آیا مدت ایمنی‌درمانی در بیماران سرطان ریهِ بهره‌مند از درمان باید حداکثر 2 سال باشد؟

ایمنی‌درمانی‌هایی که با نخستین تأیید FDA در 2011 وارد زندگی ما شدند، از رده «مهارکننده نقاط وارسی ایمنی» هستند و می‌توان گفت سرنوشت انکولوژی را تغییر داده‌اند. با این حال، در سال‌های اخیر در میان سرطان‌های ریه که 85% آن‌ها از نوع سرطان ریه غیرسلول‌کوچک (KHDAK) هستند، برخی بیماران بیش از 2 سال به دریافت ایمنی‌درمانی‌ای که به آن پاسخ بلندمدت داده‌اند ادامه می‌دهند. اما بهترین داده‌های موجود نشان می‌دهند ایمنی‌درمانی بیش از این 2 سال احتمالاً مزیت بقایی ندارد. این وضعیت به ناهماهنگی میان کار بالینی و داده‌های موجود اشاره دارد. پس چرا بسیاری از انکولوژیست‌ها به بیماران توصیه می‌کنند ایمنی‌درمانی را بیش از 2 سال ادامه دهند؟ در این مقاله پاسخ این پرسش و اهمیت موضوع را بررسی می‌کنیم.

4 نکته کلیدی:

1. استفاده بلندمدت از ایمنی‌درمانی: بخش بزرگی از بیماران KHDAK بیش از 2 سال به دریافت ایمنی‌درمانی ادامه می‌دهند، اما داده‌های موجود نشان می‌دهند پس از این مدت مزیت بقای افزوده‌ای وجود ندارد.
2. تصمیم‌های بالینی و عدم قطعیت‌ها: انکولوژیست‌ها و بیماران تا زمانی که تصور شود درمان «اثر دارد»، از متوقف کردن آن پرهیز می‌کنند. این امر ممکن است بازتاب جمعیتی باشد که حتی در وضعیت نامطمئن نیز به درمان بیش از حد گرایش دارد.
3. کمبودهای پژوهشی: بیشتر مطالعات مهم ایمنی‌درمانی خط اول در KHDAK، مدت درمان را به 2 سال محدود می‌کنند و درباره زمان توقف درمان، داده‌های کارآزمایی بالینی آینده‌نگر وجود ندارد.
4. راهبردهای جدید بالقوه: در آینده، انکولوژیست‌ها ممکن است به جای ادامه نامحدود ایمنی‌درمانی، حفظ بیمار در «بهترین پاسخ ممکن» را هدف بگیرند و در صورت نیاز مداخله‌هایی مانند پرتودرمانی استریوتاکتیک بدن یا ابلیشن رادیولوژیک را اضافه کنند.

پژوهش‌ها و یافته‌های مهم

• کارآزمایی Checkmate 153: مطالعه Checkmate 153 یک پژوهش بالینی فاز IIIb/IV برای ارزیابی اثربخشی نیوولوماب در بیماران KHDAK پیشرفته با درمان قبلی بود که نتایجش در 2020 منتشر شد. این مطالعه دریافت بقای بدون پیشرفت و بقای کلی در بیماران دریافت‌کننده نیوولوماب با مدت ثابت 1 سال، کوتاه‌تر از بیمارانی بود که درمان را نامحدود دریافت می‌کردند.
• کارآزمایی KEYNOTE-024: مرحله 4 KHDAK و مثبت بودن بالای PD-L1 تومور: بیش از 45% بیماران پس از دریافت پمبرولیزوماب به مدت 2 سال، برای 5 سال بدون درمان بیشتر یا پیشرفت بیماری زنده ماندند.
• کارآزمایی KEYNOTE-407: در بیماران KHDAK سلول سنگفرشی پیشرفته، مستقل از وضعیت PD-L1، نتایج مشابه بقای 5 ساله در افرادی دیده شد که 2 سال شیمی‌درمانی به همراه ایمنی‌درمانی پمبرولیزوماب را تکمیل کردند و سپس پمبرولیزوماب نگهدارنده گرفتند.
• JAMA Oncology مطالعه‌ای از Lova Sun و گروهش منتشر کرد که تحلیل گذشته‌نگر همگروهی است. این تحلیل مدت بقای کلی بیماران با تشخیص KHDAK پیشرفته را ارزیابی می‌کند. از 14406 بیمار آغازکننده ایمنی‌درمانی خط اول، 706 نفری که دوره درمانی 2 ساله را کامل کرده بودند بررسی شدند. یافته کلیدی نشان می‌دهد در میان تکمیل‌کنندگان این دوره، 84% ترجیح دادند به جای توقف در پایان 2 سال، درمان را ادامه دهند. این امر گرایش به درمان بیش از حد را آشکار می‌کند. با این حال، میان افرادی که حدود 2 سال (760 روز) درمان گرفتند و کسانی که مدت بیشتری درمان شدند، تفاوت معناداری در میزان بقای کلی (به‌ترتیب 79% و 81%) دیده نشد. مطالعه تأکید می‌کند توقف درمان در پایان 2 سال همان مزیت بقای کلی درمان طولانی را دارد و با خطر کمتر عوارض، مدت درمان کوتاه‌تر برای بیمار و هزینه کمتر برای نظام سلامت همراه است.

نتیجه

در نتیجه، بدون داشتن «داده‌های» قطعی‌تر درباره زمان توقف درمان، بسیاری از انکولوژیست‌ها «تا زمانی که بیمار درمان را تحمل کند و بیماری پیشرفت نکند، به‌صورت نامحدود» ادامه می‌دهند.

در آینده، انکولوژیست‌ها ممکن است به جای ادامه نامحدود ایمنی‌درمانی، حفظ بیمار در «بهترین پاسخ ممکن» را هدف بگیرند و در صورت لزوم مداخله‌ای اضافه کنند.

بسیاری از این بیماران با کنترل بلندمدت بیماری ممکن است به معنای سنتی بهبود نیافته باشند، اما با مراقبت مداوم می‌توانند سرطانی کنترل‌شده داشته باشند که سال‌ها یا حتی دهه‌ها ادامه یابد.