სიმპტომიც, მაუწყებელიც და მიმბაძველიც: პარანეოპლაზიური სინდრომი

პარანეოპლაზიური სინდრომები კიბოს მიერ იმუნიტეტის ალტერნატიული გზით გააქტიურებისას ძალიან იშვიათად წარმოქმნილი დაავადებების საერთო სახელია. სინდრომი თითქოს დაუკავშირებელ, მაგრამ ერთად ერთ მოვლენად გამოჩენილ ნიშნებს აერთიანებს.

ის სიმსივნეს ან სხვა ქსოვილში მის გადასვლას (მეტასტაზს) პირდაპირ არ უკავშირდება; სიმსივნის მიერ ჰორმონისა ან ციტოკინის მსგავსი აქტიური ნივთიერების გამოყოფით ჩნდება. ისინი ჩივილებსა და ნიშნებს იწვევს ენდოკრინულ, ნერვულ, კუნთ-ჩონჩხის, გულ-სისხლძარღვთა, კანის, სისხლის, კუჭ-ნაწლავისა თუ თირკმლის სისტემაში.

ერთ-ერთი მექანიზმია სიმსივნის წარმოქმნაზე იმუნური პასუხი. სისტემა ჩვეულებრივ გარედან მავნე მიკროორგანიზმებისგან დასაცავადაა დაპროგრამებული, მაგრამ ზოგჯერ საკუთარი ჯანმრთელი ქსოვილის წინააღმდეგ გადადის და აზიანებს. ამას ავტოიმუნური რეაქცია ეწოდება.

მრავალ კიბოში შეიძლება იყოს, თუმცა ყველაზე ხშირია ფილტვის, ძუძუს, საკვერცხის კიბოებსა და ლიმფომებში.

ასეთი სურათით მოსულ პაციენტში მიზეზად კიბოს პოვნის ალბათობა %2-20-ია.

განსხვავებული კლინიკური ნიშნების გამო ქვეკატეგორიებად იყოფა:

1. თირკმლის სინდრომები: საჭირო იონების, მაგალითად კალიუმის, ნატრიუმისა და ფოსფატის დისბალანსსა და მჟავა-ტუტოვან ცვლილებებს იწვევს.
2. კუჭ-ნაწლავის სინდრომები: უმეტესად დიარეით მინერალების დაკარგვა ცნობიერების დაბინდვას, ძლიერ დაღლასა და სისუსტეს იწვევს.
3. სისხლის (ჰემატოლოგიური) სინდრომები: სისხლის უჯრედების მატება-კლების მსგავს რიცხვით ცვლილებებს იწვევს.
4. ენდოკრინული სინდრომები: გამოყოფილი ჰორმონები სასიცოცხლო კალიუმისა და ნატრიუმის მსგავს იონებს ზრდის ან ამცირებს. იმუნოდამთრგუნველი ჰორმონების გამო სიკვდილთან ყველაზე დაკავშირებული ქვეჯგუფია.
5. კანის სინდრომები: ფერის ცვლილება, ქავილი, კანის გათხელება ან გასქელება, სიწითლე, გამელოტება და თმიანობის მატება შეიძლება გამოიწვიოს.
6. ნერვ-კუნთოვანი სინდრომები: ხშირად მეხსიერების დაკარგვას, კუნთის სისუსტეს, ძლიერ გაღიზიანებასა და ხელ-ფეხში მგრძნობელობის დაკარგვას იწვევს.
7. რევმატოლოგიური სინდრომები: კანის გამკვრივება, ქსოვილებში ნივთიერებათა დაგროვება და სახსრის დაზიანება.
8. არასპეციფიკური სინდრომები: დანარჩენში არშემავალი ცხელება, უმადობა და გემოს დარღვევა.

მრავალსიმპტომიანი სინდრომი ყველა ასაკშია და რასასა თუ სქესს არ უკავშირდება. დღეს ვერ ვწინასწარმეტყველებთ, რომელ კიბოს პაციენტს განუვითარდება.

მკურნალობის მიდგომა, მდებარეობისა და ტიპით განსხვავდება. ორი ზოგადი გზა არსებობს: პირველი უშუალოდ სიმსივნეს უმიზნებს ქიმიოთერაპიით, ქირურგიითა და დასხივებით, ცალ-ცალკე ან ერთად. კვლევებში მისი მოცილებით პარანეოპლაზიური ეფექტიც ქრება. მეორე გზა სიმსივნის წინააღმდეგ იმუნური პასუხის კონტროლია: საკუთარი დამცავი ელემენტების მოცილება, ვენით ახლის დამატება, სტეროიდი ან სხვა იმუნოდამთრგუნველი და სისხლის სითხის ცვლა (პლაზმაფერეზი).

მკურნალობის შემდეგ განმეორებად სინდრომებში დოზირება ძირითად მიზეზზეა დამოკიდებული.

შედეგად, კიბოსთან ახლო კავშირის ცოდნა ადრეულ დიაგნოზს გვეხმარება. სინდრომმა მძიმე პრობლემებიც შეიძლება გამოიწვიოს და ეფექტური მკურნალობა ცხოვრების ხარისხსა და კიბოს მკურნალობის ეფექტს ზრდის, გადარჩენას ახანგრძლივებს.