Talazoparib (Talzenna) Nedir? FDA Onayı, Türkiye Ruhsatı ve Geri Ödeme Durumu

Talazoparib (Talzenna)

• FDA Onayı: Evet (İlk onay: 16 Ekim 2018)
• Ticari Adı: Talzenna
• Etken Madde: Talazoparib
• Uygulama Şekli: Oral (kapsül)
• Sınıfı: PARP inhibitörü
• Kategori: Hedefe yönelik tedavi / Antineoplastik ajan
• Üretici: Pfizer Inc.
• Türkiye Ruhsatı: TİTCK tarafından ruhsatlıdır.
• Onaylı Olduğu Kanserler: Germline BRCA mutasyonu pozitif, HER2-negatif metastatik veya lokal ileri evre meme kanseri, ileri evre prostat kanseri (metastatik kastrasyon dirençli prostat kanseri)

Talazoparib Nedir?

Talazoparib, DNA onarımında kritik rolü olan PARP-1/2 enzimlerini inhibe eden bir PARP inhibitörüdür. Özellikle BRCA1/BRCA2 germline mutasyonu taşıyan hastalarda DNA onarımındaki zayıflığı hedefleyerek kanser hücresini daha seçici biçimde öldürmeyi amaçlar.Genelde meme kanseri (germline BRCA mutasyonlu, HER2-negatif metastatik meme kanseri) tedavisinde kullanılır. Bazı ülkelerde prostat kanseri gibi diğer BRCA mutasyonlu tümörlerde de onaylıdır.

 Etki Mekanizması Nasıldır?

• PARP-1 ve PARP-2 enzimlerini inhibe eder.
• PARP enzimleri tek iplikli DNA kırıklarının onarımında rol alır.
• PARP baskılanınca tek iplikli hasarlar birikir ve replikasyon sırasında çift iplikli kırıklara dönüşebilir.
• BRCA mutasyonlu hücrelerde homolog rekombinasyon onarımı (HRR) zaten bozuk olduğu için hasar birikir.
• Sonuç: sentetik letalite → kanser hücresi ölümü.
• Normal hücrelerde HRR genellikle sağlam olduğu için görece daha seçici etki beklenir (tamamen “yan etkisiz” değildir).

 FDA (ABD Gıda ve İlaç İdaresi) Onay Tarihçesi

20 Haziran 2023: Pfizer’in Talzenna’sı (talazoparib), Xtandi (enzalutamid) ile kombinasyon halinde, HRR gen mutasyonu taşıyan metastatik kastrasyon dirençli prostat kanseri tedavisi için ABD FDA onayı aldı.

31 Ekim 2022: Senhwa, Pfizer’in Talazoparib’i ile kombinasyon halinde Pindnarulex’in prostat kanseri tedavisinde Faz I çalışmasında ilk hastanın başarıyla dozlandığını duyurdu.

16 Ekim 2018: FDA, gBRCAm (germline BRCA mutasyonu) pozitif, HER2-negatif lokal ileri veya metastatik meme kanseri için Talzenna (talazoparib) ilacını onayladı.

7 Haziran 2018: ABD FDA ve Avrupa İlaç Ajansı (EMA), kalıtsal BRCA mutasyonu taşıyan metastatik meme kanseri hastaları için Talazoparib’in ruhsat başvurusunu incelemeye aldı.

13 Aralık 2017: Talazoparib, metastatik meme kanseri hastalarında Faz 3 EMBRACA çalışmasında progresyonsuz sağkalımı anlamlı derecede uzattı.

3 Haziran 2017: Pfizer, germline BRCA-pozitif ileri evre meme kanseri hastalarında araştırma aşamasındaki PARP inhibitörü Talazoparib için nihai Faz 2 verilerini sundu.

🇹🇷 Türkiye Ruhsatı

Talazoparib (Talzenna), Sağlık Bakanlığı TİTCK tarafından ruhsatlıdır.

Terapötik Endikasyon 

BRCA1 veya 2 germline mutasyonu olan HER2-negatif, lokal olarak ilerlemiş veya metastatik meme kanserinde daha önce neoadjuvan/adjuvan/metastatik süreçte antrasiklin ve/veya taksan ile tedavi almış ve progrese olmuş hastalarda monoterapi olarak endikedir. Hastalar önceden platinli tedavi aldıysa son platinli tedaviden sonraki 6 ay içinde progrese (refrakter) olmamalıdır. Hormon reseptörü pozitif meme kanseri varlığında ise bu şartlara ek olarak metastatik süreçte en az bir basamak endokrin bazlı tedavi almış olmalıdır.

