სარგებლის მქონე ფილტვის კიბოს პაციენტებში იმუნოთერაპიის ხანგრძლივობა მაქსიმუმ 2 წელი უნდა იყოს?

შეიძლება ითქვას, რომ 2011 წელს FDA-ს პირველი დამტკიცებით ჩვენს ცხოვრებაში შემოსულმა „იმუნური საკონტროლო წერტილის ინჰიბიტორის“ კლასის იმუნოთერაპიებმა ონკოლოგიის ბედი შეცვალა. ამასთან, ბოლო წლებში ფილტვის კიბოს შემთხვევების 85%-ის შემადგენელი არაწვრილუჯრედოვანი ფილტვის კიბოს (KHDAK) მქონე პაციენტების ნაწილი იმუნოთერაპიას, რომელზეც ხანგრძლივი პასუხი აქვთ, 2 წელზე მეტხანს განაგრძობს. თუმცა ამჟამად არსებული საუკეთესო მონაცემები აჩვენებს, რომ 2 წელზე მეტი ხნის იმუნოთერაპია, სავარაუდოდ, გადარჩენის უპირატესობას არ იძლევა. ეს კლინიკურ პრაქტიკასა და არსებულ მონაცემებს შორის შეუსაბამობაზე მიუთითებს. მაშ, რატომ ურჩევს მრავალი ონკოლოგი პაციენტებს იმუნოთერაპიის 2 წელზე მეტხანს გაგრძელებას? ამ სტატიაში ამ კითხვაზე პასუხს ვიკვლევთ და საკითხის მნიშვნელობას ვუსვამთ ხაზს.

4 საკვანძო საკითხი:

1. იმუნოთერაპიის ხანგრძლივი გამოყენება: KHDAK-ის მქონე პაციენტების დიდი ნაწილი იმუნოთერაპიას 2 წელზე მეტხანს განაგრძობს, თუმცა არსებული მონაცემები აჩვენებს, რომ ამ ხანგრძლივობის შემდეგ იგი გადარჩენის დამატებით უპირატესობას არ იძლევა.
2. კლინიკური გადაწყვეტილებები და გაურკვევლობა: ონკოლოგები და პაციენტები მკურნალობის შეწყვეტას ერიდებიან, სანამ მიიჩნევა, რომ იგი „მუშაობს“. ეს შეიძლება ასახავდეს მოსახლეობას, რომელიც გაურკვეველ ვითარებაშიც კი ჭარბი მკურნალობისკენ არის მიდრეკილი.
3. კვლევების ნაკლებობა: KHDAK-ის პირველი ხაზის იმუნოთერაპიის შემსწავლელი მნიშვნელოვანი კვლევების უმრავლესობაში მკურნალობის ხანგრძლივობა 2 წლით შემოიფარგლება და არ არსებობს საკმარისი პროსპექტული (მომავალზე მიმართული) კლინიკური კვლევების მონაცემები იმის შესახებ, თუ როდის უნდა შეწყდეს მკურნალობა.
4. შესაძლო ახალი სტრატეგიები: მომავალში ონკოლოგებმა იმუნოთერაპიის განუსაზღვრელი ვადით გაგრძელების ნაცვლად შეიძლება პაციენტის „შესაძლო საუკეთესო პასუხის“ შენარჩუნება დაისახონ მიზნად და საჭიროების შემთხვევაში დაამატონ ჩარევები, მაგალითად სხეულის სტერეოტაქსიური რადიოთერაპია ან რადიოლოგიური აბლაცია.

