2020 ASCO-ACS Mükafatını Dr. Timothy Rebbeck aldı

Builki ASCO-ACS (American Society of Clinical Oncology – American Cancer Society) Mükafatının sahibi Dr. Timothy Rebbeck oldu. ASCO-ACS bu mükafatı xərçəngin qarşısının alınması və nəzarəti, tədqiqatı və tətbiqinə mühüm töhfə verən şəxsə təqdim etdi.
Dr. Rebbeck Harvard T.H. Chan İctimai Sağlamlıq Məktəbində xərçəngin profilaktikası və epidemiologiya professorudur.
Həmçinin Dana-Farber Xərçəng İnstitutunda tibbi onkologiya professorudur. Dr. Rebbeck-in tədqiqatları xərçəngin səbəbləri və xərçəngdən qorunma üzərində cəmlənir. Xüsusilə xərçənglərin genetik səbəbləri və irqi fərqlərin ölüm göstəricilərinə təsiri xüsusi maraq sahələridir.
Xərçəngin genetikasına dərin baxış
Dr. Rebbeck ASCO Daily News-a müsahibəsində “Tədqiqatlarım xərçəng riski olan şəxslərin və bu xərçənglərin aqressiv klinik gedişə malik olub-olmayacağını proqnozlaşdıran amillərin müəyyənləşdirilməsini əhatə edir. Həmçinin xərçəng yaranmazdan əvvəl ya skrininq, ya da xərçəngin qarşısını alacaq müdaxilələr üzərində çalışırıq.” deyə açıqlama verdi.
Dr. Rebbeck xərçəngin səbəbləri, qarşısının alınması, nəticələri, səhiyyə xidmətlərində bərabərsizliklər və qlobal sağlamlıq problemləri üzrə molekulyar epidemiologiya tədqiqatlarına öncülük edir. Tədqiqatları süd vəzi, prostat, dəri, mielom, endometrium və yumurtalıq xərçənglərinin ətraf mühit və genetik amillərinin anlaşılmasını artırıb, fərdlərdə və cəmiyyətlərdə bu xərçənglərin yaratdığı çətinlikləri azaltmaq üçün müdaxilələrin hazırlanmasına gətirib çıxarıb.
Dr. Rebbeck-in qurub rəhbərlik etdiyi beynəlxalq xərçəng birliyi BRCA1/BRCA2 mutasiyası daşıyıcılarında xərçəng riskləri və nəticələrini araşdırır. “Biz yumurtalıq, süd vəzi və prostat xərçənglərində xərçəng riski və proqnozunun çox güclü göstəriciləri olan BRCA1 və BRCA2 genləri ətrafında bəzi irsi tədqiqatlar aparırıq.” deyir Dr. Rebbeck.
ƏLAQƏLİ MÖVZULAR
- Ailəvi, İrsi və Sporadik: Xərçəngdə tez-tez qarışdırılan anlayışlar
- Yumurtalıq xərçəngi irsidirmi? Genetik risk amilləri nələrdir?
- Kimlər irsi süd vəzi xərçəngi üçün genetik test etdirməlidir?
Həmçinin rəhbərlik etdiyi ikinci konsorsium Şimali Amerika və Afrikadakı Afrika mənşəli prostat xərçəngli kişilərə diqqət yetirir. Bu xəstə qrupunda prostat xərçənginin daha aqressiv getdiyi bilinir; prostat xərçəngi riski yüksək kişilərin necə müəyyənləşdiriləcəyi və ölüm göstəricilərini azaltmaq üçün görülməli tədbirlərin necə proqnozlaşdırılacağı üzərində çalışır. ABŞ və Afrikadakı bu geniş şəbəkə prostat xərçəngini bir neçə sahədə araşdırır: genetik həssaslıq, şiş biomarkerləri və şiş genomikası.
Dr. Rebbeck “Tədqiqatlarımızın bəziləri prostat xərçənginə yönəlib və bunlardan bəziləri konkret müdaxilələrin tətbiqi üçün bioloji məlumata əsaslanan dəqiq tədbirləri əhatə edir – düzgün vaxtda düzgün şəxs – beləliklə, aqressiv biologiyası olmayan prostat xərçəngli kişilərə həddindən artıq müdaxilə etmirik, əvəzində ölümcül olma ehtimalı daha yüksək xərçənglərin müalicəsinə diqqət yetiririk.” dedi. Afrika mənşəli amerikalı kişilər prostat xərçəngində ən yüksək riskli qrupdur və digər qruplardan daha yüksək aqressiv xəstəlik göstəricisinə malikdir. Dr. Rebbeck “Buna görə xüsusilə Afrika mənşəli amerikalı kişilərin ideal xərçəng skrininqi, müdaxilə və müalicə almasını təmin etmək üçün çox vaxt sərf edirik; çünki digər irqlərdən olan kişilərin heç birində ölüm göstəricisi Afrika mənşəli amerikalılardan yüksək deyil.” dedi.
Dr. Rebbeck və komandası həmçinin xərçəngdən qoruyucu tətbiqlərə çıxışı əngəlləyən problemləri də araşdırır (baxın Xərçəngdən qorunmanın 10 qızıl qaydası). Adətən yalnız ixtisaslaşmış tibb mərkəzlərində qurulan yüksək texnologiyalı cihazların yetərsiz tibbi xidmət alan əhaliyə necə çata biləcəyini anlamaq üçün pilot layihələr aparırlar.
Dr. Rebbeck “Məsələ yalnız bütün bu cihazların olduğu klinikaya xəstələrin çatması deyil, həm də cəmiyyətin hər təbəqəsinin klinik tədqiqatlarda və dəqiq tibbdə iştirakını təmin etməkdir” deyir.
“Xərçənglərin erkən aşkarlanması və qarşısının alınmasına mürəkkəb və çoxşaxəli yanaşma lazımdır” Dr. Rebbeck
HPV peyvəndi və siqaretə yüksək vergilər qoyulması kimi cəmiyyət əsaslı yanaşmalar bəzi xərçənglərin qarşısını almaqda təsirlidir, lakin digər xərçənglər və artmış ailəvi risk kimi müəyyən vəziyyətlər üçün daha geniş və fərdi yanaşmalar lazımdır.
Dr. Rebbeck “Biz yüksək riskli şəxsləri müəyyənləşdirmək və bu şəxslərdə xərçəngin qarşısının alınmasına cavabdeh ola biləcək xüsusi müdaxilələri kəşf edib tətbiq etmək üçün genetik testlərdə və ya risk qiymətləndirilməsində daha dərinə getmək istəyirik” deyir və əlavə edir: “Xərçəngin qarşısının alınması xərçəngin mənfi nəticələrini və ölümləri məhdudlaşdıra bilər; biz həddindən artıq müdaxilə ilə qarışıqlığı artırmaq istəmirik. Düzgün tarazlığı tapmalıyıq və genomik məlumat bu işdə bizə kömək edə bilər.”
Mənbələr
dailynews.ascopubs.org - 20 may 2020
Bu məqalə sizə faydalı oldu?
Rəyiniz məzmunumuzu yaxşılaşdırmağa kömək edir.




Oxucu şərhləri
Şərhinizi paylaşın
Adınız və şərhiniz yalnız administrator təsdiqindən sonra dərc olunur. E-poçt ünvanınız ziyarətçilərə heç vaxt göstərilmir.
İlk şərhi siz yazın.