 SGK Durumu, Fiyat & Kürlük Maliyet

Fiyat (Aralık 2025):

• Talzenna 0.25 mg 30 kapsül: 27.158,17 TL
• Talzenna 1 mg 30 kapsül: 81.216,70 TL

 Direnç Mekanizmaları

• BRCA fonksiyonunun geri kazanımı: İkincil (reversion) mutasyonlarla HRR’nin kısmen düzelmesi.
• PARP1 mutasyonları: İlacın hedefe bağlanmasının zorlaşması.
• Artmış DNA hasar toleransı: Alternatif onarım yollarının (örn. NHEJ) daha fazla devreye girmesi.
• Farmakokinetik direnç: P-glikoprotein gibi taşıyıcılarla hücre dışına atılımın artması.
• Klonal seçilim / mikroçevre etkileri: Dirençli klonların baskın hale gelmesi.

 Farmakokinetik (Özet)

Emilim

• Oral alım sonrası hızlı emilir; Tmax 1–2 saat.
• Yemekle alımın klinik etkisi sınırlıdır.

Dağılım

• Plazma protein bağlanması ~%74
• Vd ~420 L (geniş doku dağılımı)

Metabolizma

• Minimal metabolize olur; çoğu CYP’den bağımsızdır.
• Büyük ölçüde değişmeden atılır.

Atılım

• %69 idrar, %20 dışkı
• Terminal t½ ~ 90 saat

 Doz Aralığı ve Kullanım

Talazoparib; 0.25 mg, 0.5 mg, 0.75 mg, 1 mg formlarında mevcuttur.

• Standart başlangıç: 1 mg PO, günde 1 (aç/tok alınabilir).
• Orta böbrek yetmezliği (CrCl 30–59 mL/dk): 0.75 mg/gün
• Ağır böbrek yetmezliği (CrCl 15–29 mL/dk): 0.5 mg/gün
• Hematolojik toksisite gelişirse kes/azalt: 0.75 → 0.5 → 0.25 mg/gün

 İlaç Etkileşimleri

• P-gp inhibitörleri (örn. verapamil, amiodaron, klaritromisin, kinidin): talazoparib düzeyi ↑ → toksisite ↑, doz ayarı gerekebilir.
• P-gp indükleyicileri (örn. rifampisin, karbamazepin, fenitoin, sarı kantaron): düzey ↓ → etkinlik ↓, kaçınılması önerilir.
• Kemik iliği baskılanması yapan tedavilerle birlikte kullanımlarda sitopeni riski artabilir.
• Antikoagülanlar: trombositopeni gelişirse kanama riski artabileceğinden yakın izlem gerekir.

 Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar

Hematolojik Toksisite (Kemik İliği Baskılanması): En sık görülen yan etkiler: anemi, nötropeni, trombositopenidir. Tedavi öncesi ve sırasında tam kan sayımı düzenli olarak izlenmelidir. Ciddi kan hücresi düşüşlerinde doz kesilmeli veya azaltılmalıdır.

Böbrek Fonksiyonu:  İlacın büyük kısmı böbrek yoluyla atıldığı için böbrek fonksiyonları izlenmelidir. Orta-ileri derecede böbrek yetmezliğinde doz azaltımı gerekebilir.

Diğer İlaçlarla Etkileşim: Güçlü P-gp inhibitörleri ve indükleyicileri dikkatle değerlendirilmelidir. Kombinasyon tedavilerinde kemik iliği supresyon riski artar.

Embriyo-Fetotoksisite:  Gebelikte kullanımı kontrendikedir. Teratojenik (doğumsal anomali riski) etkisi olabilir. Etkin doğum kontrolü uygulanmalı, tedavi sırasında ve bitiminden sonra belirli süre korunma sağlanmalıdır.

Emzirme: Emzirme döneminde kullanılmamalıdır. İlacın anne sütüne geçip geçmediği tam bilinmese de risk göz önüne alınarak emzirme bırakılmalıdır.

Tedavi Süreci ve Yanıt Takibi: Hastalık progresyonu veya tolere edilemez yan etki gelişince tedavi kesilmelidir. Düzenli görüntüleme ve kan tetkikleri ile yanıt ve yan etkiler takip edilmelidir.

Diğer Klinik Durumlar: Karaciğer fonksiyon bozukluğu için özel doz önerisi yoktur, çünkü metabolizması sınırlıdır. Ancak ilerlemiş karaciğer hastalığı olanlarda genel klinik dikkat gerektirir.

 Yan Etkiler