მოქმედებს. ამ პაციენტებში ხშირად გამოიყენება ნეოადიუვანტური მკურნალობა. ნეოადიუვანტური მკურნალობა ოპერაციამდე ჩატარებული მკურნალობის მეთოდია და, ჩვეულებრივ, სხივური ან ქიმიოთერაპიის სახით გამოიყენება. მისი მიზანია სიმსივნის ზომის შემცირება და ამით ქირურგიული ჩარევის ეფექტიანობის გაზრდა.

ბოლო წლებში ნეოადიუვანტური იმუნოთერაპია საყლაპავის კიბოს მკურნალობის იმედისმომცემ სტრატეგიად გამოიკვეთა. იმუნოთერაპიის მიზანია ორგანიზმის საკუთარი იმუნური სისტემით კიბოს უჯრედებთან ბრძოლა. ნეოადიუვანტური იმუნოთერაპია ოპერაციამდე ტარდება და, ჩვეულებრივ, ქიმიოთერაპიასთან ერთად ინიშნება.

თუმცა ზუსტი მონაცემი არ არსებობს იმის შესახებ, საყლაპავის კიბოს შემთხვევების რა ნაწილს ესაჭიროება ნეოადიუვანტური მკურნალობა დიაგნოზის დასმისას. ზოგადად, ლოკალურად შორსწასული სტადიის პაციენტების დიდ ნაწილს ასეთი მკურნალობა სჭირდება.

საყლაპავის კიბოს ნეოადიუვანტურ იმუნოთერაპიებს FDA-ის, ანუ აშშ-ის სურსათისა და წამლის ადმინისტრაციის, დამტკიცება ჯერ არ მიუღია. თუმცა 2021 წლის 20 მაისს FDA-მ სრულად რეზექცირებული, ანუ ოპერაციით ამოკვეთილი, საყლაპავის ან GEJ-ის (გასტროეზოფაგური შეერთების) კიბოს მქონე პირებისთვის, რომლებმაც ნეოადიუვანტური ქიმიოსხივური თერაპია ჩაიტარეს და ნარჩენი პათოლოგიური დაავადება ჰქონდათ, ადიუვანტური მკურნალობისთვის nivolumab (Opdivo) სახელწოდების იმუნოთერაპია დაამტკიცა.

ახლა გაგიზიარებთ საყლაპავის კიბოში ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპიისა და იმუნოთერაპიის კომბინაციის ეფექტიანობასთან დაკავშირებულ საყურადღებო სიახლეს, რომელიც 2023 წლის მაისში გამართულ American Association for Thoracic Surgery-ის (AATS — ამერიკის გულმკერდის ქირურგიის ასოციაცია) ყოველწლიურ შეხვედრაზე წარმოადგინეს.

საყლაპავის კიბოში ნეოადიუვანტური ქიმიოიმუნოთერაპია უსაფრთხო და ეფექტიანია

ახალი კვლევის მიხედვით, ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპიისა და იმუნური საკონტროლო წერტილების ინჰიბიტორის, ანუ იმუნოთერაპიის, კომბინაცია უსაფრთხო და ეფექტიანია ოპერაბელური საყლაპავის კიბოს პაციენტებში.

ამ რეალური პრაქტიკის კვლევაში პაციენტებმა ოპერაციამდე ქიმიოთერაპიასთან ერთად 4 სხვადასხვა იმუნოთერაპიიდან ერთ-ერთი მიიღეს. პაციენტების 75%-ზე მეტი 1 წლის შემდეგ კვლავ ცოცხალი იყო და არცერთი „მოვლენა“ არ ჰქონია. მკურნალობა ამტანიც აღმოჩნდა. მოვლენების გარეშე გადარჩენა (event-free survival) აღნიშნავს დროს, რომელსაც პაციენტი რაიმე „მოვლენის“, მაგალითად, დაავადების პროგრესირების, რეციდივის ან სიკვდილის გარეშე ატარებს.

კვლევაში ოპერაბელური საყლაპავის კიბოს მქონე 177 პაციენტი მონაწილეობდა. მათი მედიანური ასაკი ოპერაციისას 62 წელი იყო; 132 პაციენტი კაცი იყო, 45 კი — ქალი.

2019 წლის იანვრიდან 2022 წლის იანვრამდე პაციენტებმა ქიმიოთერაპიასთან ერთად მიიღეს ნეოადიუვანტური pembrolizumab (57 პაციენტი), tislelizumab (47 პაციენტი), camrelizumab (44 პაციენტი) ან sintilimab (29 პაციენტი).

• დაკვირვების მედიანური ხანგრძლივობა 14 თვე იყო.
• პათოლოგიური სრული პასუხის მაჩვენებელი 32,3% აღმოჩნდა. ეს ნიშნავს, რომ ნეოადიუვანტური მკურნალობის შემდეგ ოპერაციით ამოკვეთილ სიმსივნურ ქსოვილში კიბოს უჯრედები არ აღმოჩნდა 
• R0 რეზექციის მაჩვენებელი 99,4% იყო. R0 რეზექცია ნიშნავს, რომ კიბოს ოპერაციისას სიმსივნე სრულად ამოიკვეთა და მიკროსკოპულ დონეზეც კიბოს უჯრედები არ დარჩენილა.
• 1-წლიანი მოვლენების გარეშე გადარჩენის მაჩვენებელი 78,3% იყო, ხოლო 1-წლიანი საერთო გადარჩენის მაჩვენებელი — 88,0%.
• ოპერაციის შემდგომი გართულებების მაჩვენებელი 35,6% იყო. მკურნალობასთან დაკავშირებული მძიმე, მე-3 ან უფრო მაღალი ხარისხის, გვერდითი მოვლენების მაჩვენებელი 18,1% იყო. ეს მოვლენები მოიცავდა ლეიკოპენიას (7,9%), ნეიტროპენიას (3,4%), თრომბოციტოპენიას (3,4%), ანემიასა (2,8%) და ჰიპერგლიკემიას (0,6%).

ამ შედეგების საფუძველზე შეიძლება დავასკვნათ, რომ ნეოადიუვანტურ ქიმიოთერაპიასთან კომბინაციაში იმუნოთერაპია ამტანია და კარგ მოკლევადიან გადარჩენას უზრუნველყოფს.

ეს მიგნებები აჩვენებს, რომ ნეოადიუვანტური ქიმიოიმუნოთერაპია საყლაპავის კიბოს პაციენტებისთვის უსაფრთხო და ეფექტიანი მკურნალობის ვარიანტია. მას შეუძლია სიმსივნის ზომა შეამციროს და ამით ოპერაცია უფრო წარმატებული გახადოს. კვლევა კიდევ უფრო უსვამს ხაზს იმუნოთერაპიის პოტენციალს საყლაპავის კიბოს მკურნალობაში.