ცნობიერ ყურადღებაზე დაფუძნებული არტთერაპია და მისი გამოყენება კიბოს მკურნალობაში

ცნობიერ ყურადღებაზე დაფუძნებული არტთერაპია კიბოს მკურნალობაზე დადებით პასუხს მნიშვნელოვან დახმარებას უწევს. დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის პროცესი როგორც ფიზიკურ, ისე ემოციურ სტრესულ დარღვევებთანაა დაკავშირებული. ძლიერმა სტრესმა შეიძლება ქრონიკული ჰიპერაქტივობა გამოიწვიოს და ყურადღებაზე, მეხსიერებაზე, ქცევაზე, ემოციებსა და აზრებზე უარყოფითად იმოქმედოს. კვლევებმა აჩვენა, რომ თერაპიის ეს მეთოდი მკურნალობის პროცესში სტრესზე მოქმედებით გამოჯანმრთელებას ეხმარება.

ცნობიერ ყურადღებაზე დაფუძნებული არტთერაპია დადებითად მოქმედებს ყურადღების კონცენტრაციაზე, ფსიქოლოგიასა და იმუნურ სისტემაზე

ეს მეთოდი პირველად ჯონ კაბატ-ზინმა მასაჩუსეტსის უნივერსიტეტის სამედიცინო ცენტრში შეიმუშავა. პარალელურად, პენსილვანიის საავადმყოფოს ჯოან კარნელის კიბოს ცენტრში პაციენტებთან ტარდებოდა სხვადასხვა აქტივობა, რომელიც გარე და შიდა სივრცეების ფოტოებით, სახვითი ხელოვნების მასალებითა და კოლაჟის ტექნიკით ყოველდღიურ ცხოვრებაში ცნობიერი ყურადღების გაღვიძებასა და განვითარებას ემსახურებოდა. კვლევების შედეგად დაფიქსირდა ფსიქოლოგიური თვითმართვის, ყურადღების კონცენტრაციის, გადაწყვეტილების მიღების, პოზიტიური განწყობისა და იმუნური ფუნქციების გაუმჯობესება.

მაგალითად, ამერიკის ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტის მიერ ცნობიერ ყურადღებაზე დაფუძნებულ არტთერაპიაზე ჩატარებულ კვლევაში 7 სხვადასხვა კიბოს დიაგნოზის მქონე ქალთა ჯგუფთან 8-კვირიანი მუშაობა დასრულდა და ყველა ცვლილება აღირიცხა. პაციენტების სტრესულ დარღვევებში მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება გამოჩნდა; დადებითი გავლენა ჰქონდა ფიზიკურ ჯანმრთელობაზე და ცხოვრების ხარისხი გაიზარდა. შემდგომმა მონაცემთა ანალიზმა უმკურნალო საკონტროლო ჯგუფთან შედარებით მზარდი მნიშვნელოვანი განსხვავება აჩვენა. მამაკაცთა ჯგუფებში, განსაკუთრებით პროსტატის კიბოს პაციენტებში, მნიშვნელოვანი დადებითი ცვლილებები დაფიქსირდა.

ცნობიერი ყურადღების კვლევისთვის უნდა მომზადდეს ფერადი ფანქრები, პასტელები, ფლომასტერები, აკვარელი, მარკერი და ქაღალდი, სხვადასხვა ქაღალდი, წებო, მაკრატელი, ბამბა, თიხა, ბუნებრივი მასალები (მაგალითად გამხმარი ფოთოლი), სხვადასხვა ზომები, ფუნჯები და შერჩეული ფოტოები. ერთ-ერთი ტექნიკა ასე შეიძლება შეჯამდეს: პაციენტს ჩამოთვლილი მასალებიდან რამდენიმეს არჩევას და პატარა ქაღალდზე სწრაფი, ექსპრესიული ფორმების შექმნას სთხოვენ. ისინი პაციენტის არჩევანით აბსტრაქტული ან კონკრეტული შეიძლება იყოს. თუმცა ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი არ უნდა გამოგვრჩეს; პაციენტს ლამაზი სურათის დახატვის ან რომელიმე გამოსახულებისთვის დამსგავსების შიში არ უნდა ჰქონდეს. ამ სწრაფი და მოკლე სამუშაოს განმავლობაში პაციენტი ფიზიკურ და ემოციურ ცვლილებებსა და შეგრძნებებს იწერს. ცნობიერი ყურადღების გასაზრდელად განსაკუთრებით სთხოვენ შეგრძნებებზე კონცენტრირებას.

ტარდება სხვადასხვა გრძნობისკენ მიმართული აქტივობები: საღებავის სუნი, ქაღალდის ფაქტურა, ხატვისას ხმა, ფერთა ტონის განსხვავება და სიკაშკაშე

განსხვავებული მხატვრული მასალების ერთად გამოყენება სეანსს ამდიდრებს. პაციენტმა მთელი პროცესის გამოცდილება სიტყვიერად, წერილობით ან ვიზუალურად უნდა გამოხატოს. ეს მედიტაციის ერთგვარი სეანსია, დამატებით ექსპრესიითა და გამოხატვით. ამგვარად უფრო სწრაფი და ჯანსაღი შედეგები მიიღება.

ცნობიერ ყურადღებაზე (mindfulness) დაფუძნებული არტთერაპია დადებითი შედეგებისთვის რეგულარულად და არტთერაპიის სპეციალისტთან ერთად უნდა ჩატარდეს. თუმცა მოტივაციისთვის პაციენტებს მცირე ცდის დამოუკიდებლად ჩატარებაც შეუძლიათ (ბავშვს აუცილებლად ზრდასრული უნდა ახლდეს). ერთფეროვანი საძერწი ცომით პატარა სამგანზომილებიანი ქანდაკების ცდაც კი მრავალ შეგრძნებას მიმართავს, ტვინის სხვადასხვა უბანს ამუშავებს და პაციენტს თავს უკეთ აგრძნობინებს. უნდა გვახსოვდეს: თვით ხელოვნებაც თერაპიის ერთგვარი სახეა.