Tiroit Kanseri Türleri, Belirtileri, Teşhisi ve Tedavisi

Tiroit kanserinin papiller, folliküler, medüller, anaplastik ve onkositik tiroit kanseri olmak üzere çeşitli alt türleri mevcuttur. Bu kanser türleri gelişim, yayılım ve tedaviye yanıt açısından farklılık gösterir. Bu yazıda tiroit kanseri türlerinin görülme sıklığı, belirtileri, tanısı, tedavisi ve hastalık seyri ele alınmaktadır.

Diferansiye (Farklılaşmış) Tiroit Kanseri

Diferansiye tiroit kanseri, papiller, folliküler ve onkositik (Hürthle hücreli) alt türleri içerir. Bu kanser hücreleri mikroskop altında normal tiroit hücrelerine benzer görünür. Genellikle yavaş büyürler, tedavi edilebilir ve çoğu zaman tamamen iyileşebilir. 

Papiller Tiroit Kanseri

• Tiroit kanserlerinin %80’ini oluşturur ve en sık görülen türdür.
• Genellikle tiroit bezinin bir lobunda ortaya çıkar ve yavaş büyür.
• Boyun lenf nodlarına yayılabilir, ancak çoğu zaman başarıyla tedavi edilebilir.
• Bazı varyantları daha agresif seyredebilir ve daha yoğun tedavi gerekebilir.

Bu varyantlar şunlardır:

1. Folliküler varyant
2. Tall cell (uzun hücreli)
3. Columnar, insular, clear cell
4. Trabecular, hobnail, diffüz sklerozan

Folliküler Tiroit Kanseri

• Tiroit kanserlerinin yaklaşık %10’unu oluşturur.
• Genellikle iyot eksikliği olan bölgelerde daha sık görülür.
• Lenf nodlarına yayılma nadirdir, ancak akciğer veya kemikler gibi uzak organlara yayılabilir.
• Genel olarak prognozu iyidir.

Onkositik (Hürthle Hücreli) Tiroit Kanseri

• Nadir görülür, tüm tiroit kanserlerinin %3–4’ünü oluşturur.
• 50–60 yaş arası kadınlarda daha sık görülür.
• İyot eksikliği ya da guatr oranı yüksek toplumlarda daha yaygındır.
• Daha agresif seyredebilir ve vücuda yayılma eğilimindedir.
• 5 yıllık sağkalım oranı yüksek olmakla birlikte erken tanı önemlidir.

Medüller Tiroit Kanseri (MTC)

• Tüm tiroit kanserlerinin %1–2’sini oluşturur.
• Tiroit bezindeki C hücrelerinden kaynaklanır, bu hücreler kalsitonin hormonu salgılar.

MTC Türleri

• Sporadik MTC:
• Tüm MTC vakalarının yaklaşık %75’i.
• Kalıtsal değildir.
• Genellikle tiroit bezinin bir lobunu etkiler ve ileri yaşlarda görülür.

Ailesel MTC (FMTC):

• Tüm MTC vakalarının yaklaşık %25’i.
• Genetik geçişlidir ve çocukluk/erken erişkinlikte başlayabilir.
• Genellikle her iki lobu da etkiler ve erken yayılım gösterebilir.

MTC'nin prognozu papiller veya folliküler kansere göre daha düşüktür, ancak yavaş ilerleyebilir ve erken cerrahi tedaviyle kür sağlanabilir.

Anaplastik Tiroit Kanseri

• Tüm tiroit kanserlerinin yaklaşık %2’sini oluşturur.
• Bazı vakalarda, önceden var olan papiller veya folliküler kanserlerden dönüşebilir.
• Hızla büyür, çevre dokulara yayılır ve tedavisi zordur.
• Prognozu en kötü olan tiroit kanseri türüdür.

Tiroit Kanserinde Belirtiler

Tiroit kanserine işaret edebilecek yaygın belirtiler şunlardır:

• Boyunda şişlik veya hızlı büyüyen kitle
• Boynun önünde ya da yanında ağrılı ya da ağrısız nodül
• Boyundan kulağa vuran ağrı
• Ses değişiklikleri, ses kısıklığı
• Yutma veya nefes almada zorluk
• Geçmeyen öksürük

Papiller ve folliküler kanserler genellikle ağrısız, yavaş büyüyen nodüllerle kendini gösterir.

Medüller tiroit kanserinde boyunda ağrılı bir kitle olabilir

Anaplastik tiroit kanseri ise hızlı büyüyen ve baskı yapan bir kitleyle seyreder.

Tiroit Kanseri Tanısı

Tanı için biyopsi yöntemleri ve laboratuvar testleri kullanılır:

• İnce iğne aspirasyon biyopsisi (FNA)
• Kalın iğne biyopsisi (core biopsy)
• Lobektomi (tiroit lobunun cerrahi olarak çıkarılması)

MTC şüphesi varsa kan tahliliyle kalsitonin ve CEA gibi tümör belirteçleri ölçülür.

Tiroit Kanseri Tedavi Yöntemleri

Tedavi, kanserin türüne ve evresine göre değişir. Aşağıda genel yaklaşımlar özetlenmiştir:

• Papiller, folliküler, onkositik:

1. Genellikle tiroidin tamamının ya da kanserli lobunun cerrahi olarak alınması
2. Lenf nodu diseksiyonu

• Medüller (MTC):

1. Total tiroidektomi ve lenf nodlarının çıkarılması
2. Gerekirse radyoterapi, hedefe yönelik tedaviler veya kemoterapi

• Anaplastik:

1. Cerrahi mümkünse uygulanır
2. Radyoterapi, kemoterapi veya hedefe yönelik tedavi

Tiroit bezi tamamen alındığında, hastaların yaşam boyu tiroit hormonu kullanması gerekir.

Tiroit Kanserinde Sağkalım Oranları

Amerikan Kanser Derneği’nin (2012–2018) verilerine göre 5 yıllık göreli sağkalım oranları:

Onkositik kanser için 10 yıllık sağkalım oranı %90’ın üzerindedir, özellikle erken teşhis ve uygun tedavi ile.

Özet

• En sık görülen tiroit kanseri türleri papiller, folliküler ve onkositiktir.
• Bu kanserler genellikle yavaş seyirli, tedavi edilebilir ve iyi prognozludur.
• Medüller ve anaplastik kanserler daha nadir ve daha agresif olabilir.
• Tedavi genellikle cerrahi içerir; bazı durumlarda radyoterapi, kemoterapi veya hedefe yönelik tedaviler eklenebilir.
• Erken tanı ile sağkalım oranları oldukça yüksektir.