მნიშვნელოვანი კვლევები და შედეგები

• Checkmate 153 კვლევა: Checkmate 153 კვლევა ფაზა IIIb/IV კლინიკური კვლევაა, რომელმაც წინასწარ ნამკურნალებ გავრცელებული KHDAK-ის პაციენტებში ნივოლუმაბის ეფექტიანობა შეაფასა და რომლის შედეგებიც 2020 წელს გამოქვეყნდა. მან აჩვენა, რომ ნივოლუმაბის 1-წლიანი ფიქსირებული კურსის მიმღებ პაციენტებში პროგრესირებისგან თავისუფალი და საერთო გადარჩენა უფრო მოკლე იყო, ვიდრე მათში, ვინც მკურნალობას განუსაზღვრელი ვადით იღებდა.
• KEYNOTE-024 კვლევა: 4. სტადიის KHDAK-ისა და სიმსივნეში მაღალი PD-L1-დადებითობის მქონე პაციენტების 45%-ზე მეტი პემბროლიზუმაბის 2-წლიანი მიღების შემდეგ 5 წლის განმავლობაში შემდგომი მკურნალობისა და დაავადების პროგრესირების გარეშე ცოცხალი იყო.
• KEYNOTE-407 კვლევა: გავრცელებული ბრტყელუჯრედოვანი KHDAK-ის პაციენტებში, PD-L1 სტატუსისგან დამოუკიდებლად, მათ შორის, ვინც ქიმიოთერაპიისა და პემბროლიზუმაბის იმუნოთერაპიის 2-წლიანი მკურნალობა დაასრულა და შემდეგ შემანარჩუნებელი პემბროლიზუმაბი მიიღო, მსგავსი 5-წლიანი გადარჩენის შედეგები გამოვლინდა.
• JAMA Oncology ჟურნალში გამოქვეყნებული კვლევა Lova Sun-ისა და მისი გუნდის მიერ ჩატარებული რეტროსპექტული კოჰორტული ანალიზია. ანალიზი გავრცელებული KHDAK-ის დიაგნოზის მქონე პაციენტების საერთო გადარჩენას აფასებს. კვლევამ პირველი ხაზის იმუნოთერაპიის დამწყები 14406 პაციენტიდან დეტალურად შეისწავლა 2-წლიანი მკურნალობის დამასრულებელი 706 პაციენტი. კვლევის საკვანძო მიგნება აჩვენებს, რომ ამ პროცესის დამასრულებელ პაციენტთა 84%-მა მკურნალობის 2 წლის ბოლოს შეწყვეტის ნაცვლად მისი გაგრძელება არჩია, რაც ჭარბი მკურნალობისკენ მიდრეკილებას ავლენს. მიუხედავად ამისა, დაახლოებით 2 წლის (760 დღის) განმავლობაში ნამკურნალებ და უფრო ხანგრძლივად ნამკურნალებ პაციენტებს შორის საერთო გადარჩენის მაჩვენებლების მხრივ (შესაბამისად 79% და 81%) მნიშვნელოვანი განსხვავება არ გამოვლენილა. კვლევა ხაზს უსვამს, რომ 2 წლის ბოლოს მკურნალობის შეწყვეტა ხანგრძლივ მკურნალობასთან შედარებით საერთო გადარჩენის იმავე უპირატესობას იძლევა და ამასთან დაკავშირებულია გვერდითი ეფექტების ნაკლებ რისკთან, პაციენტებისთვის მკურნალობის მოკლე ხანგრძლივობასა და ჯანდაცვის სისტემისთვის ნაკლებ ხარჯთან.

შედეგი

დასასრულ, მკურნალობის შეწყვეტის დროის შესახებ უფრო ზუსტი „მონაცემების“ გარეშე მრავალი ონკოლოგი მას „განუსაზღვრელი ვადით, სანამ პაციენტი მკურნალობას იტანს და დაავადება არ პროგრესირებს“ აგრძელებს.

მომავალში ონკოლოგებმა იმუნოთერაპიის განუსაზღვრელი ვადით გაგრძელების ნაცვლად შეიძლება პაციენტის „შესაძლო საუკეთესო პასუხის“ შენარჩუნება დაისახონ მიზნად და საჭიროების შემთხვევაში ჩარევა დაამატონ.

დაავადების ხანგრძლივი კონტროლის მქონე ამ პაციენტთაგან ბევრი შეიძლება ტრადიციული გაგებით განკურნებული არ იყოს, თუმცა მიმდინარე ზრუნვის პირობებში კონტროლირებული კიბო ჰქონდეს, რაც წლები ან ათწლეულებიც კი შეიძლება გაგრძელდეს.