Meme Kanseri Tekrarlama Riski Yüksek Genç Hastalarda, Yumurtalıkta Östrojen Üretiminin Baskılanması Ek Fayda Sağlar Mı?

İngiliz Tıp Dergisi NEJM’de yeni yayınlanan bir araştırmaya göre, bir grup meme kanserli hastada, ameliyat ve kemoterapi sonrası hormonal tedaviye ek olarak yumurtalıkta östrojen üretiminin baskılanması, kanserin tekrarlama riskini azaltmıştır.

Bazı kanser hücreleri büyümek için östrojen hormonuna ihtiyaç duyarlar. Bu tür meme kanserlerine hormon-reseptör-pozitif meme kanseri denir. Yıllardan beri hormon-reseptör-pozitif erken evre meme kanserli hastalarda, ameliyat ve kemoterapi sonrası hormonal tedavi uygulanması temel esastır. Tamoksifen meme dokusundaki östrojen hormonu reseptörlerini durdurur ve böylece kanserin yayılmasının önüne geçilir. Bugüne değin premenopozal (menopoz öncesi) kadınlarda standart tedavi tamoksifendi ve tamoksifen kullanımı ile hastalığın yenileme ihtimali %20-30 azaltılmaktaydı. Tamoksifen dışı hormon baskılayıcı ilaçlar ise aromataz inhibitörleridir (anastrazol, letrozol, eksemestan) ve bu ilaçlar menopoz öncesi kullanılmazlar. Aromataz, östrojen sentezlettiren bir enzimdir ve aromataz inhibitörleri yağ dokuda bu enzimi baskılayarak östrojen üretimini engellerler. Ne var ki tamoksifen dışı hormon baskılayıcı ilaçların menopoz öncesi kullanımı doğru değildir, çünkü yumurtalık fonksiyonu yerinde iken aromataz inhibitörleri kullanıldığında östrojen artışına neden olur ve ters etki oluşur. Menopoz öncesi kullanılması ancak yumurtalık fonksiyonlarını durduran ilaçlarla birlikte kullanıldığında mümkündür.

Günümüze kadar yapılan klinik çalışmalarda tamoksifenin tek başına kullanımı, tamoksifene ek yumurtalık baskılayan ilaçlarla birlikte kullanımı ve aromataz inhibitörlerine ek yumurtalık baskılayıcı ilaçların kullanımının karşılaştırılması kapsamlı değerlendirilmemiştir. NEJM’de yayımlanan bu makale ile menopoz öncesi meme kanseri olan kadınlara ayrı ayrı sadece tamoksifen, tamoksifen ve yumurtalık baskılayıcı, aromataz inhibitörü (bu çalışmada eksemestan) ve yumurtalık baskılayıcı tedaviler verilerek 3 kol karşılaştırılmış ve meme kanserinin tekrarlama ihtimali yüksek riskli grupta yumurtalık baskılayıcı kullanılması sınırda bir yarar ortaya koymuştur.

Hali hazırda yüksek riskli genç bayanlarda 2-3 yıl yumurtalık baskılayıcı ilaçlarla birlikte tamoksifen kullanmaktayız. Bu yeni çalışmanın sonucu yine bu grupta bu ilaçların kullanımını destekler niteliktedir. Ancak aromataz inhibitörleri ile yumurtalık baskılayıcı ilaçların birlikte kullanımı için doğrudan sonuç vermemektedir.